Оќу–методикалыќ комплексі Омыртқалылар зоологиясы пєні бойынша



жүктеу 219.71 Kb.
Дата17.06.2016
өлшемі219.71 Kb.
Ќазаќстан Республикасыныњ білім жєне ѓылым министрлігі

Павлодар мемлекеттік педагогикалыќ институты

Жаратылыстану факультеті

Зоология жєне БОЄ кафедрасы



Оќу–методикалыќ комплексі

Омыртқалылар зоологиясы пєні бойынша

050113 Биология мамандаѓына арналаѓан

Павлодар, 2005



БЕКІТЕМІН

ОЖ проректоры


_________ Шеломенцева В.П.

«_____»______________200_ г

Құрастырушы: Есмагамбетов Дюсембай Есмагамбетұлы

БОӘ және зоология кафедрасы
Кафедра мәжілісінде бекітілді хаттама №____, «_____»______200__ ж.
Кафедра меңгерушісі _______________________ Рымжанов Т.С.

Факультет оқу-методикалық кеңесінде хаттама №____ «____»______200__ ж. қадылданды


ОӘК төрайымы ____________________________________

(қолы, аты-жөні)

КЕЛІСІЛДІ


Факультет деканы _________________________ «_____»_________200___ ж.

(қолы, аты-жөні)


ОӘБ қабылданды
ОӘБ бастығы __________________________ «_____»________200___ ж.

(қолы, аты-жөні)

ОКТ бастығы__________________________ «_____»_________200___ ж.

(қолы, аты-жөні)


Құрастырушы: Есмагамбетов Дюсембай Есмагамбетұлы

аты-жөні


Зоология және БОЭ әдістемесі кафедрасының профессоры, б. ғ. к.

Лауазымы, ғылыми дәрежесі


ОӘК аннотациясы: Бұл оқу - әдістемелік комплекс келесі оқу бағдарламасынан – «Омыртқалылар зоологиясы» және оның тізімдемесі мен мазмунынан турады. Аталған бөлімдеріне курстық тақырыптық жоспары; қысқаша дәріс мазмундамасы; қысқаша зертханалық жұмыстардың мазмундамасы; студенттер өзіндік мұғалім көмегімен орындалатып аудиториялық жумыс; курстық жұмыстың тақырыпторы; оқу-дела практикасының өткеру жоспары; омырткалыларды зерттеу экскурсиясының тақырыпторы; курстық емтихан сұрактары.



Омыртқалылар зоологиясы Оқу - әдістемелік комплексі

пән атауы

Жаратылыстану факультетінің студенттеріне арналған

Павлодар мемлекеттік педагогика институты, 2005ж. – 16 стр

Павлодар қаласы



  1. ПӘННІҢ ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ – (SYLABUS)




    1. Окытушының деректері:

Есмагамбетов Дюсембай Есмагамбетұлы, зоология және БОЭ кафедрасының профессоры, биология ғылымдарының кандидаты.

Кафедрада болатып уақыты: оқу кестесіне байланысты.



    1. Пән туралы деректер

Атауы: Омыртқалылар зоологиясы.

Кредиттер саны – 2; сағаты 90.

Сабақ өткізілетін орны А корпусы

Оқу жоспарынан алынған мәліметтер:




Кур

сы


Три

местр


Кредит

тер


Дәрістер, сағаты

Зертхана, сағаты

Курс., сағаты

СОӨЖ

Барлы

ғы


Бақылау түрі

2

2

2

15

30

24

15

87,60

емтихан



1.3 Пререквизиттері: жоқ.
1.4 Постреквизиттері: биология, экология, зоогеография, табиғат қорғау.
1.5 Қысқаша сипаттамасы: Пән мақсаты: Ботаника пәнімен бірге барлық биологиялық ғылымдардың негізі болатын зоология пәнінен негізгі білім беру.
1.6 Әдибиеттер тізімі
Негізгі әдибиеттер:


  1. Наумов С. П. Зоология позвоночных. - М., «Просвещение», 1973.

  2. Адольф Т. А., Бутьев В. Т., Михеев А. В., Орлов В. И. Руководство к лабораторным занятиям по зоологии позвоночных.- М., «Просвещение», 1983.


Косалқы әдебиеттер:
1. Вилли К. Биология. - М., «Мир». 1966.

2. Ильичев В. Д., Карташев Н. Н., Шилов И. А.. Общая орнитология. - М., «Высшая школа». 1982.

3. Никольский Г. В. Экология рыб. - М., «Высшая школа». 1974.

4. Терентьев П. В. Териология. - М., «Высшая школа». 1961.



1.7 Білім бағалануы туралы ақпарат:
Студенттердің сабақтардағы білімдерін бағалау рейтингі:



қ/т




Көрсеткіштері


Балмен есептелінген студенттер рейтингі

1.

Сабақта оқу процесіне қатыспай бос отырды.

2

2.

Сабақта оқу процесіне сүлесоқ қарап сылбырлау қатысып отырды.

3

3.


Студенттің берген жауаптары, нәжижелері түзету енгізуге, көмек корсету арқылы толықтыруға мәжбүр жасады.

4

4.


Сабаққа белсенді қатысын жауаптарын әдістемелік және теориялық жағынан білімін шығармашылық деңгейде сұраққа байланыста жауап беріп отырды.

5




Әртүрлі тапсырмаларды орындаудағы студенттің рейтингтік бағасы



қ/т




Көрсеткіштері


Балмен есептелінген студенттер рейтингі

1.

Тапсырма орындалмаған

2

2.

Тапсырма өздеңгейінде орындалған

3

3.

Тапсырма өзгертін жетілдірімін орындалған

4

4.

Тапсырма шығармашылық деңгейде орындалып жаңа шешім қолданылған

5


Рейтинг корсеткіштік бағалары



Бақылау түрлері


Баллдары

Күнделікті

20

Аралық

35

Үй тапсырмасы

10

Қорытынды

35

Барлығы:

100



1.8 Курс саясаты мен процедурасы студентке оқу кезінде келесі администрациялық талап қояды (балмен есептелінеуі):

● кешігуі;

● сабаққа келмеуі;

● аудиториядағы тәртібі;

● жұмыстарын кешеуілдетіп тапсыруы;

● емтиханға келмеуі және т. т.


2. ПӘННІҢ ОҚУ-ӘУІСТЕМЕЛІК КОМПЛЕКСІНІҢ МАЗМҰНЫ МЕН ТІЗІМУЕМЕСІ

2.1 Курстың тақырыптық жоспары:

Кредиттер саны – 2; 90 сағат.





Тақырып атауы


Дәрістер


Зертханалық


Курстық


СОӨЖ

1.

Зоология ғылымы Бассыздардың сипаттамасы мен ұйымдастыру реті

2

4







2.

Шең берауызуылар мен шеміршекті балықтар класының сипаттамасы және ұйымдастыру реті

2

4







3.

Сүйекті балықтар класының сипаттамасы және құрылымдық реті

2

4







4.

Қосмекенділер класының сипаттамасы және ұйымдастыру реті

2

4







5.

Бауырымен жорғалаушылар класының сипаттамасы және ұйымдастыру реті

2

4







6.

Құстар класының сипаттамасы және ұйымдастыру реті

2

6







7.

Сүтқоректілер класының сипаттамасы және ұйымдастыру реті

2

4







8.

Желілердің жалпы сипаттамасы. Олардың маңызы.

1










Барлығы:

15

30

24

15


2.2 Дәрістік сабақтардық тезистері:
1 Дәрісі. Зоология ілімі. Желілілерге тән белгілері. Бассыздар типастылығы. Ұйымдастырылуы және сипаттамасы.
2 Дәрісі. Омыртқалылар тинастылығы. Анамниилары. Шеңберауыздылар класы. Құрылымдары және өмір сүру кейіптері. Кобеюі. Бейімделуі.

3 Дәрісі. Жақауыздылар. Шеміршекті балықтар. Белсенді өмір сүруіне байланысты құрылымдық ерекшеліктері. Сипаттамасы.


4 Дәрісі. Сүйекті балықтар класы. Морфологиялық ұйымдастыру ерекшеліктері. Бейімделуі. Сипаттамасы.
5 Дәрісі. Тортаяқтылар. Қосмекенділер класы. Су және құрылықта өмір сүруіне байланысты кластық жалпы сипаттамасы.
6 Дәрісі. Амниоттар. Бауырымен жорғалаушылар класы. Құрғақта өмір сүруіне байланысты морфологиялық және физиологиялық бейімделуі. Кластық сипаттамасы.
7 Дәрісі. Құстар класы. Өмір сүру ерекшеліктеріне байланысты морфологиялық және физиологиялық бейімделулігі. Класс сипаттамасы.
8 Дәрісі. Сүтқоректілер класы ең жоғарғы дамыған омыртқалылар. Орталық жүйке жүйелерінің құрылымына байланысты күрделі мінез құлықтарының қалыптасуы.
9 Дәрісі. Желілілердің жалпы сипаттамасы. Олардың маңызы.

2.3 Зертханалық сабақтардың тақырыптары
1 Тақырып. Қандауыршалардың құрылымы.Системасы, экологиясы. Жабындылар құрылымы. Системасы, экологиясы.
2 Тақырып. Минога мен миксінің құрылымы. Акуланың құрылымы.
3 Тақырып. Алабұғаның құрылымы. Сүйекты балыктар системасы.
4 Тақырып. Көлбақаның құрылымы. Қосмекенділер системасы.
5 Тақырып. Кесерткенін құрылымы. Бауырымек жорғалаушилар системасы.
7 Тақырып. Кроликтің құрылымы. Сүтқөректілер системасы.
2.4 Курстық жұмыстардың тақырыбы
1. Бассыздар мен жабындылардың біртектілік белгілері.

2. Миксиндердің жыртқыштыққа бейімуелуі.

3. Шеміршекті балықтардың астынғы жақ сүйектерінің эволюциялық құрылымдары.

4. Сүйекті балықтардың астынғы жақ сүйектерінің эволюциялық құрылымдары.

5. Құрғақтық омыртқалылардың эволюциясындағы шоққанатты балықтардың ролі.

6. Бассыздар мен бастылардық филогенетикалық байланыс мүмкіншіліктері.

7. Қосмекенділерге толық құрылықтық жануарларға айналуына қандай ерекшеліктері мүмкіншілік бермеді?

8. Қосмекенділердің экологиялық түрлерінің көбею ерекшеліктері.

9. Бауырымен жорғалаушыларға толық құрылықтық жанкарлар болуына себепкер құрылымдық ерекшеліктері.

10. Не себепті құстарды ұшып жүрітік бауырымен жарғалаушылар деп атайды?

11. Сүт қоректілердің көп ұрпақ әкелу мүмкіншілігінен айырылып калусебебі.

12. Желілілердің дыбыс есту мүшелерінің эволюциясы.




Ұсынылған әдебиеттер:

1. Наумов С. П.. Омыртқалылар зоологиясы. М., «Просвещение», 1973.

2. Адольф Т. А., Бутьев В. Т., Михеев А. В., Орлов В. И.. Руководство к лабораторным занятиям по зоологии позвоночных. М., «Просвещение», 1983.

3. Бочаров Ю. С.. Эволюционная эмбриология позвоночных. М., 1998.

4. Домбровский Б. А.. Основы морфологии животных. Алма-Ата, «Наука», 1970.


    1. Оқытушымен бірге өткізетін студентердің өздік жұмыстарының такырыптары

  1. Шеңбер ауыздылардың экологиясы мен системасы.

  2. Шеміршекті балықтардың экологиясы мен системасы.

  3. Желілілердің шығу тегі. Бассыздар мен Жабындылардың басқа екінші ауыздылармен филогенетикалық байламыздары.

  4. Балықтар отрядтарының (қатарларының) маңызы, сипаттамызы, экологиясы және системасы:

    • бекірелер;

    • айнақөзділер;

    • қызылбалықтар;

    • карптәрізділер;

    • трескатәрізділер;

    • алабұғатәрізділер;

    • шоққанаттылар;

    • қосөкнелілер.

  5. Балықтардың экологиялық топтары.

  6. Әртурлі экологиялық балық топтарының көбею ерекшеліктері.

  7. Балық аулаудың биологиялық негіздері.

  8. Қосмекенділердің қөбею ерекшеліктері.

  9. Бауырымен жорғалаушылардың қабыршақтылар отрядының (қатарының) маңызы, с сипаттамызы, экологиясы және системасы.

  10. Бауырымен жорғалаушылардың шығу тегі және эволюциясы.

  11. Құстардың шығу тегі.

  12. Құстардың экологиялық топтары.

  13. Құстар өмірінің биологиялық кезендері.

  14. Құстардың мына отрядтарының (қатарының) сипаттамасы, системасы, экологиясы және маңызы:

    • қазтәрізділер;

    • күндізгі жыртқыштар;

    • тауықтектілер;

    • қызғыштектілер;

    • шағалатектілер;

    • торғайтәрізділер.

  15. Ауланатын құстардың қолдануын ұйымдастыру.

  16. Құстарды кобейту және қорғау шаралары.

  17. Сүтқөректілердің шығу тегі.

  18. Сүтқөректілердің мына отрядтарының (қатарларының) маңызы, сипаттамасы, системасы және экологиясы:

    • бунақденелілермен қөректенушілер;

    • кеміргіштер;

    • қоянтәрізділер;

    • жыртқыштар;

    • киттәрізділер;

    • түтікмұрындылар (хоботные)

    • қостұяқтылар;

    • тоқтұяқтылар;

    • маймылдар.

  19. Зиянкес аңдар, олардың эпизоотиялық және эпидомологиялық маңызы.

  20. Әртүрлі аңдардың көбею ерекшеліктері.

  21. Аңдардың экологиялық түрлері.

  22. Сүтқөректілерді қорғау шаралары.

  23. Аңдар - өміріндігі маусымдық өзгерістер.

  24. Аңдардың қоректік заттарды табу әдістері және қоректену ерекшеліктері.

  25. Аңдардың сандарының азаю-көбею себептері және оның нәтижелері.



Ұсынылатын әдебиеттер:

1. Наумов С. П.. Омыртқалылар зоологиясы. - М.: «Просвещение», 1973.

2. Ильичев В. Д., Карташев Н. Н., Шилов И. А. Общая орнитология. - М.: «Высшая школа». 1982.

3. Никольский Г. В. Экология рыб. – М.: «Высшая школа», 1974.



4. Терентьев П. В. Териология. – М.: «Высшая школа», 1961.


    1. Курс бойынша емтихандық сұрактар

  1. Желілілердің жалпы сипаттамасы.

  2. Бассыздардың жалпы сипаттамасы.

  3. Жабындылардың жалпы сипаттамасы.

  4. Омыртқалылардың жалпы сипаттамасы.

  5. Шеңберауыздылар класының сипаттамасы.

  6. Шеміршекті балықтар класының сипаттамасы.

  7. Сүйекті балықтар класының сипаттамасы.

  8. Қосмекенуілер класының сипаттамасы.

  9. Бауырымен жорғалаушылар класының сипаттамасы.

  10. Құстар класының сипаттамасы.

  11. Сүтқөректілер класының сипаттамасы.

  12. Бассыздар мен Жабындылардың тыныс алу мүшелерінің жұмысы.

  13. Шеңберауыздылардың тыныс алу мүшелерінің жұмысы.

  14. Шеміршекті балықтардың тыныс алу мүшелерінің жұмысы.

  15. Сүйекті балықтардың тыныс алу мүшелерінің жұмысы.

  16. Қос мекенділердің тыныс алу мүшелерінің жұмысы.

  17. Бауырымен жорғалаушылардың тыныс алу мүшелерінің жұмысы.

  18. Құстардың тыныс алу мүшелерінің жұмысы.

  19. Сүтқөректілердің тыныс алу мүшелерінің жұмысы.

  20. Құстардың бас сүйегінің құрылымдық ерекшеліктері.

  21. Сүтқөректілердің бас сүйегінің құрылымдық ерекшеліктері.

  22. Желілілердің жүректерінің жалпы эволюциясы.

  23. Желілілерге миларының екінші күмбезділігі не берді?

  24. Сүтқөректілердің терісінің маңызы.

  25. Сүтқөректілердің ішкі құлақтарының қалыптасуы.

  26. Шеңберауыздылардың системасы және экологиясы.

  27. Шеміршекті балықтардың систематикасы және экологиясы.

  28. Айнамкоздер отряды (қатары). Системасы мен маңызы.

  29. Карптәрізділер отряды (қатары). Системасы мен маңызы.

  30. Алабұға отряды (қатары). Системасы мен маңызы.

  31. Лосостәрізділер (қызылбалық) отряды. Системасы мен маңызы.

  32. Трескатәрізділер отряды (қатары). Системасы мен маңызы.

  33. Бекірелер отряды (қатары). Системасы мен маңызы.

  34. Қосмекенділер. Құйрықсыздар отряды (қатары). Системасы мен маңызы.

  35. Бауырымен жорғалаушылар. Қабыршақтылар отряды. Системасы мен маңызы.

  36. Қозтәрізділер отряды (қатары). Системасы мен маңызы.

  37. Күндізгі жыртқыштар отряды (қатары). Системасы мен маңызы.

  38. Тауықтектілер отряды (қатары). Системасы мен маңызы.

  39. Қызғыш құстар отряды (қатары). Системасы және маңызы.

  40. Шағалалар отряды (қатары). Системасы және маңызы.

  41. Торғайтектілер отряды (қатары). Системасы мен маңызы.

  42. Бунақденелілеркоректілер отряды. Системасы және маңызы.

  43. Кеміргіштер отряды. Системасы мен маңызы.

  44. Қоянтектілер отряды. Системасы мен маңызы.

  45. Жыртқыштар отряды. Системасы мен маңызы.

  46. Каттәрізділер отряды. Системасы мен маңызы.

  47. Қуыстұрындылар (хоботные) отряды. Системасы және маңызы.

  48. Қостұяқтылар отряды (қатары). Системасы және маңызы.

  49. Даратұятылар отряды (қатары). Системасы және маңызы.

  50. Маймылдар отряды (қатары). Системасы және маңызы.

  51. Бұталы – орман құстары. Орман өміріне бейімделуі.

  52. Зиянкес аңдар, олардың эпизоотологиялық және эпидемиологиялық маңызы.

  53. Бауырымен жорғалаушылардың көбеюі.

  54. Балық шаруашылығының биологиялық негіздері.

  55. Әртүрлі экологиялық топтық аңдардың көбею ерекшеліктері.

  56. Құстардың қоныс аудеру себептері.

  57. Құстар өміріндегі масымдық өзгерістер.

  58. Орман шаруашылығындағы құстардың ролі.

  59. Қосмекенділердің әртүрлі орталардағы көбею ерекшеліктері.

  60. Дала құстары. Олардың ашық кеңістіктерге бейімделуі.

  61. Дала аңдары. Олардың ашық кеңістіктерге бейімделуі.

  62. Құстардың қорғау және көбейту мәселелері.

  63. шығу тегі.

  64. Сүтқөректілерді қорғау.

  65. Сүтқөректілердің шығу тегі.

  66. Қосмекенділердің өмір сүру шарты және таралуы.

  67. Бауырымен жорғалаушылардың өмір сүру шарты және таралуы.

  68. Балықтардын экологиялық топтары және олардың ұйымдастыру ерекшеліктері.

  69. Балықтардын судағы өмір сүру шарттары.

  70. Суда жүзетін құстардың өмір шартынын ұйымдастырылуы.

  71. Тоқылдақ құстардың орман шаруашылығындағы маңызы.

  72. Географиялық және биотоптық

  73. Әртурлі құстар тобында биологиялық козеңдердің өткеру ерекшеліктері.

  74. Аң аулау саласына кіретік аңдар және аларды пайдалануын ұйымдастыру.

  75. Аң аулау саласына кіретік аңдар және алаурды қолдануда,ы ұйымдастыру ерекшеліктері.

  76. Омыртқалылар зоологиясы дамытуға ерекше ат салысқан ғылымдар (Ковалевский А.О., Северцов А.Н., Бэр К.М., Берг Л.С., Никольский Г.В., Мензбир М.А., Дементьев Г.П., Огнев С.И., Формозов А.Н., Долгушин И.А. )


3.1 Оқү – далалық практикасы

Практика бағдарламасы




Бағдарлама бөлімдері


Жұмыс түрі

Сағаттар саны



1.

Кіріспе. Практикамың мақсат-маңызы, мазмұны, ұйымдастырул, жұмыстын түрі мен әдіетемелігі

Оқытушының түсіныктеме баяндамасы

1

2.

Хайундардың өліріндері маусымдық өзгерістер.

Алғолики күз

Күз яқталуы

Қыс


Көктемнің ертенезені

Көктем


Экскурсиялар


6

6



6

6

6



3.

Многообразие позвоночных в связи с разнообразием условий жизни

Позвоночные степи

Позвоночные леса

Позвоночные луга

Позвоночные вод, болот и побережий

Экскурсии




6

6

6



12

4.

Выполнение планов по избранным темам самостоятельных работ

СРС


по 1ч. на каждой экскурсии

5.

Зачетные экскурсии студентов

Экскурсия

6

6.

Подведение итогов полевой практики, зачет

Итоговая конференция с отчетами студентов

3

7.

Заезд на стационар

Отъезд





6

3


Итого:

80

3.2 Практиканың мақсаты мен шешілетін мәселелері
Практика мақсаты: Зооценоз бен экожүйелер түсініктемесін қалыптастыру.

Практиканың шешілетін мәселелері:

  • табиғат туралы және ондағы маусымдық өзгерістер туралы мағлұматтарды теориялық зоология курсынан алынған білімді толықтыру.

  • әртүрлі жануарлардың экологиясы туралы мағлұматтарды табиғатта бақылай бір жүйеге келтіру.

  • әртүрлі ландшафтық жануарлардың бейімделуін іздеп тоба білу.

  • далалық практика өтетін аумақтықта әртүрлі жануарлардың экологиялық түрлерін анықтап жазбаға түсіру.

  • зооценоз, биоценоз және экожүйелер туралы түсініктеме алу.

  • далалық зерттеу әдістемелерінен алғашқы түсініктерді игеру.

  • табиғаттағы зоологиялық экскурсияларды өткізу әдістемесінен алғашқы түсініктерді игеру.


Студент білуі керек:

  • омыртқалы зоологияның теориялық курсын

  • желілілердің негізгі мүшелерінің эволюциясын және әртүрлі класқа жататын аңдардың өкілдерінің бейімделу мүмкіншілігін білуі керек.

  • аңдардың әртүрлі ортада өмір сүруге бейімделу түрлерін игеру.

  • табиғаттағы қайталану құбылыстарын белу.


Студент жасай алуы керек:
- далалық практика аумағындағы аңдардың басымды түрлерін далалық белгілері арқысы анықтай білуін;

  • аңдардың экологиялық мамандалуын морфологиялық білілері арқылы анықтай білуі;

  • дала, орман және су қоймаларындаға аңдар мен өсімдіктердің экологиялық байланыстарын анықтай алуы;

  • табиғаттағы маусымдық өзгерістердің негізін анықтай білуі;

  • табиғаттағы ғылыми зерттеу ережелерін түсіндіре алуы;

  • зоологиялық экскурсияның өткізу ережелерін білуі керек.


3.3 Табиғаттағы экскурсияның мазмұны

Маусымдық құбылыстар

Күздік қоныс аударуға дайындалған аңдардың өздеріне тән ерекшеліктері. Дайындықтың өтуі, уақытты және жолдары.

Аңдардың қыстауына байланысты дайындық ерекшеліктері. Синантроптих (адамға жақындану) құбылыс.

Көктемде қайтын келген ақ- құстық өзіндік ерекшелігі және көбею.


Омыртқалылардың көптүрлілігі:

Орман омыртқалылары


Ормандық өмір сүру ортасының негізгі ерекшеліктері. Орман өсімдіктерінің құрамуық күрделілігі: көптүрлілігі, деңгейлік сатылылығы, топтасулары, сукцессиялық қатарлары. Орман биоценозында көректік, жасырынатын және көбею орындарының көптігіне байланысты орман фаунасы да молырақ болады. Ең бастысы морфологиялық, экологиялық және мінез – қылықтық бейімделуі ормандық ортамен байланысын корсетеді.

Маусымдық өзгерістер орман омыртқалыларынуа құрамдық санының өзгеруіне, орынтебуіне және шаруашылық жеріне де байланыстылығын корсетеді. Орман зооценозы, биоценозы, экожуйелері.



Су, шалшық және жағалаулық омыртқалылар


Аталған орындардағы омыртқалылардың өмір сүру ерекшеліктері. Әртүрлі омыртқалылар тобында су қоймаларының, жағалаулардың және сөздердің алатып орны. Омыртқалылардың су мен байланыстылығына қарай биологиялық қатар түзуі. Осы байланысты қамтамысыз ететін морфологиялық және экологиялық бейімделуі. Осы топтардың ішінен ең маңызды түрлерінің айырмашылық белгілері, салыстырман сандары және аумақты таралуы. Дала практикасы өткізу мерзімдерінде әр топтың жылдық өзгерістерге байланысты канда өмір стадиясында болуын анықтау.

Су және сумаңындағы омыртқалыларды сақтау және шаруашылыққа маңыздылығы анықтау.

Су қоймасының экожүйесі, зооценозы, биоценозы.


Ашық жерлер омыртқалылары

Аңдардың өмір сүруіне байланысты шабындық, дала, шөлейт және шөлді аймақтарды өзінді ерекшеліктері: қауымдастықтардың аз сандылығы, түрлік сани мен олардың сапалық ерекше қарым – қатынасы, қайта қалпына келу мүмкіншілігінің төмендігі – осы биоценоздардың негізгі корсеткіші болып табылады.

Өмір сүру шарым ортаның бір келкілігінде, ауа райының ерекшелігінде (тәуліктік температуралық ауытқушылық, су тапшылығы, қатты әкелдер) және топырақтың құмайт, сазды және тастақты болуы.

Ашық жерлін омыртқалылардың әнысдық циклдарын, экологиялық ерекшеліктерін, негізгі морфологиялық, мінез – қылықтық бейімделуін және антропогендік факторларды жіктеуге баса назар аудару керек. Ашық жерлік омыртқалылардың (бауырымен жорғалаушылар, құстар, сүтқоректілер) практиқалық маңызы.

Далалық зооценоз, биоценоз, экожуйе.

Мекен – жайлардағы омыртқалылар

Мекен – жайларда өмір сүретін омыртқалыларды тіршілік шарты. Мекен – жайлардың аумағына, тарихи қалыптасуына, шаруашылық бағытына байланысты жануарлардың өмір сүру ортасының өзгеруі және климаттық ерекшеліктері.



Омыртқалылардың негізгі өкілдері тек осы адами мекен- жайларда өмір сүре алатын. Олардың экологиясы, мінез қылықтық және экологиялық бейімделуі. Мекен – жайда өмір сүретін және төңіректік омыртқалыларды өзере айырмашылықтары. Маусымдық өзгерістерге мекен – жайлық омыртқалылардың бейімделуі. Мекен – жайлық омыртқалылардың бейімделуі. Мекен – жайлық омыртқалылардың адам өмірін шаруашылық әрекеттеріне маңызы.

Әдебиеттер:
Негізгі:
Қосалқы:

Мазмұны


  1. Пәнің оқу бағдарламасы ........................................................................3

  2. Пәнің ОЭК тізбесі және мазмұны ........................................................5

  3. Курстық тақырыптық жоспары ............................................................5

  4. Дәрістік сабақтардық тезисы ................................................................6

  5. Зертханалық сабақтардың тақырыптары .............................................6

  6. Курстық жұмыстардың тақырыбы .......................................................7

  7. СӨОжұмыстарының тақырыптары.......................................................7

  8. Оқу – далалық практиканың тақырыптық жоспары.............................11

  9. Практиканың шешілетін мәселелері мен мақсаты..............................12

  10. Табиғаттық экскурсияның мазмұны..................................................13


©dereksiz.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет