Пән юойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы



жүктеу 280.55 Kb.
Дата17.06.2016
өлшемі280.55 Kb.

Пән юойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus)

титулдық парағы






Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.3/37


Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті

Химиялық технологиялар және жаратылыстану факультеті
Биология және экология кафедрасы

6D060700 Биология мамандығының докторанттарына арналған


ЖЖӘ және ОЖЖ физиологиясы және эволюция

ПӘНІ БОЙЫНША ОҚЫТУ БАҒДАРЛАМАСЫ

(Syllabus)

Павлодар



Пән юойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus)

титулдық парағы






Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.3/37




БЕКІТЕМІН

ХТжЖФ деканы

________ Ахметов Қ.Қ.

2012 ж. «___»________


Құрастырушы: _________ б.ғ.д., профессор Жумадина Ш.М.

Биология және экология кафедрасы


6D060700 Биология мамандығының докторанттарына арналған
ЖЖӘ және ОЖЖ физиологиясы және эволюция

пәні бойынша оқыту бағдарламасы (Syllabus)
Бағдарлама 20___ж. «____» _________ бекітілген жұмыс оқу бағдарламасының негізінде әзірленді
Кафедра отырысында ұсынылды 2012 ж. «___»____________№_____ Хаттама.
Кафедра меңгерушісі __________ Жумадина Ш.М. 2012 ж. «____» ________

Химиялық технология және жаратылыстану факультетінің оқу-әдістемелік кеңесімен мақұлданды 2012 ж. «_____»____________ №____ Хаттама


ОӘК төрағасы ________________ Нұрғожин Р.Ж. 2012 ж. «_____»__________

КЕЛІСІЛДІ

Кафедра меңгерушісі _________Жумадина Ш.М. 2012 ж. «_____»____________

1 Оқытушылар туралы мәліметтер және байланысу ақпараттары

Жумадина Шолпан Молдажановна б.ғ.д., профессор. Биология және экология кафедрасы Ломов көш. 64 басты (А) корпусында 358 аудиторияда орналасқан.Байланысы телефоны 8(7182) 67-36-68 (11-23).


2 Пән туралы мәліметтер

ОЖЖ және ЖЖӘ физиология мен эволюциясы адам тіршілік әрекетінің процестерін яғни рефлекторлы қызмет негізінде жатқан ағзаға қоршаған ортаның өзгерістеріне бейімделуін соның арқасында өзінің өмірін және денсаулығын сақтауын зерделейді.


3 Пәннің еңбек сыйымдылығы


семестр

Кредиттер саны

Аудиториялық сабақ түрлері бойынша байланыс сағаттарының саны

Докторанттардың өздік жұмысының сағат саны

Бақыл.түрлері

барлы-

ғы


дәріс

Пр.

Зертх.

студиялық

жеке

барлығы

ДОӨЖ

1

2

30

15

15

-

-

-

180

30

емтихан

Барлығы

2

30

15

15










180

30





4 Пәннің мақсаты мен міндеттері

Пәнді оқытудың мақсаттары – Адамдар мен жануарлардың жоғары жүйке әрекетімен орталық жүйке жүйесінің негізінде жатқан физиологиялық механизмдер туралы тереңдетілген профессионалді білімдерді доктаранттарда қалыптастыру.

Пәнді оқытудың міндеттері:

  • жоғары жүйке әрекеті заңдылықтарының маңыздылығы жайлы мағлұмат беру

  • әр түрлі этапта пайда болатын (субклеткалықтан ағзалыққа дейінгі) және қалыпты жағдай мен потологиялық күйі шартында жоғары жүйке әреккетінің негізінде жатқан маңызды зор физиологиялық механизмдер жайлы білім беру;

  • қазіргі кездегі жоғары жүйке әрекетінің физиологиясындағы негізгі ғылыми проблемалар мен дискуссиондық сұрақтар туралы мәлімет беру;

  • докторанттарды алған білімдерін жоғары жүйке әрекетінің физиологиясы облысында нақты бір ғылыми жұмысты жүзеге асыру барысыныда қолдана білуге дайындау.



5 Білімге, икемділікке және дағды-машықтарға қойылатын талаптар

Пәнді оқып тәмамдаған докторанттар білу керек:



  • түсінік алу: биологиялық ғылымдарда ОЖЖ және ЖЖӘ алатын ортны; жоғары жүйке әрекетіндегі физиологиялық регуляция жүйелерінің негізгі заңдылықтары туралы; жоғары жүйке әрекетінің негізгі принциптері туралы;

  • білу керек:ОЖЖ және ЖЖӘ негізгі принциптерін; адамдар мен жануарлардың орталық жүйке жүйесімен жоғарғы жүйке жүйесін оқудың маңызды эксперементальді амалдарын; негізгі мінез-құлық реакциялардың түйінді характеристикасы; жоғары жүйке әрекеті облысында отандастық және шет ел ғалымдарының маңызы зор концепцияларының ерекшеліктері;

  • істей білу керек: жоғары жүйке әрекетінің физиологиясы бойынша әдебиетті жинау, талдау, түсіндіру; қазіргі кездегі жоғары жүйке әрекетінің физиологиясының дискуссиондық проблемаларда еркін тұспалдау; қазіргі заман физиологиялық жабдықтармен жұмыс істеу; физиологиядан эксперементтер техникасын игеру; өзінің ғылыми зерттеу нәтижелерін жазбаша және ауызша жеткізе алу және озінің көз қарасын дәлелдей алу.

6 Пререквизиттер

Докторанттарда анатомия, адам және жануарлар физиологясы, математика, биофизика, биорганикалық химиядан жоғары профессионалды бағдарлама көлемінді білім болу қажет.



7 Постреквизиттер

Осы курста оқыған кездегі доктаранттардың алған дағды мен білімдері 6D060700 Биология мамандығы бойынша диссертацияны жазу кезінде қажет.



8 Тақырыптық жоспар




Пәннің тақырыптық жоспары

Сағат саны

Дәріс

Тәжір.

ДӨЖ

1

2

3

4

5

1

Жоғары жүйке әрекетінің жалпы мәселелері. ОЖЖ және ЖЖӘ физиологиясының дамуының қазірігі заман сиапттамасы

1

1

12

2

Жоғары жүйке әрекетін зерттеу әдістемесі

1

1

12

3

Үлкен жарты шар қыртысының эволюциясы

1

1

12

4

Бас миының үлкен жарты шар қыртысының морфо-функционалдық сипаттамасы.

1

1

12

5

Шартты және шартсыз рефлекстердің қасиеті және жалпы сипаттамасы

1

1

12

6

Шартты рефлекстер туралы И.П.Павловтың ілімі

1

1

12

7

Шартты және шартсыз рефлекстердің тежелуі

1

1

12

8

Үлкен жарты шар қыртысындағы тежелу процестері

1

1

12

9

Мінез-құлық актісінің сипаттамасы. Мотивация және эмоциялар. Функционалды жүйелер.

1

1

12

10

Ес физиологиясы

1

1

12

11

Жоғары жүйке әрекетінің түрлері

1

1

12

12

Ұйқы физиологиясы

1

1

12

13

Адамның жоғары жүйке әрекетінің ерекшеліктері

1

1

12

14

Адамның жоғары жүйке әрекетінің физиологиялық ерекшеліктері

1

1

12

15

Сенсорлы жүйелер

1

1

12

Барлығы:

15

15

180


9 Пәннің қысқаша сипаттамасы

«ОЖЖ және ЖЖӘ физиологиясы» университеттік курсы 6D060700 Биология мамандығында оқитын докторанттарына арналған. Бұл курс психикалық процестердің нейрофизиологиялық ұйымдастырылуын және ми жұмысының заңдылығы мен механизмдерін, зейін, қабылдау, ойлау, психикалық құбылыстардың физиологиялық механизмдерін оқытады.



10 курстың компоненттері

Практикалық жұмыстардың мазмұны




Дәріс тақырыбы

Мазмұны

әдебиет

1

Негізгі қасиеттері түрлері түзілу механизмдері

(1сағ.)



Физиология ғылым ретінде, оның оқыту пәні. Жануар және адамдардың жоғары жүйке әрекетінің зерттеу әдістемесі.




2

Нейрондардағы биоэлектрлік процестері

(1сағ.)



Жүйке жасушаның мембранасы және оның транспорттық қызметі. Каналдың ұйымдастырылуы, құрылымы және мембрандық потенциалы. Мембрана арқылы заттардың белсенді транспорты, мембраналық потенциалдың өзгерісі.




3

Мидың ұймдастырылуы мен химиясы

(1сағ.)



Ми морфологиясы. Бас миының эмбриональді және постнатальді дамудың физиологиялық заңдылықтары. Жүйке тармақтарының функциональді локализациясы және ОЖЖ түзілуі.





4

Үлкен жартышар қыртысының физиологиясы

(1сағ.)


Үлкен жартышар қыртысының морфофункциональді ұйымдастырылуы. Қыртыстың жобалаушы зоналары





5

ОЖЖ рефлекторлы қызметі

(1сағ.)


И.М. Сеченов және И.П.Павлов рефлекторлы қызмет туралы. Рефлекторлы доға. Рефлекстердің реттелуі. Моно- және полисинаптикалық рефлекстер




6

ОЖЖ қозу мен тежелу

(1сағ.)


Перефериялық және орталық жүйке жүйесінде нейронаралық қатынас.Әрекет потенциалының таралуы. Қозудың өту жылдамдығын анықтайтын факторлар.Жүйке орталығының физиологиялық түсінігі. Жүйке орталықтарында қозудың таралу ерекшеліктері.Жүйке тармақтарындағы тежелу және оның түрлері.




7

Эмоциялар және и мотивациялар қылық актісінің компоненты

ретінде


(1сағ.)

Мотивация. Физиологиялық қажеттіліктер. Мотивация түрлері және қылықтың ұйымдастырылуында олардың алатын ролі. Эмоция ролі қылықтың бағытын анықтайтын фактор ретінде. Лимбикалық жүйенің эмоцияның пайда болуы мен жүзеге асуында алатын ролі.

Эмоциональді күйзеліс ағзаның жүйелік реакциясы ретінде. Күйзеліс дамуының кезеңдері






8

Кеңістік пен уақыт мінез-құлықтың ұйымдастырылу факторы ретінде

(1сағ.)



Кеңістік. Кеңістік бейнесінің (отрожения) рефлекторлы теориясы

И.С. Беритшвили бойынша кеңістік ориентациясы, А.А. Ухтомскийдің интегральді бейне (образ), когнитивті карт (қоршаған кеңістіктің динамикалық бейнесі)

Уақыт. Тәуліктік (циркадных) ритмдердің адаптивті мағынасы



9

Ес

(1сағ.)



Ес. Естің түрлері мен формалары.

Естің уақыт-кеңістікті ұйымдастырылуы.қысқа мерзімдік естің механизмі. Ұзақ мерзімді естің нейрофизиологиялық механизмдері.

Ес энгарммасы ұғымы. Информациондық макромолекулалар

Естің нейромедиаторлы жүйелері.







10

Ұйқы, түс көру, гипноз – арнайы мидық қалпы.

(1сағ.)



«Ұйқы-сергектілік» циклі туралы ұғым.Тірі организмдердің ұйқы эволюциясы.Ұйқы құрылымы. Ұйқы теориясы.Мінез-құлықтың маусымдық ритмдері.

Автоматтандырылған, стереотипті мінез-құлық немесе «уақыт сезімі»







11

Адамның жоғары жүйке әрекетінің физиологиялық ерекшеліктері

(1сағ.)



Психофизиологиялық мәселе: адам табиғатында физиологиялық пен психологиялықтың арақатынасы. Адамның әлеуметтік және биологиялық қажеттіліктері

Ойлау және сөйлеу. Сөйлеу формасы шындықтың көрінісі ретінде. Ойлау теориясы. Сана және санаға салынбаған (сознание и неосознаваемое)

Психикалық қызмет және және жарты шар аралық ассиметрия. Жарты шар басымдылығының критерии

Ұйқы кезіңдегі психикалық әрекет. Адам ұйқысының ерекшелікері. Ұйқының ерекше фазалардың физиологиялық мағынасы және түс көрудің түзілуіндегі олардың ролі. Гипноз және сендіру.







12

Қозғалыс ұйымдастырылу процесі кезінде мидың интегративті жұмысы

(1сағ.)




Қозғалыс регуляциясы кезіңде жұлыннын ролі.Қыртыс асты қозғалыс орталықтары.Сопақша ми мен мишықтың қозғалыс орталықтары.Вегетаивті қозғалыс орталықтары.Қыртысты қозғалыс орталықтары.Тыныс алу және дауыс қозғалыстардың жүйкелік регуляциясы.





13

ОЖЖ ақпаратының жүйелік өңделуі және сенсорлы жүйе

(1сағ.)



Сенсорлы жүйе түсінігі. Оның ұйымдастырылу принциптері: көпқабаттылық, көпарналық, көлденеңнен және тігінен дифференциация.Анализаторың жұмыс істеу принципі.Сенсорлы рецепторлар.Сенсорлы ақпараттың ОЖЖ арқылы өткізілуі: спецификалық және спецификалық емес жолдар, ақпараттың тежелуі





14

Ноцеипцеция және ауру (боль)

(1сағ.)



Аурудың анықтамасы мен сипаттамасы, аурудың типтері.Ауруды сезінудің қалыптасуының қазіргі заман түсініктері.Ноцирецепторлар және ноцицептивті сигналдардың өткізілуі

Ақпараттың орталық өңделуі

Аурудың биологиялық мағынасы





15

Функциональді жүйе

(1сағ.)



Афференттік синтездің блогі.

Шешеім қабылдаудың блогі

Эфферентті синтездің блогі

Әрекет нәтижелерінің акцептор блогі. Әрекет нәтижелерінің бағалар блогі








11 Курстың саясаты

Бірлескен жұмыс барысында біз келесі ережелерді ұстанамыз :



  1. Оқытушы мен студент бір-бірлеріне құрметпен қарау керек.

  2. Сабақта кез келген ережелерді бұзған үшін жазалану болады, ал белсенді жұмыс мадақталады.

  3. Сабақтарға қалмау және босатпау.Объективті себеп болған кезде оқытушыны алдын-ала ескерту.

  4. Білім балды-рейтингті жүйе арқылы бағаланады. Ағымдағы үлгерім бақылау іс-шараларының күнтізбелік кестесі бойынша сіз білім деңгейіңізді бағалауыңызды және белгілі тапсырмалардың тапсыру мерзімін анықтай аласыз.

  5. Практикалық және лабораториялық жұмыстар үшін қойылатын баллдардың критерийлері:

Әр сабақ ең жоғары 3 баллмен бағаланады.3 баллды сіз дайындалып жұмысты рәсімдедіңіз және қорғасаңыз, альбомда суретті салған кезде аласыз.

Егер сіз лабораториялық немесе практикалық жұмысты себепті босатсаңыз онда соны растайтын анықтаманы оқытушыға көрсетуіңіз қажет. Сабақты оқытушы белгілеген мерзімде тапсыруыңызға болады.



  1. Семестр бойы сіз дәріс курсына кірмеген 8 тақырыпты өзіндік қарастыруыңыз қажет.Осы материалдарды оқыған үшін (дәптердегі конспект, ауызша айту) сіз ең жоғары 5 балл аласыз.

  2. Семестрде 2 аралық бақылау ескерілген 8 және 15 жұмада, тест түрінде алынады. Ең жоғары 100 баллмен бағаланады.

  3. Жұмыс қорытындысы нәтижесінде семетрде 2 рет ағымдағы бақылаудың қорытынды баллы анықталады. Ол келесі форма бойынша саналады Р1,2=ТУ1,2*0,7+РК1,2*0,3

Екі рейтинг нәтижелері бойынша экзамендік сессияға рұқсат шығарылады келесі формула бойынша РД=Р1+Р2

Қорытынды баға келесі негіздер бойынша қойылады:



  1. Сабақтарға қатысу;

  2. Практикалық және лабораториялық жұмыстарда белсенді қатысу,ДОӨЖ тапсырмаларын орындау;

  3. Рейтингті білім бақылауы;

  4. Экзамендік баға.

Экзамен өткізу формасы – тесттілеу. Экзамен балл шкаласы бойынша бағаланады.Экзамен сұрақтарымен алдын-ала танысу керек оларды кеңес кезінде оқытушыдан алуға болады.

Пән қорытынды баға келесі көрсеткіштер бойынша жүзеге асырылады:

И=РД*0,6+Э*0,4

12 Әдебиеттер тізімі

Негізгі:

Негізгі:


  1. Мұқатаева, Ж. М. Адам мен жануарлардың жалпы физиологиясына арналған кiшi тәжiрибелiк құрал практикумы С.Торайғыров атындағы ПМУ2000

  2. Дүйсембин, Қ. Орталық жүйке жүйесi және жоғары жүйке әрекетiнiң физиологиясы Қазмем ҒАҒЗИ 2001

  3. Төлеуханов, С. Т. Қалыпты физиология : (биологиялық жүйелердiң мезгiлдiк құрылымдар бөлiмi):оқу құралы Қазақ ун-тi 2006

Қосалқы

  1. Сатпаева Х.К. Шлдібаева Ж.Б., Өтепбергенов О.А. Адам физиологиясы, Алматы: білім.

  2. Несіпбасв Т. Адам жоне жануарлар физиологиясы. Окулық, Алматы, "Ғылым", 2005 ж


Күндізгі оқу нысанының доктаранттарына арналған бақылау іс-шараларының күнтізбелік кесетсі


1 рейтинг (5семестр)

Апталар

Макс. балл 1сабақ

1

2

3

4

5

6

7

8

Барлығы

Ең жоғары балл













100

Дәрістерге қатысу және дайындалу

1(сағ)


ДӨЖ түрі/есеп түрі.




ДҮТ 1

ДҮТ 2

ДҮТ 3, 4

ДҮТ 5, 6

12

Бақылау түрі




Қ

Қ

Қ

Қ

Макс. балл

1

3

3

3

3

Практикалық сабақтарға қатысу және дайындалу

ДӨЖ түрі/есеп түрі.




ПҮТ 1, 2

ПҮТ 2, 3

ПҮТ 3, 4

ПҮТ 5

24

Бақылау түрі




Қ

Қ

Қ

Қ

Макс. балл

3

6

6

6

6

Лаб. сабақтарға қатысу және дайындалу

ДӨЖ түрі/есеп түрі.




ҮТ 1, 2

ҮТ б 2, 3

ҮТ 3, 4

ҮТ 5

16

Бақылау түрі




Ж

Ж

Ж

Ж

Макс. балл

2

4

4

4

4

Лаб. жұмыстарды рәсімдеу және қорғау

ДӨЖ түрі/есеп түрі.




Е

Е

Е

Е

8

Бақылау түрі




ЛҚ

ЛҚ

ЛҚ

ЛҚ

Макс. балл

1

2

2

2

2

Материалдары өзіндік оқы

ДӨЖ түрі/есеп түрі.




МӨҮЖ

МӨҮЖ

МӨҮЖ

МӨҮЖ

20

Бақылау түрі




Т

Т

Т

Т

Макс. балл

5

5

5

5

5

Пән тақырыптары бойынша білімді бақылау

ДӨЖ түрі/есеп түрі.




АҮТ




АҮТ




20

Бақылау түрі




Т1




Т2




Макс. балл

10

10




10




2 рейтинг (5 семестр)

Апталар

Макс. балл 1сабақ

9

10

11

12

13

14

15

барлығы

Ең жоғары балл













100

Дәрістерге қатысу және дайындалу

ДӨЖ түрі/есеп түрі.




ДҮТ 6,7

ДҮТ 7, 8

ДҮТ 8, 9

ДҮТ 9

12

Бақылау түрі




Қ

Қ

Қ

Қ

Макс. балл

1

3

3

3

3

Практикалық сабақтарға қатысу және дайындалу

ДӨЖ түрі/есеп түрі.




ПҮТ 6, 7

ПҮТ 7, 8

ПҮТ 8, 9

ПҮТ 9

24

Бақылау түрі




Қ

Қ

Қ

Қ

Макс. балл

3

6

6

6

6

Лаб. сабақтарға қатысу және дайындалу

ДӨЖ түрі/есеп түрі.




ҮТ 6, 7

ҮТ 7, 8

ҮТ б 8, 9

ҮТ 9

16

Бақылау түрі




Ж

Ж

Ж

Ж

Макс. балл

2

4

4

4

4

Лаб. жұмыстарды рәсімдеу және қорғау

ДӨЖ түрі/есеп түрі.




Е

Е

Е

Е

8

Бақылау түрі




ЛҚ

ЛҚ

ЛҚ

ЛҚ

Макс. балл

1

2

2

2

2

Материалдары өзіндік оқы

ДӨЖ түрі/есеп түрі.




МӨҮЖ

МӨҮЖ

МӨҮЖ

МӨҮЖ

20

Бақылау түрі




Т

Т

Т

Т

Макс. балл

5

5

5

5

5

Пән тақырыптары бойынша білімді бақылау

ДӨЖ түрі/есеп түрі.




АҮТ




АҮТ




20

Бақылау түрі




Т1




Т2




Макс. балл

10

10




10




Шартты белгілер : ДҮТ - №1 дәрістерге дайындалу үшін берілетін үй тапсырма Қ – оқу процесінде қатысу, ПҮТ - №1 пратикалық сабақтарға дайындалу үшін берілетін тапсырма. ҮТ –№ зертханалық сабаққа дайындалу үшін берілетін үй тапсырма , Ж– жіберілу, Е – есеп, ЛҚ –лаборатор. жұмысты қорғау, Т – тексеріс, МӨҮЖ – материалды өзіндік оқу үшін үй жұмысы, Т – тест, АҮТ –ағымдағы үлгерімді тексеру.

Кафедра отырысында ұсынылды 2012ж. «___» _______№ _____Хаттама.


Кафедра меңгерушісі__________ Жумадина Ш.М. 2012ж. «___» _______


Пәннің оқу-әдістемелік қамтамасыз етілу картасы






Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.3/39



2012-2013 оқу жылына арналған 6D060700 Биология мамандығының докторанттарына арналған ОЖЖ және ЖЖӘ физиологиясы және эволюциясы

пәнінің оқу-әдістемелік қамтамасыз етілу

Оқу тілі қазақ


Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі

Автордың

аты-жөні


Баспасы,

шыққан жылы, ақпарат тасымалдаушы



Даналар саны

Пәнді меңгереді

(адам)


Дана/

адам саны



кітапха-

нада


кафед-

рада


бар-

лығы


1

2

3

4

5

6

7

8

Негізгі әдебиеттер

Орталық жүйке жүйесi және жоғары жүйке әрекетiнiң физиологиясы

Дүйсембин Қ.

Қазмем ҒАҒЗИ 2001
















Адам мен жануарлардың жалпы физиологиясына арналған кiшi тәжiрибелiк құрал практикумы


Мұқатаева, Ж. М.

С.Торайғыров ат. ПМУ2000
















Қалыпты физиология : (биологиялық жүйелердiң мезгiлдiк құрылымдар бөлiмi):оқу құралы


Төлеуханов С. Т.

Қазақ ун-тi 2006
















Қосымша әдебиеттер

Адам физиологиясы,

Сатпаева Х.К. Шлдібаева Ж.Б., Өтепбергенов О.А.

Алматы: білім
















Адам және жануарлар физиологиясы. Окулық,


Несіпбасв Т.

Алматы, "Ғылым", 2005 ж















ХТжЖ факультетінің деканы ______________Ахметов Қ.Қ


ХТжЖ факультетінің ОӘК төрағасы___________Нургожин Р.Ж.
БжЭ кафедрасының меңгерушісі _____________Жумадина Ш.М.
КЕЛІСІЛДІ

С. Бейсембаев атындаға ғылыми кітапхананың директоры ________ Исамадиева С.А.


©dereksiz.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет