ОҚУ Әдістемелік кешен «Сурет І,ІІ,ііі» 5В0120000 – «Кәсіптік білім» мамандығына



Дата17.07.2016
өлшемі365.58 Kb.


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ





СМК құжатының 3-деңгейі

ОӘК

ОӘК 042-33.40.4/03-2013

ОӘК

оқытушыға арналаған «Сурет» пәнінің жұмыстық бағдарламасы



№1 басылым 03.09.2013


ОҚУ - ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕН

«Сурет І,ІІ,ІІІ»


5В0120000 – «Кәсіптік білім» мамандығына

Оқу-әдістемелік материалдар

Семей, 2013



ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 2 бет

Мазмұны
1 Глоссари

2 Тәжірибелік сабақтар

3 Студенттің өздік жұмысы




ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 3 бет


ГЛОССАРИ

АВТОПОРТРЕТ - өз портреті. Суретшінің өзін-өзі салған портреті не суреті. Автопортрет көбінесе айнаға қарап немесе еске сақтау, санада ұстау, елес әдісін қолдану тәсілдерімен салынуы мүмкін.

АЙҚЫН СУРЕТ (БРОСКИЙ РИСУНОК) – көрушінің көзіне бірден ілігетін, айқын бейнеленген суретті айтамыз. Мұндай суреттерде шебердің қолы, әдіс-тәсілінің айқындылығы бірден көзге түседі.

АҚИҚАТ, ШЫНДЫҚ, БОЛМЫС (ДЕЙСТВИТЕЛЬНОСТЬ) – қоршаған орта болмысы. Натураның өзіне қарап сурет салу шындық, яғни қиял емес.



АНАЛИЗ – талдау, бір нәрсені не құбылысты ойша бөлшектерге, құрама бөліктер мен белгілерге бөлу. Мысалы, адам басының суретін салмастан бұрын, пішінді ой елегінен өткізіп, ойша талдау әрекетін жасап, оның бас бөліктерінің бейне бір заттарға салыстырмалы түрде ұқсатып, мысалы: геометриялық денелерге (куб, призма, шар, конус т.б.) байқау.

АНТИКАЛЫҚ (АНТИЧНЫЙ лат.ANTIGVUS) – арғы, көне; көбінесе көне грек, көне Римнің қоғамдық құрылысы, көне антикалық гипс көшірмелерінен суретке салу бейнелеу өнеріне оқытудың ережесі мен әдістемесіне айналған.

АНФАС (фр.ANFACE) – қарсы алдынан деген мағынада. Адамның портретін қарсы алдынан бетпе-бет бейнелеу. Өнерде де оқу процесінде мұндай жұмыстар өте жиі кезігеді.

АКАДЕМИЯЛЫҚ СУРЕТ – академиялық суреттің суреттен әйтпесе суреттемеден айырмашылығы суретшінің натураны егжей-тегжейлі талдап салуы, үлкен көлемдерге бөліктерді біріктіру арқылы бейнені толық зерттеп шығуы.

АСИММЕТРИЯ – бір дененің, не бір заттың біліктерінің бір-біріне сай болмауы. Симметриядағыдай орта сызықтың екі жағындағы көріністің бірдей шықпауы.

АКТИВИЗАЦИЯ (лат.ACTIVUS - АКТИВТЕНДІРУШІЛІК) (НАҚТЫ ІСТІ ЖЫЛДАМДАТУ, КҮШЕЙТУ) – сурет салу процесінде ерекше талпыныспен, әсерленгіштікпен жұмыс жүргізу.

ӘУЕСҚОЙ - өнерпаздық, өз күшімен сурет салуды үйрену әрекеті.

БИБЛИОГРАФИЯ – баспа шығармаларының көрсеткіштерін, тізімдерін құрастыру тәсілдері және әдістері жайында ғылым (кітаптардың атын, мазмұнын, авторын т.б. жазып отыру).

БЮСТ – адамның кеуде нұсқасының суреті, құйылған мүсіндік тұрпай. Оқып-үйрену сабақтарында бюст салу міндетті тапсырмаларға жатады.

ВИРТУОЗ (ит.VIRTUOSO) – асқан шебер, үздік шыққан, өнерлі. Өнерде шеберлік шыңына шыққандарды осылай атайды.

ГАРМОНИЯ (гр.HARMONIA) – үндестік, үйлесім. Мысалы, алдыңызға қойылған натюрморттағы заттар жиынтығы үйлесіп, тұтастай көз қызығарлық

ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 4 бет

тартымды көрініс тудырса, оны біз үйлесімді деп бағалаймыз. Ондағы заттардың формаларының және түстерінің сүйкімді үйлесімділігі, реңктерінің үндестігі бәрі-бәрі «гармония» туғызады.

ГРАФИКА (гр.GRAFIKA) – «жазамын», «суретке саламын» деген сөздерден шыққан. Ол-сурет салу өнері. Сурет салу өнерінің күллі жиынтығын «графика» деп атайды. Суретте бейнелеу құралы сызық, дақ және штрих болып келеді. Мысалы, кітаптардағы суреттер «кітап графикасы» деп аталады.

ДРАПИРОВКА – шаршалау, перделеу. Натюрморт қойылымын әсерлеу. Сурет өнерінде оқу жұмыстарында шаршалау жиі қолданылады. Шаршалау натюрмортта заттар жиынтығын біртұтастыққа келтіру үшін өте қажет әдіс.

ЕЛЕСТЕТУ, ҚИЯЛ ЕЛЕС (ВООБРАЖЕНИЕ) – қиялдау не көз алдына алып келу, адам бойына біткен ажырамас тамаша қасиет. Суретші елестету мен қиялы өнермен тікелей ұштасып жатады. Ол оқыған кітабының желісіне қиялдап сурет сала алады.

ИНТУИЦИЯ (лат.INTUERI) – қадала, үңіле қарау. 1) сезу, түйсік арқылы білу; 2) зерделік, ғылыми-теориялық білім мен алдыңғы тәжірибеге сүйену негізінде шындыққа жету.

КОНТУР (фр.CONTOUR) – нұсқа. Бір нәрсенің сырт кескіні. Мысалы, құмыраның суретін салу барысында, алдымен құмыраның кескін-пішінін айқындап алу, яғни контурын сызып нұсқасын келтіру.

КОНСТРУКЦИЯ – түзіліс, құрылыс. Сурет өнерінде заттың конструкциясын анықтау, конструкциялық тәсілмен салу ұғымдары бар. Бұл заттың жасалу құрылысын білу деген сөз. Конструкция – форманың негізін құрайтын қаңқа.

КОНТРАСТ – қарама-қарсылық. Натура мен суреттегі реңдердің қарама-қарсылығы. Бейнелеу өнерінде жарық пен көлеңкелердің, өңдер мен түстердің реңдік қарама-қарсылығын көрсететін сипат.

ҚАБЫЛДАУ, ТҮСІНУ, ҰҒЫНУ (ВОСПРИЯТИЕ) - қоршаған орта әлемін, ондағы сансыз құбылыстар мен заттарды біліп қабылдау, түсіну. Бейнелеу өнері туындыларын көркем көзділікпен қабылдау, бағалай білу, түйсікке қондыру.

МАНЕРА – үлгі, тәсіл, ерекшелік. Суретшінің өнердегі бсқаға ұқсамайтын мәнер ерекшелігі. Сурет салудың өзіндік үлгісі – мәнері.

МОДЕЛЬ (фр.MODELA) – үлгі, кейіп. Оқу процесінде қолданылатын заттар (геометриялық модельдер, суретін салғызушы адам т.б.).

НАТУРА (лат.NATURE) – табиғат, заттың өзі. Сурет салу практикасында заттың немесе табиғаттың, қалап алған бөлігінің суретін өөзіне қарап бейнелеу.

ОБЪЕКТ (лат.ABJECTUN) – зат. Материалды дүниенің сыртқы құрамды бөлігі. Адам әрекетінің танып білетін заты. Мысалы, картинадағы талдар немесе адамдар мен хайуанаттардың орналасуы т.с.с.

ПРОПОРЦИЯ (лат.PROPORTIO) – сәйкестілік. Белгілі бөліктердің бір-бірімен ара қатынасы, сай келісушілігі. Үлкен көлемді заттың суретін салу

ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 5 бет

процесінде оның жеке бөліктерін үлкен көлемге сәйкестендіре белгілеп алу тәсілі.

ТЕХНИКА – бір істі орындағанда қолданылатын тәсіл. Кәсіби суретшілердің өзіне тән қалыптасатын бейнелеу техникасы, өзіндік бейнелеу тәсілі. Сурет техникасына жаттығу қажет (мысал: штрихтау тәсілі, өң беру тәсілі т.б.)



ФАКТУРА – сурет өнерінде суреттің реңінің сипаты. Қойылым суретін салу барысында заттардың материалдығын шыншыл көрсете білу шеберлігі.

ФОРМА – 1) сыртқы пішін, оның ішінде пропорция, конструкциялық құрылым, көлем деген мағынаны білдіреді; 2) бейнелеу өнерінде «форма» ұғымы жиі қолданылады. Әр нәрсенің өзіне ғана тән формасы болады, сол сан-алуан формаларды бейнелеу арқылы тану, зерттеп суретін салу арқылы мән мағынасын анықтау.

ШАБЫТ, РУХ (ВДОХНОВЕНИЕ) – шығармашылық күштің пайда болуы, көңіл-күй шабыты, әсерленгіш шабыт. Сурет салушы көңіл-күйінің шабытын өзі жасап рухтануы керек, ол рух күші көркем шығармасына берілуі керек.

ЭКСПОНАТ – экспонат (мұражайға, көрмеге қойылатын зат); мұражай экспонаттары (құнды бұйымдар, картиналар т.с.с.).

ЭМОЦИЯ – эмоция, сезіну, сезім (шағын ситуациялы көңіл-күйлер); қуаныш сезімі; ашу сезімі.

ЭСКИЗ (фр.ESGUISSE) – алдын-ала жасалатын долбар. Негізгі жобаны жасау үшін алдын-ала дайындалатын үлгі сурет. Мысалы, картинаның түпкі мағынасымен ойын тауып көрсетуге арналған суретшінің ізденіс жұмыстары.

ЭФФЕКТ – күшті әсер; картинадан алған күшті әсер; яркий – жарық, жарқыраған (түстер жайлы) ашық түсті; (әйгілі) нағыз, көрнекті; яркий талант – нағыз дарын.


ОӘК 042-65.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 6 бет

1 ТАҚЫРЫП:

ГИПСТАН ЖАСАЛҒАН ГЕОМЕТРИЯЛЫҚ ДЕНЕЛЕРДЕН ҚҰРАЛҒАН НАТЮРМОРТ.
Сабақ мақсаты: Гипстан жасалған геометриялық денелерден құралған натюрморты

әдістемелік жолмен бейнелеп, нұсқасының сәйкестілігін беру, көлемін анықтау.



Негізгі сұрақтар, тапсырма:

А) Геометриялық денелердің конструкциялық суреті 1кезең

Б) Геометриялық денелердің жарық көлеңкесімен жұмыс 2кезең

Әдістемелік ұсыныстар:


  1. Бірінші кезеңде қағаз бетіне гипстан жасалған геометриялық денелерді қағаз көлеміне үйлесімді келетіндей етіп жобалау, яғни, үйлесімділігін тауып көлемін анықтау.

Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.


2 ТАҚЫРЫП:

ҮЙ ЗАТТАРЫНАН ҚҰРАЛҒАН НАТЮРМОРТ.

А) Натюрмортың конструкциялық суреті 1кезең

Б) Натюрмортың реңдік шешімі 2кезең

В) Натюрморты қортындылау 3кезең



Сабақ мақсаты: Гипстан жасалған геометриялық денелерден құралған натюрморты

әдістемелік жолмен бейнелеп, нұсқасының сәйкестілігін беру, көлемін анықтау.



Негізгі сұрақтар, тапсырма:

А) Натюрмортың конструкциялық суреті 1кезең

Б) Натюрмортың реңдік шешімі 2кезең

В) Натюрморты қортындылау 3кезең



Әдістемелік ұсыныстар:

Үй заттарынан құралған натюрморт қағаз көлеміне үйлесімді келетіндей етіп жобалау, яғни, үйлесімділігін тауып көлемін анықтау.



ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 6 бет

Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.



3 ТАҚЫРЫП:

КҮРДЕЛІ ЕМЕС ДЕНЕЛЕРДЕН ҚҰРАЛҒАН НАТЮРМОРТ.
А) Натюрмортың конструкциялық суреті 1кезең

Б) Натюрмортың реңдік шешімі 2кезең

В) Натюрморты қортындылау 3кезең
Сабақ мақсаты: Күрделі емес денелерден құралған натюрморт әдістемелік жолмен бейнелеп, нұсқасының сәйкестілігін беру, көлемін анықтау.
Негізгі сұрақтар, тапсырма:

А) Натюрмортың конструкциялық суреті 1кезең

Б) Натюрмортың реңдік шешімі 2кезең

В) Натюрморты қортындылау 3кезең



Әдістемелік ұсыныстар:

Күрделі емес денелерден құралған натюрморт қағаз көлеміне үйлесімді келетіндей етіп жобалау, яғни, үйлесімділігін тауып көлемін анықтау.



Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.



4 ТАҚЫРЫП:

ТАҚЫРЫПТЫҚ НАТЮРМОРТ
Сабақ мақсаты: Күрделі емес денелерден құралған натюрморт

әдістемелік жолмен бейнелеп, нұсқасының сәйкестілігін беру, көлемін анықтау.




ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 8бет

Негізгі сұрақтар, тапсырма:

А) Натюрмортың конструкциялық суреті 1кезең

Б) Натюрмортың реңдік шешімі 2кезең

В) Натюрморты қортындылау 3кезең



Әдістемелік ұсыныстар:

Тақырыптық натюрморт қағаз көлеміне үйлесімді келетіндей етіп жобалау, яғни, үйлесімділігін тауып көлемін анықтау.



Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.



3 СЕМЕСТР

5 ТАҚЫРЫП:

ҚИМА БАС /ОБРУБОВКА/

Сабақ мақсаты: Қима бас /обрубовка/ әдістемелік жолмен бейнелеп, нұсқасының сәйкестілігін беру, көлемін анықтау.

Негізгі сұрақтар, тапсырма:

А) гипс бастың композициясын қағаз бетінде жобалау.

Б) гипс бастың конструкциялық құрылысын салу, бастапқы көлеңкелерді түсіру.

В) бастың формасын жарық пен көлеңкелер арқылы беру.



Әдістемелік ұсыныстар:

Гипс басты бейнелеуді бастамастан бұрын модельдің көлемді бейнесін студент көз алдына елестетуі керек. Бас формасының ұсақ бөлшектеріне көңіл бөлмей үлкен көлемге бірден мән берген дұрыс. Қағаз бетте модельдің орналасу тәртібін қатаң сақтаған оқу талабы. Сурет композициясының ұтымды шығуы гипс бастың үлкен көлемін белгілеуден басталады. Қағаз беттің жоғарғы шетінен бастың төбе тұсын белгілеп, одан соң оң жағы мен сол жағын белгілеп бастың бетте орналасу мөлшерін анықтау керек.

Формат көлемінің өлшемін есепке ала отырып, студент бейненің композициялық орналасуын қадағалауы керек. Бастың суретін салу барысында студенттің конструкциялық құрылыс әдісімен бейнелеуді әдетке айналдырғаны өте пайдалы, әрі суреттің дұрыс тәсілі. Гипс бастың мінездік ерекшеліктерін бекіткеннен кейін жұмысты одан әрі жүргізеді.

Сурет салушы жұмыстың әр кезеңін саналы түрде меңгеріп қана қоймай,



ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 9 бет

практика жүзінде суретті жеңіл орындап шығу мүмкіндігіне жетісуі керек.

Адам бас сүйегі мен анатомиялық бастың суретін орныдау жаңа жауапты тақырып – адам басын өзіне қарап бейнелеудің дайындық кезеңдері болып саналады. Кәсіби суретшілер мен мүсіншілер портреттер шығару кезінде үнемі форманы талдап қорытады және мінездік ерекшеліктерін анықтап бөлшектерін жалпы пластикаға бағындырады.

Модельдің анатомиялық құрылысын сауатты орындау, натуршының бас формасын оның мінездік нұсқасын шынайы бейнелеп шығуға үлкен септігін тигізеді.
Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:


  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.



6 ТАҚЫРЫП:

ГИПСТІ БАС ДАВИД БАСЫ /МҰРыН , ЕРІН, КӨЗ, ҚҰЛАҚ/
Сабақ мақсаты: Күрделі емес денелерден құралған натюрморт

әдістемелік жолмен бейнелеп, нұсқасының сәйкестілігін беру, көлемін анықтау.


Негізгі сұрақтар, тапсырма:

А) гипс басты мүшелері қағаз жазықтығында үйлестіру.

Б) қойылымның конструкциялық негізін салу.

В) жарық пен көлеңке арқылы форманы анықтау.

Г) жұмысты қорытындылау, қойылымның бенелік шешімін табу

Әдістемелік ұсыныстар:

Бейнелеудегі жеке ұғымдарды қалыптастыру, практикалық машықты меңгеру, студентке суреттің алғашқы бастауы мен дамуы және аяқтаудың күрделі процестері біртіндеп келеді.

Оқып-үйрену суреті натураның негізін білуден басталады, осындай сәттерде оқу-аналитикалық міндет бірінші орында тұруға тиіс.

Бейненің құрылысын салу кезінде модельдің нұсқасын талдау, образды тұтас қабылдау ең тиімді әдіс деп есептеледі. Сол себепті, академиялық суретте натураның жалпы мінездемелік кейіпін суреттеуден бастап, бірте-бірте жеке бөліктеріне көшіп, одан соң үлкен формаға қайта оралып отыру керек.



ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 10 бет

Гипс бастың суретін салғанда оның жеке мүшелерін мойынды, маңдайды, мұрынды көзді, иекті жеке-жеке геометриялық денелерге ассоциативті түрде ұқсата бейнелеу де сурет салушыны жақсы табысқа жеткізеді. Практикада белгілі тәжірибесі мол суретші көркем бейненің айқын шығуына баса назар аударады, ол модельдің мінездік кейіпін тап басып бейнелеуге ұмтылады. Міне, сондай тәжірибе студентке өте қажет.
Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.



7 ТАҚЫРЫП:

ГИПСТІ БАС ДАВИД БАСЫ МИКЕЛАНДЖЕЛО МҮСІНІНІҢ КӨШІРМЕСІ
Сабақ мақсаты: . Гипсті бас Давид басы Микеланджело мүсінінің

көшірмесі әдістемелік жолмен бейнелеп, нұсқасының сәйкестілігін беру, көлемін анықтау.


Негізгі сұрақтар, тапсырма:

А) гипс басты қағаз жазықтығында үйлестіру.

Б) қойылымның конструкциялық негізін салу.

В) жарық пен көлеңке арқылы форманы анықтау.

Г) жұмысты қорытындылау, қойылымның бенелік шешімін табу.
Әдістемелік ұсыныстар:

Бейнелеудегі жеке ұғымдарды қалыптастыру, практикалық машықты меңгеру, студентке суреттің алғашқы бастауы мен дамуы және аяқтаудың күрделі процестері біртіндеп келеді.

Оқып-үйрену суреті натураның негізін білуден басталады, осындай сәттерде оқу-аналитикалық міндет бірінші орында тұруға тиіс.

Бейненің құрылысын салу кезінде модельдің нұсқасын талдау, образды тұтас қабылдау ең тиімді әдіс деп есептеледі. Сол себепті, академиялық суретте натураның жалпы мінездемелік кейіпін суреттеуден бастап, бірте-бірте жеке бөліктеріне көшіп, одан соң үлкен формаға қайта оралып отыру керек.

Гипс бастың суретін салғанда оның жеке мүшелерін мойынды, маңдайды,

ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 11 бет

мұрынды көзді, иекті жеке-жеке геометриялық денелерге ассоциативті түрде ұқсата бейнелеу де сурет салушыны жақсы табысқа жеткізеді. Практикада белгілі тәжірибесі мол суретші көркем бейненің айқын шығуына баса назар аударады, ол модельдің мінездік кейіпін тап басып бейнелеуге ұмтылады. Міне, сондай тәжірибе студентке өте қажет.
Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:


  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.

8 ТАҚЫРЫП:

АНТИКАЛЫҚ БАС СУРЕТІ
Сабақ мақсаты: . Гипсті бас Давид басы Микеланджело мүсінінің

көшірмесі әдістемелік жолмен бейнелеп, нұсқасының сәйкестілігін беру, көлемін анықтау.


Негізгі сұрақтар, тапсырма:

А) гипс басты қағаз жазықтығында үйлестіру.

Б) қойылымның конструкциялық негізін салу.

В) жарық пен көлеңке арқылы форманы анықтау.

Г) жұмысты қорытындылау, қойылымның бенелік шешімін табу.
Әдістемелік ұсыныстар:

Бейнелеудегі жеке ұғымдарды қалыптастыру, практикалық машықты меңгеру, студентке суреттің алғашқы бастауы мен дамуы және аяқтаудың күрделі процестері біртіндеп келеді.

Оқып-үйрену суреті натураның негізін білуден басталады, осындай сәттерде оқу-аналитикалық міндет бірінші орында тұруға тиіс.

Бейненің құрылысын салу кезінде модельдің нұсқасын талдау, образды тұтас қабылдау ең тиімді әдіс деп есептеледі. Сол себепті, академиялық суретте натураның жалпы мінездемелік кейіпін суреттеуден бастап, бірте-бірте жеке бөліктеріне көшіп, одан соң үлкен формаға қайта оралып отыру керек.

Гипс бастың суретін салғанда оның жеке мүшелерін мойынды, маңдайды, мұрынды көзді, иекті жеке-жеке геометриялық денелерге ассоциативті түрде

ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25беттен 12 бет

ұқсата бейнелеу де сурет салушыны жақсы табысқа жеткізеді. Практикада белгілі тәжірибесі мол суретші көркем бейненің айқын шығуына баса назар аударады, ол модельдің мінездік кейіпін тап басып бейнелеуге ұмтылады. Міне, сондай тәжірибе студентке өте қажет.
Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:


  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.



3 СЕМЕСТР
1 ТАҚЫРЫП:

АДАМ БАС СҮЙЕГІНІҢ ҮШ ТҮРЛІ КӨРІНІСІН БЕЙНЕЛЕУ.
Сабақ мақсаты:

Адам бас сүйегінің әр түрлі қалыптағы көріністерін әдістемелік жолмен бейнелеп, нұсқасының сәйкестілігін беру, көлемін анықтау.



Негізгі сұрақтар, тапсырма:

  1. Адам бас сүйегінің суреттемесін қарсы алдынан (анфас) салу.

  2. Адам бас сүйегінің жанынан қарағандағы көрінісінің суреттемесін салу.

  3. Адам бас сүйегінің 1 қырынан қарағандағы көрінісінің суретін салу.

Әдістемелік ұсыныстар:

  1. Бірінші кезеңде қағаз бетіне бас сүйектің алдынан (анфас) қарағандағы көрінісін қағаз көлеміне үйлесімді келетіндей етіп жобалау, яғни, үйлесімділігін тауып көлемін анықтау.

  2. Келесі кезеңде координаттар арқылы көз қуысының, мұрын тесігінің және ауыздың орналасу тәртібін белгілеу және нұсқалық пішінін салу.

  3. Бас сүйек бөліктерінің сәйкестілігін зерттеп, жалпы нұсқаға бағындыру, үлкен көлеңкелерді түсіріп штрихтау арқылы форманы айқындай түсу.

Жоғарыда келтірілген тәсілдерді пайдаланып, адам бас сүйегінің басқа көріністегі нұсқаларын салып үйрену. Бас сүйекті зерттеп суретін әдістемелік тәртіппен салу адам басын бейнелеуде өте пайдалы септігін тигізеді. Ежелден қалаптасқан ережелер мен әдіс-тәсілдерді білгірлікпен қолдану әрі сурет заңдылықтарын сақтау студентті табысты нәтижелерге жеткізеді.

ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен13 бет



Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок. М., 1995 /117-145/.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001 /128-136/;

  2. Төлебиев Ә. Сурет сала білесің бе? Алматы, «Өнер», 1990.


  1. ТАҚЫРЫП:

ЭКОРШЕ БЕЙНЕСІ ГУДОН ЕҢБЕГІ.
Сабақ мақсаты:

Гипстен жасалған адам басының формасын, әдістемелік жолмен салуды үйрену.


Негізгі сұрақтар, тапсырма:

  1. Бейнелеу өнерінің зерттелген ережелерін жетік білу ұшін күнделікті жаттығу қажет. Ал, гипстен жасалған мүсіндер бұған таптырмайтын оқу құралдары.


Әдістемелік ұсыныстар:

Гипс басты бейнелеуді бастамастан бұрын модельдің көлемді бейнесін студент көз алдына елестетуі керек. Бас формасының ұсақ бөлшектеріне көңіл бөлмей үлкен көлемге бірден мән берген дұрыс. Қағаз бетте модельдің орналасу тәртібін қатаң сақтаған оқу талабы. Сурет композициясының ұтымды шығуы гипс бастың үлкен көлемін белгілеуден басталады. Қағаз беттің жоғарғы шетінен бастың төбе тұсын белгілеп, одан соң оң жағы мен сол жағын белгілеп бастың бетте орналасу мөлшерін анықтау керек.

Формат көлемінің өлшемін есепке ала отырып, студент бейненің композициялық орналасуын қадағалауы керек. Бастың суретін салу барысында студенттің конструкциялық құрылыс әдісімен бейнелеуді әдетке айналдырғаны өте пайдалы, әрі суреттің дұрыс тәсілі. Гипс бастың мінездік ерекшеліктерін бекіткеннен кейін жұмысты одан әрі жүргізеді.

Сурет салушы жұмыстың әр кезеңін саналы түрде меңгеріп қана қоймай, практика жүзінде суретті жеңіл орындап шығу мүмкіндігіне жетісуі керек.

Адам бас сүйегі мен анатомиялық бастың суретін орныдау жаңа жауапты тақырып – адам басын өзіне қарап бейнелеудің дайындық кезеңдері болып саналады. Кәсіби суретшілер мен мүсіншілер портреттер шығару кезінде үнемі

ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25беттен 14 бет

форманы талдап қорытады және мінездік ерекшеліктерін анықтап бөлшектерін жалпы пластикаға бағындырады.

Модельдің анатомиялық құрылысын сауатты орындау, натуршының бас формасын оның мінездік нұсқасын шынайы бейнелеп шығуға үлкен септігін тигізеді.


Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.



3 ТАҚЫРЫП:

ГИПС БАС (ДАВИД).
Сабақ мақсаты:

Гипстен жасалған адам басының анатомиясын зерттеп білу және пластикасын беру.


Негізгі сұрақтар, тапсырма:

1. Гипс бастың композициясын құру

2. Гипс басты конструкциялық тәсілмен бейнелеу

3. Гипс бастың формасын айқындау



Әдістемелік ұсыныстар:

Бейнелеудегі жеке ұғымдарды қалыптастыру, практикалық машықты меңгеру, студентке суреттің алғашқы бастауы мен дамуы және аяқтаудың күрделі процестері біртіндеп келеді.

Оқып-үйрену суреті натураның негізін білуден басталады, осындай сәттерде оқу-аналитикалық міндет бірінші орында тұруға тиіс.

Бейненің құрылысын салу кезінде модельдің нұсқасын талдау, образды тұтас қабылдау ең тиімді әдіс деп есептеледі. Сол себепті, академиялық суретте натураның жалпы мінездемелік кейіпін суреттеуден бастап, бірте-бірте жеке бөліктеріне көшіп, одан соң үлкен формаға қайта оралып отыру керек.

Гипс бастың суретін салғанда оның жеке мүшелерін мойынды, маңдайды, мұрынды көзді, иекті жеке-жеке геометриялық денелерге ассоциативті түрде ұқсата бейнелеу де сурет салушыны жақсы табысқа жеткізеді. Практикада белгілі тәжірибесі мол суретші көркем бейненің айқын шығуына баса назар аударады, ол модельдің мінездік кейіпін тап басып бейнелеуге ұмтылады. Міне, сондай тәжірибе студентке өте қажет.

ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 15 бет

Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:


  1. Серов А.М. Рисунок. Учеб.пособие для студентов ХГФ пединститутов. Просвещение М.,1981;

  2. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Төлебиев Ә. Сурет сала білесің бе? Алматы, «Өнер», 1990;

  2. Пособие для учителей. Просвещение М.,1981.



  1. ТАҚЫРЫП:

ГИПС БАСТЫҢ СУРЕТІ /СОКРАТ/.

Сабақ мақсаты:

Гипс басты талдап конструкциялық тәсілмен құрылысын бейнелеуді жетілдіре түсу.



Негізгі сұрақтар, тапсырма:
1. Гипс бастың композициясы мен конструкциясын анықтау

2. Модельдің мінездік және бейнелік шешімін іздеу

3. Қойылымды арнайы көлемдегі қағаз бетіне үйлестіре салу, яғни, композициясын орнықтыру



Әдістемелік ұсыныстар:

Антикалық мүсін көшірмесін бейнелеуді тәжірибеге алу, өнерге оқып жүрген оқушылар үшін өте тиімді. Біріншіден – ол кеңістікте қозғалмайды және статикалық қалпын сақтайды. Екіншіден – мүсін көшірмесі гипс материалынан жасалғандықтан бірыңғай ақ түсті.

Суреттің екінші кезеңінде модельдің конструкциялық құрылысы үлкен формадан басталып оған жеке бөлшектерді үйлестіре орналастыру келеді. Сурет салу кезінде бастың әр бөлігін бір-бірімен салыстыру әдісін қолданған жақсы нәтиже береді. Тапсырманы орындау кезеңдерінде студенттер өткен тақырыптардағы қойылған оқу талаптарын сабақтастырып жұмыс жүргізуді дағдыға айналдыра берулері керек. Суретті салудың бастапқы сәтінен бастап жұмыс сатыларының әр кезеңдерінің аяғына дейін көркем бейне студенттің жадында сақталған болса, онда ол алға қойған міндетті орындау мүмкіншілігіне және ол формадағы кемшіліктерді көру қабілетіне ие болады.
Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:


  1. Школа изобразительного искусства в 3-х книгах. М., 1989.

Қосымша әдебиеттер:

1. Төлебиев Ә. Сурет сала білесің бе? Алматы, «Өнер», 1990.




ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 16 бет


СТУДЕНТТІҢ ӨЗДІК ЖҰМЫСЫ

1 семестр

1 Тақырып: Жапырақ, шыбықтар, бұталар, долбарлар суретері

Сабақ мақсаты: Студенттерге коөзедірінің қырағылығын, қолдарынын шеберлігін дамыту мақсатында жапырақ, шыбықтар, бұталардың долбар суретерін карандашпен бейнелеу.

Негізгі сұрақтар, тапсырма:

  1. Әр түрлі формадағы жапыратқарды бейнелеу.

  2. Шыбықтар мен бұталардың негізігі жарық көлеңкелерін көрсете отырып бейнелеу.


Есеп беру формасы:

СОӨЖ сабақтарының соңында СӨЖ тапстырмаларын бағалау.



Әдістемелік ұсыныстар:

Суретші- шәкірт табиғ,аттағы әр түрлі ағаштардың жапырақтардың, шыбықтардың, бұтақтардың долбарларын карандашпен өздерінің альбомдарында бейнелеу. Сурет салу кезінде олардың ерекшеліктерінің көңіл бөле отырып бейнлеу ұсынылады.



Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.


2 Тақырып Жеміс жидектер долбарлары

Сабақ мақсаты: Жеміс-жидектерді жекелеп немесе олардан қарапайым натюрморттар құрастырып қысқа мерзімді суреттер карандашпен немесе басқа графикалық материалдармен салу ұсынылады.

Негізгі сұрақтар, тапсырма:

  1. жеміс-жидектерді жекелеп салу /мысалы, алма, алмұрт, шабдалы т.б/

  2. Әр түрлі жеміс жидектердің суретін салу.

Есеп беру формасы:

СОӨЖ сабақтарының соңында СӨЖ тапстырмаларын бағалау.



Әдістемелік ұсыныстар:

Суретші- шәкірт табиғаттағы әр түрлі жеміс-жидектердің долбарларын карандашпен және т.б гарфикалық матераилдармен өздерінің альбомдарында бейнелеу. Сурет салу кезінде олардың ерекшеліктерінің көңіл бөле отырып бейнлеу ұсынылады.





ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25беттен 17 бет


Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.


3 Тақырып Үй тұрмысында қолданылатын заттардың конструкциялық суреті /шкаф, құмыра,банка вазалар/
Сабақ мақсаты: студенттердің практикалық шеберліктерін байқағыш қаситеттерін қалыптастыру мақсатында әр түрлі графикалық материаладармен салып үйрену көзделеді.

Негізгі сұрақтар, тапсырма:

  1. Үй тұрмысы заттарының конструкциялық долбарын карандашпен орындау.

  2. Үй тұрмысы заттарын графиканың басқа материалдарымен суреттерін салу.

Есеп беру формасы

СОӨЖ сабақтарының соңында СӨЖ тапстырмаларын бағалау.



Әдістемелік ұсыныстар:

Суретші- шәкірт Үй тұрмысы заттарының долбарларын карандашпен өздерінің альбомдарында бейнелеу және орындау кезінде конструкциялық құрылысына көңіл бөлу. Орындау кезінде заттарды тұрғызуға арналған көмекші сызықтарды өшірмей қалдыру ұсынылады. Заттардың формасын жарық көлеңке, жылт, рефлекс сияқты бейнелеу аспаптарын пайдалана отырып сурет салу.



Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.


4 Тақырып Үй тұрмысы заттарының долбар суреттері /ыдыстар/

Сабақ мақсаты: студенттердің практикалық шеберліктерін байқағыш қаситеттерін қалыптастыру мақсатында әр түрлі графикалық материаладармен салып үйрену көзделеді.



ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 18 бет


Негізгі сұрақтар, тапсырма:

  1. Үй тұрмысы заттары/ ыдыстары/ жекелеген конструкциялық долбарын карандашпен орындау.

  2. Үй тұрмысы заттары ыдыстардан құралған гатюрморттты карандашпен немесе графиканың басқа материалдарымен суреттерін салу.


Есеп беру формасы

СОӨЖ сабақтарының соңында СӨЖ тапстырмаларын бағалау.



Әдістемелік ұсыныстар:

Суретші- шәкірт үй тұрмысы заттарының /ыдыс/ долбарларын карандашпен өздерінің альбомдарында бейнелеу және орындау кезінде конструкциялық құрылысына көңіл бөлу. Орындау кезінде заттарды тұрғызуға арналған көмекші сызықтарды өшірмей қалдыру ұсынылады. Заттардың формасын жарық көлеңке, жылт, рефлекс сияқты бейнелеу аспаптарын пайдалана отырып сурет салу.



Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.

2 семестр



1 Тақырып Ағаш өңдеуге арналған құралдар долбарлары

Сабақ мақсаты: Ағаш өңдеуге арналған құралдар суреттерін натурадан орындау.

Негізгі сұрақтар, тапсырма:

  1. Ағаш өңдеуге арналған құралдар жекелеген конструкциялық суреттері.

  2. Ағаш өңдеуге арналған құралдардан құралған натюрмортты қысқа мерзімді суретін орындау.

Есеп беру формасы

СОӨЖ сабақтарының соңында СӨЖ тапстырмаларын бағалау.



Әдістемелік ұсыныстар:

Суретші - шәкірт ағаш өңдеуге арналған құралдар долбарларын карандашпен өздерінің альбомдарында бейнелеу және орындау кезінде конструкциялық құрылысына көңіл бөлу. Орындау кезінде заттарды тұрғызуға арналған көмекші сызықтарды өшірмей қалдыру ұсынылады. Заттардың формасын жарық көлеңке, жылт, рефлекс сияқты бейнелеу аспаптарын пайдалана отырып сурет салу.



ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен18 бет

Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.


2 Тақырып Әр түрлі формадағы заттардан құралған натюрморт долбарлары

Сабақ мақсаты: Әр түрлі формадағы заттардан құралған натюрморттың долбар суретін орындау.

Негізгі сұрақтар, тапсырма:

  1. Натюрморттың конструкциялық суретін орындау.

  2. Натюрморттың реңдік, түстік қатынастарын сақтай отырып орындау.

Есеп беру формасы:

СОӨЖ сабақтарының соңында СӨЖ тапстырмаларын бағалау.



Әдістемелік ұсыныстар:

Суретші - шәкірт әр түрлі формадағы заттардан құралған натюрморттың долбарларын карандашпен өздерінің альбомдарында бейнелеу және орындау кезінде конструкциялық құрылысына көңіл бөлу. Орындау кезінде заттарды тұрғызуға арналған көмекші сызықтарды өшірмей қалдыру ұсынылады. Заттардың формасын жарық көлеңке, жылт, рефлекс сияқты бейнелеу аспаптарын пайдалана отырып сурет салу.



Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.



  1. Тақырып Әр түрлі формадағы заттардан жеміс жидектерден құралған натюрморт

Сабақ мақсаты:

Жеміс-жидектен құралған натюрморттың конструкциялық суретін және жарық көлеңкені пайдалана отырып көлемін көрсету.



Негізгі сұрақтар, тапсырма:

  1. Әр түрлі жеміс жидектерден құралған натюрморттың конструкциялық сурет.

  2. Натюрморттың реңдік суреті.

Есеп беру формасы

ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 20 бет

СОӨЖ сабақтарының соңында СӨЖ тапстырмаларын бағалау.

Әдістемелік ұсыныстар:

Суретші - шәкірт әр түрлі формадағы заттардан жеміс жидектерден құралған натюрморттың долбарларын карандашпен өздерінің альбомдарында бейнелеу және орындау кезінде конструкциялық құрылысына көңіл бөлу. Орындау кезінде заттарды тұрғызуға арналған көмекші сызықтарды өшірмей қалдыру ұсынылады. Заттардың формасын жарық көлеңке, жылт, рефлекс сияқты бейнелеу аспаптарын пайдалана отырып сурет салу.



Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.


3 семестр

1-тақырып: Адамның басының долбарлары.

Сабақ мақсаты:

Адам басының әр түрлі кейіптегі нұсқаларының долбар суреттерін күнделікті орындауды әдетке айналдыру әрекеттері.



Негізгі сұрақтар, тапсырма:

Әр сабаққа 5-6 долбар орындап СОӨЖ сабақтарының соңында оқытушыға көрсету. Егде тартқан адам басының әр түрлі кейіпінің долбарлары. Демалыстағы немесе еңбек үйіндегі адам фигурасының долбарларын орындау.



Әдістемелік ұсыныстар:

Әр түрлі ракурстағы адам басының долбар суреттерін карандашпен альбомдрына немесе А4,А3 форматқа орындау. Орындау кезінде әр түрлі ракурстаңғы бастарды конструкциялық тұрғыдан сауатты және реңдік шешімін көрсету.



Есеп беру формасы:

СОӨЖ сабақтарының соңында тапсырманы бағалау.



Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  2. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009.



ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 21бет

2 Тақырып: Адам тұлғасының долбарлары.

Сабақ мақсаты:

Адам тұлғасының әр түрлі кейіптегі нұсқаларының долбар суреттерін күнделікті орындауды әдетке айналдыру әрекеттері.



Негізгі сұрақтар, тапсырма:

Әр сабаққа 5-6 долбар орындап СОӨЖ сабақтарының соңында оқытушыға көрсету. Демалыстағы немесе еңбек үйіндегі адам фигурасының долбарларын орындау.



Әдістемелік ұсыныстар:

Әр түрлі ракурстағы адам тұлғасының долбар суреттерін карандашпен альбомдрына немесе А4,А3 форматқа орындау. Орындау кезінде әр түрлі ракурстағы адам тұлғасының суретін конструкциялық тұрғыдан сауатты және реңдік шешімін дұрыс көрсету.



Есеп беру формасы:

СОӨЖ сабақтарының соңында тапсырманы бағалау.



Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

5. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009
3 Тақырып:

Көлік машиналарының суреттемелері.

Сабақ мақсаты:

Формалары әр түрлі техникалық машиналардың суреттемелерін әдістемелік тәсілмен бейнелеуді үйрену.



Негізгі сұрақтар, тапсырма:

Тапсырмалар А4 форматта орындалады. Сурет материалдарын қолдану студенттің өз еркінде.

СӨЖ тапсырмаларын орындағанда студент техникалық машиналардың жасалу конструкциясын мейлінше дәл беруге ұмтылуы керек.

Әдістемелік ұсыныстар:

Әр түрлі графикалық материалдармен көлік машиналарының конструкциялық суреттемелерін орындау. Жұмыс студенттің альбомында немесе А4 форматта орындалады. Орныда кезінде графикалық материалдарға шектеу жоқ.



Есеп беру формасы:

СОӨЖ сабақтарының соңында СӨЖ тапсырмасын бағалау.




ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 22бет

Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

5. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009

4 Тақырып: Адам басы бөліктерінің долбарлары мен суреттемелерін (көз, құлақ, мұрын, ерін) салу.

Сабақ мақсаты:

Адам басының суретін салуды меңгеру үшін оның бөлшектері, көзді, құлақты, мұрынды, ерінді жеке-жеке бейнелеп конструкциялық формасын анықтауды жалғастыру.



Негізгі сұрақтар, тапсырма:

Суреттемелер мен долбарлар А4 форматта орындалады (материалы қарындаш). Студент өз бетімен адам басының елеулі бөліктерінің суреттерін салуды әдетке айналдырғаны жөн.



Есеп беру формасы:

СОӨЖ сабақтарының соңында СӨЖ-ді талдап бағалау.



Тапсырмаларды орындаудың әдістемелік ұсыныстары:

Долбар шапшаң орындалады және көбінесе көлемі шағын қағаз парақтарында жасалады. Долбарлар мен суреттемелер кез келген ақ немесе түстелген қағаздарда әр түрлі материалдардың көмегімен орындала береді. Студент өмірдің әр алуан құбылыстарын бақылап бейнелеу арқылы өзінің көркемдік ой өрісін кеңейтеді. СӨЖ тапсырмаларын орындағанда студент бейнелеу өнері шеберлерінің шыңына жеткізе салған суреттемелері мен долбар суреттеріне мән беріп, ондағы құнды деген тәсілдерін үйренуге ұмтылуы керек.

СӨЖ тапсырмаларын орындағанда объектілердің формасын нақты бейнелеп олардың ең құнды деген ерекшеліктерін тауып көрсетуге қол жеткізу керек. Суреттемелер мен долбарлар жаттығу, еске сақтау, түрлі құбылыстарды тану құралы. Жұмыстарды еркін аз уақыт аралығында орындауға дағдылану қажет. Ең бастысы СӨЖ тақырыптары аудиторияда өтетін сабақ тақырыптарының сабақтастың жалғасы іспеттес болуға тиіс.
Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:


  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок. М., 1995 /117-145/;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Беда Г.В. Основы изобразительной грамоты: Рисунок, живопись, композиция. 2-изд. М.,1981;

ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 23 бет




  1. Радлов Н.Э. Рисование с натуры. 3-изд. Л., 1978;

  2. Школа изобразительного искусства в 3-х книгах. М., 1989.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет салу процесінде әдістемелік тәсілдерді меңгеруді қалыптастыру «Тенгри», 2000 /8-11/;

  2. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

  3. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009 /25-31/, /42-55/;

  4. Королева В.А. Учебный рисунок. М., ИЗО, 1981;

  5. Вышнепольский И.С. Техническое черчение. М., «Высшая школа», 1981.


4 семестр

5 Тақырып: Интерьер суреттемелері.

Сабақ мақсаты:

Өз бетімен интерьердің әр түрлі көріністерін, фрагменттерін перспектива заңдылықтарымен бейнелеуді үйрену.



Негізгі сұрақтар, тапсырма:

Тапсырма тақырыптары әр түрлі өлшемді қағаз беттерде орындала беруі мүмкін.



  1. Интерьер суреттерінде перспектива заңдарын қолдану міндетті шарт болуға тиіс.

  2. Суретте әр түрлі объектілердің сәйкестілігін беру міндетті талап.

Әдістемелік ұсыныстары:

А3 форматта фронтальды, бұрыштық интерьердің әр түрлі көріністерін перспективаны сақтай отырып бейнелеу. Фронтальды интерьердің көрінісінде интерьер ішіндегі заттарды интерьердегі перспективаға сай орындау ұсынылады. Орындау кезінде преспектива заңдылықтарын қатаң сақтау қажет.



Есеп беру формасы:

Студенттер өз бетімен іріктеп алған жұмыстарын оқытушыға көрсетіп талқыға салады.


Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Фаворский В.А. О рисунке. О композиции. Фрунзе. Кыргызстан, 1966.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001.


6 Тақырып:

Әр жастағы адам басының портреттік долбарлары.

Сабақ мақсаты:

Күнделікті тұрмыстағы адамның бас кейіптері мен қимылдарының долбарларын салуды үйрену.




ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25беттен 24 бет

Негізгі сұрақтар, тапсырма:

Тапсырма студенттің өз еркіне орай әр түрлі материалдарда орындалады.



  1. Адам басының әр түрлі кейіпін және ерекшелігін көрсететін долбарлар.

  2. Күнделікті өмірдегі адам қимыл-әрекеттерінің көрікті де қызықты қимылдарын долбарлау (еңбек үстінде, базарда, дүкенде, аялдамада т.б.).

Есеп беру формасы:

Студент жинақталған жұмыстарына өз бетімен сынақ жүргізеді, оқу сабағының соңында оқытушыға көрсетіп баға алады.



Ұсынылатын әдебиеттер:

Ұсынылатын негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі сабақ жоспарларында берілген.



Әдістемелік ұсыныстары:

Долбар – заттағы, құбылыстағы немесе адам іс-әрекетіндегі ең сипатты нәрсені сараң да қысқа мерзімде бейнелеп беретін бейнелеу өнерінің түрі.

Заттың немесе адамның өзіне қарап жасалған долбар, уақыты жағынан салыстырмалы түрде (10-15 мин.) әйтпесе (20-30 мин.) алады. Оларды тіпті көз-қағым уақыт аралығында салуға да болады.

Долбар ең басты нәрсені тез ұстап қалуға үйретеді, суретшінің көз қаперін дамытады.

Долбар сан алуан формаларды тұтас көруге, әрі тұтас қабылдауға мүмкіндік жасайтын өнер саласының түрі. Оқу бағдарламасында жоспарланған академиялық сурет тапсырмаларын сапалы жүргізу үшін долбар және суреттемелердің пайдасы өлшеусіз. Жылдам әрі сапалы долбар сала алатын студент аудиториялық тапсырмаларды орындау процесінде өзін еркін сезінеді. Долбар күнделікті жаттығуды қажет ететін бейнелеу өнерінің түрі, ол сурет салушының бейімділігі мен икемділігін, шеберлігі мен көрегендігін тәрбиелейтін бірден-бір оқу құралы.
7 Тақырып: Еңбек үстіндегі адам финурасының долбарлары

Сабақ мақсаты:

Еңбек үстіндегі адам тұлғасының әр түрлі кейіптегі нұсқаларының долбар суреттерін күнделікті орындауды әдетке айналдыру әрекеттері.


Негізгі сұрақтар, тапсырма:

Әр сабаққа 5-6 долбар орындап СОӨЖ сабақтарының соңында оқытушыға көрсету. Ееңбек үстіндегі адам фигурасының долбарларын орындау.



Әдістемелік ұсыныстар:

Әр түрлі ракурстағы Еңбек үстіндегі адам тұлғасының долбар суреттерін карандашпен альбомдрына немесе А4,А3 форматқа орындау. Орындау кезінде әр түрлі ракурстағы еңбек үстіндегі адам тұлғасының суретін конструкциялық тұрғыдан сауатты және реңдік шешімін дұрыс көрсету.




ОӘК 042-33.40.4 /01-2013

№1 басылым 03.09.2013

25 беттен 25 бет

Есеп беру формасы:

СОӨЖ сабақтарының соңында тапсырманы бағалау.



Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

5. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009
8 Тақырып Аңдар, үй жануарлары және құстардың долбар суреттері

Сабақ мақсаты:

Аңдар, үй жануарлары және құстардың нұсқаларының долбар суреттерін орындау. Болашақ суретші-ұстазға және шығармашылықпен айналысуда қажет, сол мақсаттта осы тақырып қарастырылып отыр.



Негізгі сұрақтар, тапсырма:

  1. Аңдар үй жануарлары және құстарды бейнелеудің конструкциялқ тәсілін көрсету..

  2. Аңдар мен жануарлардың және құстарды әртүрлі графикалық материалдармен долбар суреттері.

Әдістемелік ұсыныстар:

Аңдар мен жануарлардың және құстарды әртүрлі графикалық материалдармен долбар суреттер альбомдрына немесе А4,А3 форматқа орындау. Орындау кезінде аңдар мен жануарлардың және құстарды суретін конструкциялық тұрғыдан сауатты және реңдік шешімін дұрыс көрсету.



Есеп беру формасы:

СОӨЖ сабақтарының соңында тапсырманы бағалау.



Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

  1. Ростовцев Н.Н. Академический рисунок: курс лекции. М., 1973;

  2. Ростовцев Н.Н. Учебный рисунок. М., 1985;

  3. Школа изобразительного искусства. В 10 вып. М., 1965.

Қосымша әдебиеттер:

  1. Өтепбаев Н.Н. Сурет бейнелеу өнерінің негізі. Тенгри баспасы, 2001;

5. Өтепбаев Н.Н. Долбар және суреттеме. Семей, 2009
Каталог: ebook -> umkd
umkd -> «Dream Wiver және Front Page негізінде желілік ресурстар жасау»
umkd -> «Ақпараттық технологиялар» пәнінен оқу-әдістемелік кешені
umkd -> 5В050400 «Журналистика» мамандығына арналған
umkd -> «шетел тарихнамасының жаңа бағыттары»
umkd -> Тарих кафедрасы
umkd -> ПӘннің ОҚУ-Әдістемелік кешені «Жоғары оқу орындарында тарихты оқыту әдістемесі»
umkd -> Жұмыс бағдарламасы Дәрістер конспектісі Практикалық және семинарлық сабақтар Зертханалық практикум
umkd -> Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
umkd -> Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
umkd -> Сабақ түрлері бойынша пәннің мазмұны және сағаттарын бөлу


Достарыңызбен бөлісу:


©dereksiz.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет