Мазмұны 1 Проектілерді басқарудың ақпараттық жүйесін тұрғызуДЫ



жүктеу 0.59 Mb.
бет2/3
Дата09.06.2016
өлшемі0.59 Mb.
1   2   3

2.1 Ақпараттық жүйедегі есептер кешенінің орны


Бұл Ақпараттық жүйе келесі есептер кешенінен тұрады:

«Жобаларды есепке алу» – ақпараттық жүйенің есептер кешенінің бұл белгілі бір мекеменің жобасын қабылдау, қадағалау оларды есепке алу және басқару. Егер де есепке алу базасына уақытысында мәліметтерді енгізбеген аудандық салық комитеттеріне ескерту жасайды және уақытысында енгізуді талап ету. Бұл жерде есептің нақты міндеті осы жерде бір салық түрі бойынша мәліметтерді топтастыру екі кезеңге бөліп қарастырамыз:



  • Алматы қаласына қарасты аудандар бойынша

  • Алматы қаласы бойынша

Осы топтастырылған мәліметтерді «Талдау және болжауң бөліміне өткізу

«Талдау және болжауң - ақпараттық жүйенің есептер кешенінің бұл есебінде өткен жылдардың көрсеткіштерін пайдалана отырып келесі жылға болжамдар жасайды. Осы болжамдарды Алматы қаласы бойынша салық және басқада міндетті төлемдердің нақты, яғни бюджетке түскен көрсеткіштермен салыстыру. Осы салыстыру нәтижесінде қорытынды жасап Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне болжамдық көрсеткіштердің орындаулуы туралы есеп беру. Алынған нақты мәліметтер бойынша ірі салық төлеушілерді анықтап, осы ірі салық төлеушілер тізімін «ірі салық төлеушілердің мониторингің бөліміне тапсырады.

«Ірі салық төлеушілердің мониторингің - ақпараттық жүйенің есептер кешенінің бұл есебі «талдау және болжауң бөлімінен алынған ірі салық төлеушілер тізімі бойынша арнайы салық базасын жасау және оларға бақылау жасау, яғни ірі салық төлеушілерге арнайы бағдарлама жасау.

2.2. Есептерді орнату


Осы дипломдық жұмыстағы ақпараттық жүйе тұрғызу барысындағы есептер кешені Алматы қаласы бойынша салық Комитетінің салық және басқа да төлемдердің бюджетке түсуі туралы мәліметтерді алуға, өңдеуге. өңделген мәліметтерді сақтауға, осы мәліметтер негізінде есеп беру, сонымен қатар шығыс құжаттар формасын алуға арналған. Алматы қаласы бойынша салық және басқа да міндетті төлемдердің бюджетке түсуін талдаудың ақпараттық жүйесі мынандай есептер кешенінен тұрады:

  • Аудандық Салық қоймасына ену арқылы Алматы қаласы және қарасты аудандар бойынша салықтардың түрі және жылдарға байланысты топтасытру (жыл, кварт.);

  • Өткен жылдардың көрсеткіштерді пайдалана отырып келесі жылға болжам жасау.

  • Бюджетке түскен нақты көресткіштермен болжамдық көрсеткіштерді салыстыру. Салыстыру нәтижесін Қазақсатан Республикасының Қаржы министрлігіне еспе беру.

  • Алынған мәліметтерді құжаттардың формасына қарай ретке келтіреді.

  • Салық дұрыс орындалғандығын, барлық ережелер мен тәртіптер сақталғанын және уақытында түскенін қадағалау.

  • Басқа да аудандық салық қоймалары

Есептің мақсаты – Алматы қаласы бойынша Салық Комитетінің осы Алматы қаласы бойынша бюджетке түскендігі жайлы ақпарат жинау, яғни Алматы қаласына қарасты аудандар бойынша мәліметтер жинау, жиналған мәліметтерді салық қоймасына сақтау, алынған мәліметтерді болжамдық көрсеткіштермен салыстырып Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне есеп беру. есептердің шешуі тек істен шығу кезінде және техникалық құралдардың жұмысында олқылық жағдай болған кезде тоқтатылады, бұл жағдайда ақпараттың сақталуына бағдарламалық жүйе ортасы кепілдік береді. Олқылық жағдай кезінде есептердің шешуі және жауаптылығы толығымен бағдарламашыға жүктеледі. Егер есептеуіш құралдарының жұмысы тоқтаусыз істесе, онда есептердің шешуін оператор жүзеге асырады.

2.3 Кіріс құжаттар

Кіріс ақпараты - бүл клавиатурадан түскен сигналдар, мәліметтер, құжаттар түрінде түскен ақпарат және ақпараттық жүйелердің функцияларын орындау үшін қажет.

Кіріс қүжаттары және олардың негізінде алынған файлдар өз кезегінде шапшаң және шартты - тұрақты болып бөлінеді, бұл жерде материалдық, еңбектік, технологиялық және басқа да нормалар мен нормативтер және барлық керекті мәліметтер көрсетілген.

Қайта өңдеуге түсетін ақпарат бақылаудан өтуі қажет. Ең аз қажет етілетін бақылау пайдаланушының визиалды бақылауы болып табылады, сонымен қатар ақпаратты пакетке енгізу кезінде бағдарламалық бақылау қарастырылған. Есепті шешу кезінде қосымша әдістер мен бақылау формалары қарастырылуы қажет.



4-Кесте.

Құжат

Түсу

Ақпараттың

Иденти-

фикаторы


Аты

Ұсыну түрі

мерзімділігі

қайнар көзі

US


Ұсыныс

құжат

Алдын - ала белгіленген уақыт бойынша

Басқарама

JS

Жобаның сызбасы

құжат

Әрбір операцияга

Фирма архитекторы

L

Лицензия

құжат




Басқарма

Ұсыныс туралы кіріс құжатының ақпараттық қүрылымдық бірлігінің

сипаттамасы мен тізімі

5-Кесте.

Құжат атауы

Идентификатор

Ұсыныс туралы




Реквизит атауы

Есептер кешенінде белгіленуі

Реквизит ұзмндмгы

Фирма аты

ҒА

15

Суммасы

Summa

9

Лицензия

L

10

" Жобаның сызбасы" кіріс қүжатының ақпараттық кұрылымдық бірлігінің

сипаттамасы мен тізімі



6-Кесте.

Құжат атауы

Идентификатор

Жобаның сызбасы

18

Реквизит атауы

Есептер кешенінде белгіленуі

Реквизит ұзындығы

Жоба түрі

JT

15

Көлемі

К

14

Бастау мерзімі

Date

5

“Лицензия” кіріс құжатының ақпараттық құрылымдық бірлігінің

сипаттамасы мен тізімі



7-Кесте.

Құжат атауы

Идентификатор

Лицензия

L

Реквизит атауы

Есептер кешенінде белгіленуі

Реквизит ұзындығы

Фирма аты

ҒА

15

Мекен-жайы

Adress

9

Фирма РНН

RNN

13

Линцензия

L

15


2.4 Шығыс ақпараттары

Шығыс ақпараты - бұл басқару объектісіне, қызметшіге немесе басқа басқару жүйелеріне берілетін қүжаттар, мэліметтер жэне сигналдар түрінде берілетін және ақпараттық жүйелер функцияларын орындау нэтижесінде алынған ақпарат.



8-Кесте.

Құжат

Жіберу мерзімділігі

Ақпараттың қайнар көзі

Иденти-фикаторы

Аты

Ұсыну түрі

ксн

Келісім шарт

құжат

Басқармалардан түскен мерзімінен кейін

Басқарма

8SJJBBE

Сызба жобаны жасаған басшыға беретін ескертулер

құжат

Басқармалардан түскен мерзімінен кейін

Басқарма

ВКСНВ

Бизнеске кететін шығьнның бланкісі

құжат

Басқармалардан түскен мерзімінен кейін

Басқарма

«Келісім шарт» шығыс құжаттарының ақпараттық құрылымдық бірлігінің

сипаттамасы және тізімі.



9-Кесте.

Құжат атауы

Идентификатор

Келісім шарт

КSН

Реквизит атауы

Есептер кешенінде белгіленуі

Реквизит ұзындығы

Келісім-шарт күні

КSHK

15

Келіскен фирма аты

КҒА

15

«Сызба жобаны жасаған басшыға беретін ескертулер» шығыс құжаттарының ақпараттық құрылымдық бірлігінің сипаттамасы және тізімі.
10-Кесте.

Құжат атауы

Идентификатор

Сызба жобаны жасаган басшыға беретін ескертулер

SJJBBE

Реквизит атауы

Есептер кешенінде белгіленуі

Реквизит ұзындығы

Фирма аты

ҒА

15

Құжат номері

K_NUM

10

Мерзім

Date

5

«Бизнеске кететін шығынның бланкісі» шығыс құжаттарының ақпараттық құрылымдық бірлігінің сипаттамасы және тізімі.

11- Кесте.

Құжат атауы

Идентификатор

Бизнеске кететін шығынның бланкісі

BKSHB

Реквизит атауы

Есептер кешенінде белгіленуі

Реквизит ұзыпдығы

Суммасы

SUMM

10

Кететін шығынның көлемі

KSHK

10




    1. Ақпарат базасы

Ақпарат базасы – бұл АЖ-ні жұмыс істеуде қолданылатын реттелген ақпараттың бірігуі. Ақпарат базасы машинадан тыс ақпарат базасы және машинада ішіндегі ақпарат базасы бөлімдерінен тұрады.Машинадан тыс ақпарат базасы – АЖ-ні жұмыс істетуде құжаттар мен белгілердің (сигналдардың), мәлімдемелердің бірігуін бейнелеп, есептеу техникасынсыз (ЕТ) адамға түсінікті болатын ақпарат базасының бөлігі. Машинадан тыс ақпарат базасына жіктеу мен шартты белгілеу жүйелері, мөлшерлік анықтама құжаттар, жедел ақпарат жатады. Жіктеу мен шартты белгілеу жүйелері мәліметтерді бірмәнді жазып, ақпаратты есептеу желісінің жадында тиімді іздеп және белгілеу үшін қолданылады. Ал мөлшерлік анықтама құжаттар (МАҚ) – шартты-тұрақты ақпарат қатарына жатады және ұзақ уақыт бойы есеп айырысуда өзгеріссіз қолданылатын әр түрлі тәртіптегіш мөлшерлеулерді, мөлшерлерді және басқа да мәліметтерді құрайды.

Жедел ақпарат дегеніміз – ол объектінің күйін осы уақыт сәтінде бейнелейтін, яғни бастапқы, өңделмеген ақпарат. Жедел ақпаратқа әдетте бухгалтерлік және жедел есеп мәліметтері жатады. Машина ішіндегі ақпарат базасы – бұл АЖ-ні жұмыс істетуде қолданылатын, машиналық тасығыштарды мәліметтер массивінің бірігуін бейнелейтін ақпарат қорының бөлігі. Мұндағы машиналық тасығыш – ДЭЕМ-ға ақпаратты автоматты түрде ендіруде пайдаланылатын материалдық объект. Оған қатты магниттік табақшалар, иілгіш магниттік табақшалар, магниттік барабандар, магниттік карталар, фотохромды тасығыштар, микрофильмдер және басқа да тасығыш түрі жатады.

Ақпарат массиві – нақты тәсілмен аталған және ұйымдастырылып өзара мәндік түрде байланысқан мәліметтердің бірігуі. Ақпарат массивін ұйымдастыру дегеніміз – бұл оның құрамын, құрылымын, яғни әрбір ақпарат массиві үшін реквизиттердің ұзындығын және олардың ақпарат массивінде орналасу тізбегін табу. Ақпарт массиві қолданылу белгісіне қарай кіретін, шығатын және ішкі болып бөлінеді. Кіретін массив, объектіні басқару есебін шешу үшін сұранысты және жедел немесе алғашқы ақпаратты қамтиды. Шығатын массивтер, баспа құрылғысы – принтерге басылып шығатын мәліметтерді құрайды. Осы ақпарат негізінде, қолданушылар керекті шешім қабылдайды, яғни осы ақпаратты қолданады.

Машина ішіндегі ақпарат массивтері тұрақты, сақтаулы, жедел және қызмет көрсететін болып келеді. Тұрақты ақпарат массиві мөлшерлік құжаттар мен анықтамалардан алынып, мәліметтерді өңдеуге дейін қалыптасады және ол АЖ есептерін шешуде пайдаланылады. Тұрақты ақпарат массивіне жіктегіштер, анықтамалар, шартты-тұрақты ақпараттар қатысты болады.

Сақтаулы массивтер өзара байланысқан басқа есептерді шешу үшін қолданылатын ақпаратты жазады. Мысалы, кварталдық есеп беруді алу үшін, осы кварталға кіретін айлардағы ақпаратты жинау қажет.

Жедел массивтер жедел құжаттар негізінде құрылады, яғни біртіндеп жиналған айнымалы ақпаратты құрайды. Сондықтан, жедел массивтер әр өңдеу аралықтарында өзгеріп отырады.

Қызмет көрсететін массивтер, массивтерді автоматты өңдеуде қажетті қызмет көрсету ақпаратын құрайды.

Машина ішіндегі ақпарат базасы жергілікті есепке, немесе есептер жиынтығына бағыталған массивтер түріндегі тәсілмен немес мәліметтер базасына массивтерді қалыптастыру жолының тәсілімен ұйымдастырылады.

Мәліметтер базасы, ол тікелей мәлімет алуға болатын жадыда, сақтағыш құрылғыларда сақталып, өзара байланысқан ақпарат массивтерінің бірігуін бейнелеп және АЖ-нің басқару фукциясының жүзеге асырылуын қамтамасыз етеді.

Мәліметтер базасын тұрғызудың себептеріне – мәлімет өңдеу уақытын қысқарту, сақтаулы мәліметтердің артықшылығын азайту, мәліметтердің сыйыспаушылығын және қарама-қарсылығын жою, есептерді шешу үшін мәліметтерді кең көлемдегі қолданушылардың бірігіп қолдануы, есептерді шешу программасынан мәліметтердің тәуелсіздігі, мәліметтер базасындағы мәліметтерді сақтаудың сенімділегі жәнге т.б. жатады.

Мәліметтер базасын қолдану, ондағы мәліметтерді басқарудың программалық жабдығының бар болуын қажет етеді. Оны мәліметтер базасын басқару жүйесі (МББЖ) деп атайды.

МББЖ – бұл АЖ-ны қолданушылардың қолданбалы есептерден мәліметтерге енуін қамтамасыз ететін, ақпарат массивтеріне кіру-шығу, оны тиеу, жөндеу үшін қажетті жалпы жүйелік программалар жиынтығы. Мәліметтер базасын МББЖ-мен біріктіріп, мәліметтер банкісі деп атайды. Мәліметтер банкісінің құрамы – мәліметтер қоймасы мен МББЖ-дан тұрады.

Машинадан тыс ақпараттық база:

Машинадан тыс ақпараттық база – адамның есептеу техникасы құралдарын қолданбай қабылдайтын, АЖ функциялау үшін қолданатын мәліметтер жиынын ұсынатын ақпараттық базаның бөлігі. Машинадан тыс ақпараттық классификация мен кодтау жүйесінен, нормативті анықтамалық құжаттан және жедел ақпараттан тұрады [В.В. Дик. Экономикадағы ақпарттық жүйелер].

Классификация мен кодтауды анықтау жүйесі ақпараттық есептеуіш жүйесінің жадысында мәліметтерді сипаттау, тиімді іздеу және идентификациялау үшін қолданылады.

Нормативті-анықтамалық құжаттар шартты-тұрақты ақпарат категориясына жатады, олар ұзақ уақыт бойы есепте өзгерілмей қолданылатын регламенттік норматив, норма және басқа мәліметтерден тұрады. Берілген дипломдық жұмыста нормативті-анықтамалық құжат болып: нормативтік актілер, бағалы зат кодтарының каталогі валюта кодының каталогі, ҚР Ұлттық банкінің әр валюта түрі үшін ресми курсы жатады.

Жедел ақпарат нақты уақыттағы объект жағдайын, яғни алғашқы, өңделген ақпаратты сипаттайды. Оған клиент құжатынан (паспорт, жеке құжаты, әскери билет, шетелдік паспорт) алынатын мәліметтер жатады.

Кодтау мақсаты мәліметті құжатқа толтыруға, оларды машина тасығыштарына ауыстыруға, өңдеуге, жіберуге және басқа операцияларды орындау үшін қажет ақпаратты ықшам және ыңғайлы формаға келтіру.

Ақпараттың сыныпталуы ақпаратты мәлімет базасынан өңдеу және іздеуді жеңілдету үшін қажет. Сыныпталу белгілі бір ұқсас немесе әртүрлі ұқсастық белгісіне сәйкес көптеген объектілерді (пән, оқиға, үрдіс, түсінік) бөлу.

Сыныпталудан кейін таңдалған кодтау жүйесіне сәйкес ақпараттық бірлікті кодтау орындалады.

Кодтау дегенде объектіні ықшамдалған нысанда ұсыну мақсатымен объект сыныпталуына символдық мән (код түрінде) беру үрдісін түсінеміз.

Кодтау жүйесі деп объект сыныпталуына кодтық мән (кодтарды) беру ережелер жиынтығы.

Код – белгілі бір ережелер бойынша тұрғызылған шартты белгілеуді тұрғызу немесе орнатудың барлық номенклатуралар үшін жалпы жүйе. Әрбір код үшін төмендегілер анықталады:



  • код ұзындығы (код белгілеуіндегі белгілер саны);

  • код тобы (код белгілеуіндегі белгілердің орны);

  • код алфавиті (кодтық белгілеудегі болатын белгілер, олар цифрлық, әріптік және әріптік-цифрлық бола алады);

  • код құрылымы (код белгілеуіндегі белгілердің орналасу орны).

Кодтарды қолдану ақпарат өңдеуінің еңбеккөлемдігін төмендетуге, мәліметтер топтамасын жеңілдетуге; машиналық тасығыштарға ақпаратты жазуды жеделдетуге мүмкіндік береді.

Кодтау жүйесінің тізімдік, сериялық-тізімдік, тізбектей, комбинирленген, шахматтық және басқа жүйелері бар.

Мәселені шешу үшін кодтаудың тізімдік жүйесі қолданылады да, бағалы заттарды кодттау мен валютаны кодтаудың келесілері өңделеді. Бағалы заттарды кодтау құрылымы екі белгіден; валютаны кодтау құрылымы үш белгіден, айырбастау пунктінің номерінің тіркеу кодының құрылымы бес белгіден тұрады.

Ішкі машиналық ақпараттық база:

Ішкі машиналық ақпараттық база – белгілі бір белгілер бойынша бапталған машиналық тасығыш жүйесінің (қатты магниттік диск, дискета, магниттік карта, т.б.) АЖ-да қолданылатын мәліметтер жиынтығын сипаттайтын ақпараттық база бөлігі [В.В. Дик Экономикадағы ақпарттық жүйелер].

АЖ ішкі машиналық ақпараттық базаның құрылымы араларында ақпарат ауыса алатын жеке мәліметтер базасы түрінде сипатталынады, ол арқылы ақпараттық базаны құру мен мәліметтер дұрыстығын жоғарылатуды оптималдауға болады.

АЖ ішкі машиналық ақпараттық базаның құрылымы өзінің функционалды бағытымен анықталады, АЖ қолданушының функционалды есеп талаптарын максималды қанағаттандырып, ұсынылған техникалық мүмкіндіктерге сай құрылуы керек.

Басқарма АЖ құрамына кіретін МБ C++ Builder – Windows 98/2000/XP ОЖ жұмыс үшін Object Pascal программалау тілін қолданатын қосымша арқылы жазылған. МБ екі негізгі бөлімнен тұрады:



  • басқаратын модуль;

  • экранды нысандағы модуль.

Ішкі машиналық ақпараттық база қатты және икемді магнитті ленталарда орналасқан ақпарат массивтерінен (файлдардан) тұрады. Жазуға тікелей ену прораммалық түрде, ол массивтерді өңдеу уақытын қысқартуға мүмкіндік береді. МБ басқармада жүргізіледі. МБ-мен жұмыс модемді байланыстың қолдануымен, яғни ақпаратты файл сервер негізінде қоданылатын компьютердің желілік дискісінде орындалады. Модем арқылы сервер байланысты орнатқаннан кейін Басқарма қызметшісі МБ файлдың жолын көрсетуі тиіс. Өзгерту операциялары орындалғаннан кейін МБ сақталынады. Сонымен қатар әртүрлі филиалдың бірнеше қызметкерлері бір мезгілде МБ-мен жұмыс істеп енуге рұқсаты бар толықтырулар мен кестедегі өзгерістерді жүргізе алады.

МБ Windows 98/Me/XP ОЖ сәйкес келетін дисктік тасығыштар мен стандартты шығару құралдарына сай жасалынған.

МБ жұмысының жылдамдығы басқа программалық өнімдердегідей қолданылып отырған жабдықтарға тәуелді. Тәжіребие көрсеткендей компьютерлерді Pentium IY процессоры базасында қолдану нақты уақыттағы жұмыс үшін толық жеткілікті.

1   2   3


©dereksiz.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет