Программа дисциплины для студентов



Дата06.07.2016
өлшемі296.31 Kb.
түріПрограмма дисциплины

Программа дисциплины

для студентов







Форма

Ф СО ПГУ 7.18.2/07


Қазақстан Республикасы білім және ғылым Министрлігі


С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті
Автоматтандыру және басқару кафедрасы

СТУДЕНТТЕРГЕ АРНАЛҒАН

ПӘН БАҒДАРЛАМАСЫ

Басқару объектілерін модельдеу және идентификациялау


Мамандықтар студентеріне 050702 «Автоматтандыру және басқару»

Павлодар


Лист утверждения

к программе дисциплины

для студентов






Форма

Ф СО ПГУ 7.18.2/11




БЕКІТЕМІН

Энергетикалық факультетінің деканы

_________ А.П. Кислов

200__ж. «__»______


Құрастырушы: ассистент __________________ Жантлесова А.Б.

Автоматтандыру және басқару кафедрасы



СТУДЕНТТЕРГЕ АРНАЛҒАН ПӘН БАҒДАРЛАМАСЫ
Басқару объектілерін модельдеу және идентификациялау

мамандықтар студентеріне: 050702 -Автоматтандыру және баскару


Бағдарлама «__»__________ 2008 ж. кафедраның отырысында бекітілген жұмыс оқу бағдарламасы негізінде әзірленген

Кафедра мәжілісінде ұсынылды 03.08.2008 жылдан

№ 12 хаттамасы

Кафедра меңгерушісі________________ В.Ф.Хацевский

Энергетикалық факультетінің әдістемелік кеңесінде құпталған

"__" _______200_ ж., № __ хаттамасы.


ҒӘК төрағасы_____________ М.М. Кабдуалиева
БАСҚАРУ ОБЪЕКТІЛЕРІН

МОДЕЛЬДЕУ ЖӘНЕ ИДЕНТИФИКАЦИЯЛАУ
Автоматтандыру және басқару кафедрасы

Энергетикалық факультеті

Жантлесова Асемгуль Бейсембаевқызы (дәрістің және тәжирибесінең жұмыстың)

Қабылдау уақыты кеңес беру кестесіне сәйкес А-333 ауд.


Пән туралы мәліметтер:
Пәндің атау: «Басқару объектілерін модельдеу және идентификациялау»

Сағаттың бөлінуі – 135





Оқу түрі

Бақылау түрі

Студ. жұмыс көлемі (сағ)

Сағаттың бөлінуі

1

ЖОБ негізіндегі күндізгі оқу

емтихан

Барлығы




6 семестр

Жалпы

Ауд.

СӨЖ

Дәр.


Тәжір.

СӨЖ

Дәр.


Тәжір.

СӨЖ

6

135

45

90










22,5

15

15


Пререквизиттер:
Пәндер, білімдердің тізім, іскерліктердің және дағдыларды ұстаушылар, қажеттілердің оқылатын пәннің игеруіне арналған:

  • Физика - тараулары: Электрлік. Магниттілік;

  • Математика - тараулары: Дифференциалдық теңдеулерін шешу. Комплексті айнымалылардың функциялары. Көрсеткіштік функциялары. Дифференциалдық теңдеулер шешунің сандық әтістері. Фурье - Лаплас түрлендіруі. Векторлық амалдар;

  • Информатика – тараулары: Бағдарламалар. ЭЕМ – да теңдеулер жүйелерін шешу әдістері;

  • Электроника – тараулары: Жартылай өткізгіш электроника. Схемотехника негіздері;

  • Бағдарламалау технологиясы – тараулары: Алгоритмдер және мәліметтер құрылымы;

  • Есептеуіш машиналар, жүйелер және желілер;

  • Ақпарат қолданбалы теориясы .

Пәннің мақсаттары:
Пәннің мақсаттары - Аталған пәнді оқуға алғы-шарт болатын пәндер тізімі. Қосымша пәндер және олардьщ осы пәнмен өзара байланысы. Жоғары кәсіптік білімнің мемлекеттік жалпы міндетті стандартына сәйкес пәннің мазмүнын негіздейтін минималды білім, машық, дағдылану және басқа да мәліметтер.

Технологиялық процестердің (ТП) автоматтандырылған басқару жүйелерін (АБЖ) жобалау процестеріне қойылатын талаптарыньщ деңгейінің жоғарлауына байланысты автоматтандырылатын ТП математикалық модельдердің сатысы біріні ретті тапсырма болып есептеледі.

Қазіргі кездегі технологиялық процестер өздерінің күрделілігімен, ішкі қүрьілымының қасиеттерімен ерекшеленеді. Осыған байланысты ТП, техникалық жүйелердің және басқару объектілерінің моделдері мен параметрлерін идентификациялауға. байланысты жаңа концепцияларды қүру, меңгеру және іске асыру мәселелері шешімдерін табуы тиіс.
Пән оқу нәтижесінде студенттер білу қажет:


  • жүйелік әдістер принциптерін;

  • негізгі тәсілдер мен алгоритмдерді;

  • үздіксіз және дискретті техникалық жүйелер мен басқару объектілерін зерттеу
    ерекшеліктерін;

  • үғымы болуы керек:

  • тәсілдер мен алгоритмдерді дұрые қолданып оларды білу;

  • дағдылануы тиіс;

  • әдебиеттерді оқу;

  • игерілгеи немесе жасалған алгоритмдерді іс жүзінде пайдалану үшін есептеу техникасын қолдану.


Пән оқу нәтижесінде студенттер жасай білу қажет:


  • өзіндік меңгеру және техникалык таисырмаы өңдей білу негпінде творчестволык, зерттеушілік және өндірістік есептерді шешіп білу;

  • әр түрлі физикалық жаратысты басқару обьектілерішц жұйелерін құру және жобалау процесінің аймағында математикалык модельдерді алу мақсатымен зерттеулер жүргізе білу жөне оның нәтежелерін өңдей білуі;

  • техникалық жүйелерді модельдеу және идентификациялау есептерін ғылыми және өндірістік зерттеуінің автоматтандыру негіздемелерін;



Әдебиеттер тізімі

  1. Эйкхофф П. Основа идентификации систем управления. - М.: Мир, 1975.

  2. Цыпкин Я.З. Информационная теория систем. ~М.: Наука, 1995.

  3. Льюнг Л. Идентификация систем. Теория для пользователя. - М.: Наука, 1991.

  4. Гроп Д. Методы идентификации систем. - М.: Мир, 1979.

  5. Современные методы идентификации систем. Пер. с англ. /Под ре.л. П.Эйкхоффа. - VI.: Мир, 1983.

  6. Фомин Б.В., Яковлев В.Б. Моделирование производственных систем. - Киев: Вища школа. 1992.

  7. Советов Б.Я., Яковлев С.А. Моделирование систем. Практикум. - М.: Высшая школа, 1999


Пән мазмұны

Пәннің тақырыптық жоспары




Тематический план

дисциплины





Форма

Ф СО ПГУ 7.18.2/07



.

ПӘННІҢ ТАҚЫРЫПТЫҚ ЖОСПАРЛАРЫ

Орта білім негізінде күндізгі оқу түрі



Тақырыптар атауы

Сағаттар мөлшері

р/с




дәріс

тәжірибе

зерт.

СӨЖ

1

2

3

4

5

6

1

Кіріспе

2

1

-

5

2

Идентификациялау объектілерінін математикалық модельдері

3

2

3

10

3

Параметрлістатикалықидентификациясы

3

4

4

10

4

Статикалық идентификациялаудың жалпы мәселелері

6

4

4

10

5

Параметрлік статикалық идентификация

8,5

4

4

15




Курстық жоба










40

Пән бойынша ҚОРЫТЫҢДЫ

22,5

15

15

90


Курс компоненттері
Теориялық курстың тақырыптары

1 тақырып. Кіріспе.

Пәнді оқытудағы объектілер және әдістер жонінде мәліметтер. Бүл пәннің басқа ғылымдар араеындағы орны. Пәннің және оның әр этаптарының дамуы жонінде қысқаша -тарихи очерк.

Байқау нәтежесінде модуль қүру мәселесі, автоматты басқару теориясыньщ негізгі мәселелерінің бірі болып бүрыннан да саналатын. Бүгіші уақытта бүл мәселелерге деіин ынтаның тууы мьша себептерге байланысты:

- тиімді жөне шығын аз кететін автоматты басқару жүйелерін қүру жоніндег.


инженерлердің тілектері;

  • бүгінгі күнгі ауа жоне космос үшақтарының, сонымен бірге су және теміржол траспорттарының динамикасын зерттеу;

  • ізбағу және басқа да басқару немесе оқыту есептерін шешу кезіндегі адамның іс-әрекетін зерттеу;

  • жүрек соғу, көз шарасының козғалуы т.б. нейромоторлы жүйелер секілді биологиялык объектілерді зерттеу.

Бақылау теориясына деген қызығушылық жүйе іс-орекетінің сапасьні жоғарлатуға және жетілдірілген математикалык аппараттармен камтамасыз етілген ЭВМ кезеңінің келуімен байланысты.

Идентификациялау теориясының негізін қалаушы ғалымдарының бірі профессор Эйкхофф. Бүгінгі кезде бүл пән басқару теориясынан басқа да пәндермен тығыз байланысты. Оған себеп болған ХХ-гасырдың 60-70 жылдары жарық корген А.А. Красовскийдің оптимал адаптивті жүйелерді синтездеуге идентификациялык жолмен келуіне арналған еңбектері. Адаптивті басқару теориясының дамуымеи бірге агымда объекті мен қобылжыгу әсери идентификациялау негізіндегі "идентификациялык" деп аталатын бүл үғым негізгі бағыттың бірі болып саналады.

Идентификациялау және моделдеу теориясымеи қоғам дамуының локалды және глобалды динамикалық экономико-математикалық моделін қүратын мамандар, яғни экономистер мен статистер тығыз айналысыи жүр. Бүл екі ғылымньщ бір-бірін байытуына себепкер болды. Яғни осы бағыт арқасында социалдык және физикалык объектілерде пайдаланылатын жүйенің жалпы математикалық теориясы жасалынды.
2 тақырып. Идентификациялау объектілерінін математикалық модельдері

Математикалық модельдер мен олардың жіктеулері туралы жалпы мағлұматтар. Модельдер жиыны, модельдер құрыльшы. Сызықты модельдер мен сызықты модельдер жиыны. Беріліс функциялардың модельдер үйірі. Күй кеңістігіндегі модельдер. Үлестірілген параметрлі модельдер. Уақыттық сипаттамалар. Дискретті модельдер. Күй кеңістігіндегі дискретті модельдер. Регрессия басқару тұлғасындағы статикалық және динамикалық модельдер.


3 тақырып. Параметрлістатикалықидентификациясы

Негізгі анқытамалар. Идентификация процесінің жалпы сұлбасы. Идентификацияның негізгі этаптары. Априор мен апостериор акпараттар. Идентификацяи сапасының көрсеткіштері мен критерийлері. Идентификациялау әдістерін кластарға бөлу. Қүрылымдық және параметрлік идентификациялар, Активті және пассивті идентификациялар. Идентификацияланудың проблемасы. Ажыратылған жүйелердегі идентификациялаудың. жүйелік шарттары. Тұйықталған сызықты жүйелердегі идентификациялаудың жүйелік шарттары. Ықтималдық идентификациялау ұғымы.


4 тақырып. Статикалық идентификациялаудың жалпы мәселелері

Құрылымдық статикалық идентификация. Байланыс тығыздығының статикалық критерийлері. Модель координаттарының себеп-салдарлық қатынастар бағдарының тәсілдері мен критерийлері. Модель құрьшымының идентификация кезеңіндегі шешімді қабылдау статикалық процедурасын ұйымдастыру.


5 тақырып. Параметрлік статикалық идентификация

Қарапайым тестілеу сигналдардың негізінде идентификациялау әдістері. Жиілік сипаттамаларды анықтау. Эксперименталды жиіліктік сипаттамаларды жуыктау. Өтпелі сипаттамаларды анықтау. Уақыттық сипаттамаларды жуықтау.

Бағалау әдістері негізінде идентификациялау.

Параметрлерді бағалаудың негізгі әдістері.

Ең кіші квадраттар әдісімен бағалау. Марковтьщ бағалары.

Максималды шын ұқсастық әдісімен бағалау, минималды орта қауіптілікпен бағалау. Байес бағалары.

Идентификацияның корреляциялық әдістері.

"Ақ шу" түрдегі псевдокездейсоқ тексеру әсірлері кезІндегі динамикалық сипаттамаларды анықтау.

Псевдокездейсоқ тестілеу сигналдары,

Стохастикалық жуықтау әдісі.

Тұйықталған жүйелердегі объектілерді идентификациялау ерекшеліктері.

Ішкі бөгеттермен айқындалмаған кері байланыстарды табу.

Объектілердің күйін және параметрлерін бағалау.

Калман-Бьюси сүзгісі.

Параметрлері мен күйін бір уақытта бағалау.

Квазисызықтандыру әдісі.

Бапталатын адаптивті модельдерімен идентификациялау әдісі.

Динамикалық объектілердің адаптивті модель түрлері.

Параметр мен сигналдар бойынша сызықты модельдер.

Адаптивті модельдерді қолданғандағы идентификациялаудың құрылымдық сұлбалары.

Кіріс сигналдың сипаттамалары мен баптау процесінің байланысы, параметрлерді баптаудың тәуелсіз шарттары.

Модельдің объектіге жақындау критерийлерінің түрлері. Гипертұрақтылық критерийлер мен Ляпуновтың екінші әдісін қолдану арқылы градиенттік әдістермен баптау алгоритмдерінің модельдері мен аналогтарын синтездеу.

Бапталатын адаптивті модельдердің баптау синтезделген алгоритмдерін ықшамдау.

Бейсызықты динамикалық сипаттамаларды идентификациялау әдістері.

Бейсызықты объектілерді идентификациялауға гармоникалық сызықтандыруды қолдану.

Бейсызықты объектілерді идентификациялауга статикалық сызықтандыру әдісін қолдану.

Бейсызықты объектілерді функционалды дәрежелі қатарларды қолданып идентификациялау.

Тәжірибе сабақтардың мазмұны
Тәжірибе сабақтардың мақсаты – Басқару объектілерін модельдеу және идентификациялау курсы бойынша студенттер білімдерін тереңдету мен бекіту, техникалық шығармашылықтың қазіргі әдістер мен процедураларын оқыту.

Сабақтарда студенттер жеке тапсырмалармен жұмыс істейді және пайда болған сұрақтарына кеңес алады. Тапсырмалар студенттердің оларды орындаған кезінде инженерлік шығармашылықтың типтік процедуралар, әдістер мен сатыларды тәжірибелік қолдану дағдылары қалыптасуы үшін тұжырымдалған.




  1. тақырып. Басқару объектілерінін модельдерін жазу.

  2. тақырып. Идентификациялау, басқарылымдық, бақылаулымдыдық шарттары.

  3. тақырып. Регрессиялық анализ. Бағалаудың түйықталмаған сұлбаларын жасау.

  4. тақырып. Баптау модельдер бойынша бағалау әдістері. Параметр мен күйді бағалау.

  5. тақырып. Тура және жанама бағалау әдістері.

  6. тақырып. Параметрлерді бағалау корреляциялық әдістері.

  7. тақырып. Стохастикалық жуықтау мен болжамасы.

  8. тақырып. Рекуррентті бағалау әдістері, инструменталды айнымалылардың, болжаудау қателігінің және т.б. ең кіші квадраттар әдісі.

  9. тақырып. Бірінші және екінші ретгі сызықты модельдерін идентификациялау графоаналитикалық әдістері.


Зертханалық жұмыстардың мазмұны
Зертханалық сабақтардың мақсаты – теориялық білімдердің бекітуі математикалық аппарат туралы, қажеттіде ЭЕМ мақсаттардың шешіміне арналған және зерттеу практикалық дағдыларының тауып алуы және ақпараттық жүйелердің есеп-қисабының.

тақырып. Статикалық бағалау әдістерінің бірімен жалпыланған динамикалық модель параметрлерін анықтау.



  1. тақырып. Рекурентті бағалау әдістерімен регрессия модельдерінің параметрлерін анықтау.

  2. тақырып. Бапталынатын адаптивті модельдерді-колданып идентификациялау әдістері.

  3. тақырып. Салмақ функциялар әдісін қолданып идентификациялау.

  4. тақырып. Идентификациялаудың корреляциялық әдісі.

  5. тақырып. Әртүрлі кіреберіс әсерлеріндегі модельдің параметрлерін баптау шарттарын зерітеу.



СӨЖ мазмұны



СӨЖ түрі


Есептілік түрі

Бақылау түрі

Сағаттарда обьем

1

Дәрістікке жұмыстарға дайындау




Жұмыстарға қатысу

20

2

Тәжірибелікке жұмыстарға дайындау

Жұмысшы дәптер

Жұмыстарға қатысу

25

3

Дәрісханалыққа жұмыстарға дайындау

Отчет по ЗЖ

ЗЖ болысу

25

4

Курстық жоба орындалуы

КЖ

КЖ болысу

16

5

Бақылау шараларға дайындау Подготовка к контрольным мероприятиям




1ШБ, 2ШБ,

тестілеу


4

Барлығы

90


Курс саясаты

курсы практикалық курс болып саналады. Сондықтан міндетті түрде ағымдағы бақылаудың негізгі түрін құрайтын барлық практикалық, зертханалық, өздік жұмыс тапсырмаларын орындау міндетті болып табылады.

Егер Сіз барлық сабақтарға кешікпей қатысатын болсаңыз, барлық сабақтарға дайындықпен және белсенді қатысып отырсаңыз, барлық тапсырманы уақытында және сапалы орындап отыратын болсаңыз, онда бақылау шараларының күнтізбелік кестесінде көрсетілгендей жоғарғы ұпай жинайсыз.

Сабақтарға қатысу міндетті болып табылады. Себепті босатулар студентті зертханалық, практикалық және өз бетімен жұмыстар кешенін орындамауынан босатпайды. Осындай жағдайда оқытушының кеңес беру уақытымен сәйкес студенттің жеке тапсырмалары бойынша қайта тапсыруына мүмкіндігі бар.

Дербес компьютермен жұмыстардан алынған практикалық дағдылар пән бойынша өз бетімен жұмысты орындау дұрыстылығымен бағаланады.

Студент сабаққа кешігетін болса, сабаққа кіргізілмейді және босатылған сабақты қайта тапсыруға мүмкіндігі болмайды. Сабақтағы ережені бұзғаны үшін айып салынады – бір сабақтан 5 ұпай алынып тасталады.

Барлық аудиторлық уақыттар дәрістік сабақтарға, практикалық, зертханалық жұмыстарға және оқытушымен студенттің өздік жұмысы тапсырмалары бөлінеді. Әр сабаққа дайындық және барлық материалдарды оқу міндетті. Сіздің дайындықтарыңыз ауызша сұраулармен, бақылау жұмыстарымен және межелік бақылаулар тестілері мен тапсырмаларымен тексеріледі. Өздік жұмысы өз нұсқаңызға сәйкес орындалуы қажет, әйтпесе жұмыс есептелінбейді. Тапсырма нұсқаларын оқытушы тағайындайды.

Барлық тапсырмалар уақытында орындалуып, тапсырылуы қажет. Кешіктірілген тапсырмалар төмен бағаланады. Бақылау жұмыстарын кез келгенін көшіруге және емтиханда көшіруге тыйым салынады. Айыптық санкция бақылаудың осы түрі үшін ұпайдың 80%-ын құрайды.

Егер бақылау шараларын өткізу уақытында қандай да бір себептермен қатыса алмасаңыз, онда оқытушының кеңес беру кестесімен қайта тапсыруға мүмкіндігіңіз болады.

Семестрде компьютерлік тестілеу бойынша екі межелік бақылау қарастырылған. Тестілеу сәйкес блоктың материалдарына сай жүргізіледі.

Семестрлік рейтинг мына формула бойынша есептеледі:

, мұндағы: Р1 – рейтинг1; Р2 – рейтинг2

Пән бойынша қорытынды рейтинг ұпайлар бойынша мына формула бойынша есептеледі:

Қ=СР*0,3+КЖ*0,3+Е*0,4 мұндағы: СР – семестрлік рейтинг, КЖ- Курстық жобаның, Е – емтиханда алынған ұпайлар саны

Емтихан тест түрінде жүргізіледі.


Студент білімінің қорытынды бағалануы


Қорытынды баға (балмен) (И)

Баллдың сандық баламасы

(Ц)


Әріптік жүйедегі баға

Дәстүрлік жүйедегі баға

Емтихан, кірікт. сынақ

сынақ

95 - 100

4

A

Үздік

сынақ

90 - 94

3,67

A-

85 - 89

3,33

B+

Жасы

80 - 84

3,0

B

75 - 79

2,67

B-

70 - 74

2,33

C+

Қанағат

65 – 69

2,0

C

60 – 64

1,67

C-

55 – 59

1,33

D+

50 – 54

1,0

D

0 - 49

0

F

Қанағатта-нарлықсыз

Сынақ жоқ

Бақылау түрлері бойынша үлестердің таралымы

Емтихан

0,4

Курстық жобаның

0,3

Ағымдағы бақылау

0,3

Үлгерімді тексерудің күнтізбелік графигі

1 рейтинг (5 семестр)

Барлы ғы

Апталар

1

2

3

4

5

6

7

8

Аптадағы ең үлкен балл

9

15

9

9

16

9

9

9

100

Қатысу және дәріслерғе дайындау

СӨЖ уақытын-да орындау

























32

Бақылау түры

У

У

У

У

У

У

У

У

Үлкен балл

4

4

4

4

4

4

4

4

Қатысу және тәжірибесінең дайындау

СӨЖ уақытын-да орындау

























32

Бақылау түры

У

У

У

У

У

У

У

У

Үлкен балл

4

4

4

4

4

4

4

4

Курстық жұмыс орындалу

СӨЖ уақытын-да орындау




СӨЖ







СӨЖ










16

Бақылау түры




П







П










Үлкен балл




8







8










Мерзімді бақылау

№ тақырып






















3

20

Бақылау түры






















БР1

Үлкен балл






















20

2 рейтинг (5 семестр)

Барлы ғы

Апталар

9

10

11

12

13

14

15







Аптадағы ең үлкен балл

9

17

9

9

18

9

29




100

Қатысу және дәріслерғе дайындау

СӨЖ уақытын-да орындау

























28

Бақылау түры

У

У

У

У

У

У

У




Үлкен балл

4

4

4

4

4

4

4




Қатысу және тәжірибесінең дайындау

СӨЖ уақытын-да орындау

























35

Бақылау түры

У

У

У

У

У

У

У




Үлкен балл

5

5

5

5

5

5

5




Курстық жұмыс орындалу

СӨЖ уақытын-да орындау




СӨЖ







СӨЖ










17

Бақылау түры




П







П










Үлкен балл




8







9










Мерзімді бақылау

№ тақырып



















3




20

Бақылау түры



















БР2




Үлкен балл



















20




Каталог: arm -> upload -> umk
umk -> Дәрістердің тірек конспектісі
umk -> Әдістемелік нұсқаудың титулдық парағы
umk -> Әдістемелік нұсқау Нысан пму ұс н 18. 2/05
umk -> Жұмыс бағдарламасы 050703 «Ақпараттық жүйелер»
umk -> Нұсқаулар ф со пгу 18. 2/05 Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
umk -> Әдістемелік нұсқаулардың титулдық парағы
umk -> Әдістемелік ұсыныстар мен нұсқаулардың; әдістемелік ұсыныстардың; әдістемелік нұсқаулардың титул парағы
umk -> Әдістемелік нұсқаулардың титулдық парағы
umk -> Жұмыс бағдарламасы 20 ж. " " № Хаттама бекітілген жұмыс оқу жоспарларының және мамандықтың элективті пәндер каталогының негізінде әзірленді
umk -> Жұмыс оқу бағдарламасының титулдық парағы


Достарыңызбен бөлісу:


©dereksiz.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет