Министерство здравоохранения рк



бет1/5
Дата29.02.2016
өлшемі0.55 Mb.
  1   2   3   4   5


ҚР ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ МИНИСТРЛІГІ

С.Д.АСФЕНДИЯРОВ АТЫНДАҒЫ

ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ



МИНИСТЕРСТВО ЗДРАВООХРАНЕНИЯ РК

КАЗАХСКИЙ НАЦИОНАЛЬНЫЙ МЕДИЦИНСКИЙ УНИВЕРСИТЕТ ИМЕНИ С.Д.АСФЕНДИЯРОВА



ПАТОФИЗИОЛОГИЯ-2. «ТЫНЫС АЛУ ЖҮЙЕСІ» МОДУЛІ.
Модулдің жалпы мақсаты: негізгі және клиникалық пәндер біріктірілу негізінде студенттерді ересек адамдардың және әр жастағы балалардың тыныс алу жүйесінің қалыпты жағдайда қызметін қамтамасыз ететін физиологиялық үрдістерді және негізгі клиникалық синдромдар түзілуінің патофизиологиялық тетіктерін түсіне отырып, клиникалық тексеру негіздеріне үйрету.

Патофизиология-2 модулдің міндеттері: тыныс алу жүйесінің зақымдануының негізгі әйгіленімдері мен синдромдарының патофизиологиялық даму тетіктерін түсіндіру
I.3. ДӘРІС ЖИНАҒЫ
1 тақырып. Сыртқы тыныс жеткіліксіздігінің этиологиясы мен патогенезі. Өкпенің диффузиялық қабілетінің бұзылысы.
Мақсаты: Сыртқы тыныс бұзылыстарының этиологиясы мен патогенезінің сұрақтарын меңгеру

Дәріс жоспары:

  1. Сыртқы тыныс жеткіліксіздігінің жалпы этиологиясы мен патогенезі.

  2. Өкпенің диффузиялық қабілетінің бұзылысы. Өкпе ұяшықтық-қылтамырлық мембранасының диффузиялық қабілетінің төмендеу себебі, өкпе ұяшықтық-қылтамырлық бөгет.

ТЖ себептері:



Тыныс реттелуінің Тыныстық Кеуде сарайы Тыныс алу Өкпе тінінің дерттік

бұзылыстары: бұлшықеттерге қозғалыс- жолдарының өзгерістері:



орталығының (тыныштан тарауының зылыстары: -бөгде зат (пневмонэктомия)

дыратын дәрілік заттар, бұзылыстары немесе -кифосколиоз түскенде -қызмет атқаратын өкпе

есірткілердің әсерінен тежелуі) тыныстық бұлшық- -торакопластика -өспе өскенде ұяшықтарының


  • Тыныс орталығының еттердің өздерінің -пневмоторакс -бронхоспазм азайып кетуінен(ате-

құрылымдық (мый жарақаты, бүліністері: -гидроторакс -кеңірдекшелер лектаз, пневмония)

мый өспесі) бүліністері -жұлынның қимыл- -гемоторакс сыртынан қы- -өкпе тінінің көлемдік



  • Тыныс орталығына дық нейрондарының -іш шемені сылып қалғанда -созылғыштығы азаюы-

бағытталатын жүйкелік сер- бүліністері (полиомиелит) -іш кебуі нан,мәселен пневмо-

піндер түсуі бұзылыстары. –шеткері түйіспелердің -гепатомегалия склероз,эмфизема

бүліністері (миастения) - тыныстық қауырт

-тыныстық бұлшықеттердің дистресс синдромы

қабынуы (миозит) немесе

дистрофиясы.



Өкпенің диффузиялық қабілеті, ұяшықтық – қылтамырлық мембрананың екі жағындағы газдардың үлестік қысымына байланысты, газдардың өкпе ұяшықтарынан қылтамыр арнасына және кері бағытта тасымалдану жылдамдығын көрчетеді


Бұзылыстар мына жағдайда болуы мүмкін:

  • Өкпе қабынуы, ісінуі кезінде ұяшықтық-қылтамырлық тосқауылдың қалыңдауынан,

  • Қызмет атқаратын өкпе ұяшықтары мен қылтамырлардың азайып кетуінен немесе тыныс алу беткейінің кішіреюінен (мәселен ателектаз, өкпенің бөлігін отау, өкпе тінінің бүліністері кезінде),

  • Өкпе қылтамырларында қан көлемі мен гемоглобин азаюынан,

  • Өкпе ұяшықтарындағы ауа мен қанның түйісу уақыты қысқаруынан (өкпе эмфиземасы)

Өкпенің диффузиялық қабілетінің бұзылыстарын – ұяшық - қылтамыр аралық бөгет дейді.

Газдардың диффузиясы бұзылыстарынан артериялық қанда рО2 төмендеп, гипоксемия дамиды. Бірақ қанда рСО2 төмендеп гиперкапния байқалмайды, өйткені көмір қышқылы газының диффузиялық қасиеті, оттегіге қарағанда, 20,3 есе жоғары болады.


4. Көрсетілетін материал: дәрістің мультимедиялық қойылымы
5. Әдебиеттер

Негізгі

  1. Патофизиология: Ә.Н.Нұрмұхамбетұлы: Оқулық: Алматы, «Эверо» баспасы-2007 ж. 484-495-беттер.

  2. Литвицкий П.Ф. Патофизиология: Учебник: в 2 т. – М.: ГЭОТАР-МЕД, 2008. С. 386 -388

  3. Патологическая физиология: Учебник п/р Н.Н.Зайко и Ю.В.Быця. – 2-е изд. – М.: МЕДпресс-информ, 2004. – С. 454-457.

  4. Патофизиология: Учебник для мед.вузов под/ред В.В. Новицкого и Е.Д. Гольдберга О.И. Уразовой- М.: ГЭОТАР-МЕД, 2т., 2009.- С 257 -260

Қосымша

  1. Патофизиология в схемах и таблицах: Курс лекций: Учебное пособие. Под ред. А.Н.Нурмухамбетова. – Алматы: Кітап, 2004. – С. 169-178.

  2. Патофизиология: Учебник для мед.вузов под/ред В.В. Новицкого и Е.Д. Гольдберга - М.: Томск., 2006.- С. 513 - 516

  3. Литвицкий П.Ф. Патофизиология: Учебник: в 2 т. – М.: ГЭОТАР-МЕД, 2003. – Т. 2. – С. 229-236.


6. Бақылау сұрақтары

1. Тыныс алу бұзылыстарының негізгі себептерін атаңыз.

2. Өкпенің ұяшық-қылтамырлық мембранасы арқылы газдардың диффузиясының бұзылысына әкелетін себептерді атаңыз.

3. Өкпенің ұяшық-қылтамырлық бөгеті дегеніміз не?


2 тақырып. Өкпе желдетілуінің бұзылысы. Өкпе қан ағымының бұзылысы.
Мақсаты:Гиповентиляцияның рестрикциялық түрінің, бронхообструкциялық синдромның, өкпедегі қан ағымы бұзылысының этиологиясы мен патогенезін меңгеру

Дәріс жоспары:

  1. Өкпе желдетілуінің бұзылысы. Обструкциялық гиповентиляцияның этиологиясы, патогенезі, спирометрлік көрсеткіштері.

  2. Рестрикциялық гиповентиляцияның этиологиясы, патогенезі, спирометрлік көрсеткіштері.

  3. Өкпеде қанайналымының бұзылысы. Қанайналымының кіші шеңберінің гипертензиясы, түрлері (қылтамыралдылық, қылтамырсоңылық, аралас), себебі, дамуының негізгі тетіктері және теңгерілуі. Қанайналымының кіші шеңберінің гипотензиясы.

  4. Вентиляциялық – перфузиялық арақатынастың бұзылысы.


Дәріс тезисі

Өкпе желдетілуінің бұзылыстары:

  1. Гиповентиляция (обструкциялық және рестрикциялық түрі)

  2. Гипервентиляция

  3. Біркелкі емес желдетілу

  1. Обструкциялық гиповентиляция тыныс алу жолдары тарылғанда немесе бітелгенде байқалады

Жоғарғы тыныс алу жолдары өткізгіштігінің бұзылыстары

Себептері:

  • кеңірдекке тағам немесе бөгде заттардың түсуі

  • тыныс алу жолдарының қою қақырықпен, құсықпен бітелуі, кеңірлекшелер өспесі

  • наркоз жағдайында, кома кезінде тілдің тыныс жолын бітеп қалуы

  • қабыну кезінде майда кеңірдекшелердің шырышты қабатының қалыңдауы

  • көмейдің ісінуі

  • тыныс алу жолдары ұлғайған қалқанша безбен, айналасындағы тіндердің өспесімен, жұтқыншақ арты іріңдікпен қысылып қалуы


Стеноздық тыныс – сирек, терең, демді ішке тарту кезеңі ұзарған

Төменгі тыныс жолдары өткізгіштігінің бұзылуы

Себептері:


  • бронхо- және бронхиолоспазм

  • қабыну кезінде бронхиолалар қабырғаларының ісінуі

  • бронхиолалардың дерттік сұйықтықпен (жалқық) бітелуі

  • майда кеңірдекшелердің транспульмональдық қысым жоғарылауынан қысылып қалуы (эмфизема кезінде өкпе серпімділігінің төмендеуі)


дем шығару кезеңінің қиындауы


Обстукциялық гиповентиляцияда сыртқы тыныс қызметінің бұзылысы былайша

көрінеді:



  • Қарқынды дем шығарудың 1-секөнтіндегі ауа көлемі (FEV1 от ағыл -forced expiratory volume in 1 second) азаяды;

  • осы көрсеткіш пен өкпенің қарқынды тіршіліктік сыйымдылығының пайыздық арақатынасы FEV1 / FVC (англ. forced vital capacity – өкпенің қарқынды тіршіліктік сыйымдылығы ӨҚТС) төмендейді – Тиффно индексі;

  • Қарқынды дем шығарудағы өкпенің қарқынды тіршіліктік сыйымдылығының 25-75% аралығындағы ауа ағымының көлемдік жылдамдығы (FEF25-75 – от англ -forced expiratory fIow вetween 25 and 75% of FVC) азаяды;

  • Өкпенің қалдық ауа көлемі (ӨҚК, RV-ағыл.тілінен residual volume ) және оның өкпенің жалпы сыйымдылығының ӨЖС арақатынасы (TLC – ағыл.тілінен total Iung capacity) ӨҚК/ӨЖС - RV/TLC жоғарылайды;

  • Өкпенің жалпы сыйымдылығы ӨЖС (TLC) және өкпенің функциялық қалдық сыйымдылық (FRC – ағыл.тілінен functionaI residuaI capacity) артады

  1. Рестрикциялық гиповентиляция өкпенің тынытық беткейінің азаюынан немесе өкпе тіні серпімділігінің төмендеуінен дамиды.

Себептері

  • Өкпеішілік: пневмониялар, өкпе ателектазы, өкпе обыры, пневмосклероз, сурфактанттың азаюы, (кеңірдекшелердің обструкциясы, эмфизема)

  • Өкпесыртылық

  • Қабырғааралық бұлшықеттердің миозиті, миастения - бұлшықеттік әлсіздік, бұлшықеттің қажуы

  • Көкеттің зақымдануы (негізгі тыныс алу бұлшықеті (желдетілудің 2/3-ін қамтамасыз етеді) ® әдеттен тыс тыныс (тыныс алу кезінде қарынүсті аймағының ішке кіріп кетуі)

  • гидро-, пневмо-, гемоторакс, плевриттер

  • Омыртқа бағанасы мен қабырғалар пішінінің туа немесе жүре пайда болған пішінінің өзгерістері, қабырға шеміршектерінің сүйектенуі®кеуде қуысы серпімділігінің төмендеуі

  • Іш шемені, метеоризм, гепатомегалия

Рестрикциялық және обструкциялық гиповентиляция кезіндегі сыртқы тыныс көрсеткіштерінің салыстырмалы сипаттамасы

Көрсеткіштер

Рестрикциялық

бұзылыстар



Обструкциялық бұзылыстар

орташа

айқын

FVC (ӨҚТС)

FEV1 (ҚӨШК)

FEV1/ FVC % Тиффно индексі

FEF25-75 % ҚӨШ/ӨҚТС25-75 %

VC - ӨТС

FRC- ӨФҚК

RV - ӨҚК

TLC - ӨЖС

RV/TLC-ӨҚК/ӨЖС





қалыпты


қалыпты

 


немесе 

 немесе





 немесе 

қалыпты





қалыпты

қалыпты


қалыпты

қалыпты













 




немесе 


3. Өкпе гиповентиляциясының аралас түрі. рестрикциялық және обструкциялық желдетілу бұзылыстары жиі біріккен түрде кездеседі.


Каталог: wp-content -> uploads -> 2012
2012 -> Ауылдық елдi мекендерге жұмыс iстеу және тұру үшiн келген денсаулық сақтау, бiлiм беру, әлеуметтiк қамсыздандыру, мәдениет және спорт мамандарына әлеуметтiк қолдау шараларын ұсыну мөлшерiн және ережесiн бекiту туралы
2012 -> К. С. Тілеуқабылова стив джобс – Аpple корпорациясының негізін қалаушы Қарағанды 2014 алғы сөЗ
2012 -> 1 кесте Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігінің
2012 -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
2012 -> Б. Г. НҰҒман қожа ахмет яссауи


Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5


©dereksiz.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет