Сабақтың тақырыбы: Шешендік өнер



жүктеу 0.86 Mb.
бет1/6
Дата17.06.2016
өлшемі0.86 Mb.
  1   2   3   4   5   6
Күні: Пәні: қазақ тілі Сыныбы: 11

Сабақтың тақырыбы: Шешендік өнер

Сабақтың мақсаты: а) Шешендік сөз туралы түсінік бере отырып ,сабаққа деген қызығушылығын арттыру,негізгі мәселелерге көңіл бөлуге үйрету;

ә) Сауаттылыққа баулу,алған білімі негізінде шығармашылық қабілетін дамыту;

б) Оқушылардың бойына әдептілік,инабаттылық,адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру.

Сабақтың түрі: жаңа сабақты игерту.

Сабақтың әдісі: лекция түрінде,сұрақ-жауап т.б.

Сабақтың көрнекілігі: кітаптар т.б.

Пәнаралық байланыс: тарих,әдебиет

Сабақтың барысы:

а) Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушылармен амандасу,түгелдеу,оқу құралдарын тексеру сыныптың тазалығына көңіл бөлу,оқушылардың зейінін сабаққа аудару.



ә) Үй тапсырмасын пысықтау:

Өткен сабақтар бойынша білімдерін пысықтау.



б) Жаңа сабақты түсіндіру:

Шешендік өнер - өзінің нақты зерттеу нысанасы,белгіленген теориясы,сандаған жылдардан бергі тарихы бар пәндердің бірі.Қолданбалы пәндердің қатарына жататын шешендік өнер кешендік білім жүйесін құрайды.Бұл білім сөйлеу этикасын жетілдіру,тілді әлеуметтік қызметіне қарай жұмсай білу,өз пікірін жеткізу,сендірумен бірге сөз арқылы оқыту,тәрбиелеу мақсаттарын қояды. Шешендік өнер тек құрғақ білімді жатқа білу емес,оның ерекшелігі де сол кез келген ортаның ыңғайына қарай сөйлеушінің өзін ұстай алуы,дұрыс ойын жеткізе алуы десек,аталған шарттар практиканы көп қажет етеді.

Шешендік өнер тарихы сонау ерте замандардан басталады.Адамзат баласы алғаш игерген әрі желісі үзілмей келе жатқан өнерлердің бірі.Оның тарихын білу халық тарихын білумен бірге,сөйлеу мәдениетін,әдебін үйрену,сөздерді дұрыс таңдай алу ерекшеліктеріне жаттығу.Шешендік өнер қоғамның саяси-экономикалық,әлеуметтік негіздері қажеттіліктерінен туған.

Шешендік өнерді «риторика» терминімен де ауыстырып жатамыз.

Риториканың (грек тілінде rhetorire) алғашқы және негізгі мағынасы – шешендік өнер.Көне Грецияда шешендік өнерді,риториканы,үйрететін мұғалімді ритор деп атаған.

Шешендік өнерді қай халық та болсын меңгерген десек те,Эллада шешендік өнердің отаны деп есептеледі.Ежелгі Грецияда сөз өнерінің құдірет-қасиеті жоғары бағаланды.



Тақтамен жұмыс: 1-жаттығу.Кестені толтырыңдар.Бос орынға не жазар едіңдер?
Шығармашылық тапсырма: Мәтінді мұхият оқып шығыңдар да,түйінді сөзді дәптерлеріңе тез түсіріп алыңдар.Сосын кітапты жауып тастап,мәтіннің мазмұнын қысқаша жазып шығыңдар.

Білімді бекіту: Оқушылардың түсінбеген сұрақтарына жауап беремін.

Білімді бағалау: Оқушылардың жауаптарына қарай білімдері бағаланады.

Үйге тапсырма: 2-жаттығу. Оқып,сұрақтарға жауап жазып келуге беремін.
Күні: пәні: қазақ тілі Сыныбы: 11

Сабақтың тақырыбы: Шешендік сөз түрлері

Сабақтың мақсаты: а) Шешендік сөз түрлері туралы түсінік бере отырып , оқушыларды шешендікке баулу;

ә) Сауаттылыққа баулу,алған білімі негізінде шығармашылық қабілетін дамыту;

б) Оқушылардың бойына әдептілік,инабаттылық,адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру.

Сабақтың түрі: жаңа сабақты игерту.

Сабақтың әдісі: лекция түрінде,сұрақ-жауап т.б.

Сабақтың көрнекілігі: кітаптар т.б.

Пәнаралық байланыс: тарих,әдебиет

Сабақтың барысы:

а) Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушылармен амандасу,түгелдеу,оқу құралдарын тексеру сыныптың тазалығына көңіл бөлу,оқушылардың зейінін сабаққа аудару.



ә) Үй тапсырмасын пысықтау:

Өткен сабақтар бойынша білімдерін пысықтау.



б) Жаңа сабақты түсіндіру:

Қазіргі қоғамда қолданылатын шешендік сөздің өзін бірнеше түрге бөлеміз.



Шешендік сөз түрлері

Саяси-әлеуметтік

Академиялық

Сот ісіндегі

әлеуметтік-тұрмыстық

Діни қызметтегі

әскери қызметтегі

саудадағы

Қоғамдағы,

басқару, билік жүйесіндегі сөздер, конференция, митинг жиындардағы сөздер.



Лекция, ғылыми баяндама,

ғылыми шолу



Прокурор,

қорғаушы,

айыптаушы сөздер


Мерейтой, салтанатты дастархандағы сөздер

Уағыз, иман

Жалынды, жігерлі үндеу сөздер

жарнама


Кітаппен жұмыс: 3-жаттығу.Кестені толтырыңдар.



Дәуір, ғасыр

шешен

Еңбектері

1

Көне дәуір







2




Цицерон




3

Көне дәуір







4

ХІХ ғасыр







5




Спиноза




6

Көне дәуір

Конфуций





Білімді бекіту: Оқушыларға бірнеше сұрақтар қоя отырып, түсінбеген сұрақтарына жауап беремін.

Білімді бағалау: Оқушылардың жауаптарына қарай білімдері бағаланады.

Үйге тапсырма: 2-жаттығу. Оқып,сұрақтарға жауап жазып келуге беремін.

Күні: Пәні: қазақ тілі Сыныбы: 11



Сабақтың тақырыбы: Шешендік сөз сапалары

Сабақтың мақсаты: а)Оқушылардың ойын кеңейтіп тілді байытатын мазмұнды да көркем сөз үлгілері мол шешендік сөздерді үйрету;

ә) Түрлі әдістерді пайдалана отырып балаларды тапқырлық жылдамдық есте сақтау қабілеттерін арттыру;

б) Оқушылардың бойына әдептілік,инабаттылық, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап,тіл дамыту

Сабақтың көрнекілігі: шешендік сөз кітаптары

Пәнаралық байланыс: тарих,әдебиет

Сабақтың барысы:

а) Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушылармен амандасу,түгелдеу,оқу құралдарын тексеру.Сыныптың тазалығына көңіл бөлу,оқушылардың зейінін сабаққа аудару.



ә) Үй тапсырмасын пысықтау:

Үйге берілген жаттығуды тексеремін.Оқушыларға бірнеше сұрақтар қоямын.

1.Шешендік сөз дегеніміз не? 2.Қандай би – шешендерді білесіңдер?

б) Жаңа сабақты түсіндіру:

Шешендік сөз сапалары дегенде,ең алдымен,сөйлеу ерекшеліктерін ашуды қажет етеді.



Қызметі


1.Пікір,ойды білдіреді

Тіл амалдары пайдаланылады

сөз жасау

сөз тіркестіру

сөйлем құрау

2.Сөйлеуші сипаты анықталады

Шығармашылық қабілеті дамиды

Ойға әсері дәлелді

мәнерлеп айтуы

Жасалуы


1.Сөйлеу айшықтары қолданылады

шендестіру

дамыту

қайталау

риторикалық сұрақ

дауыс ырғағы т.б.

2.Дайын тілдік құралдарды пайдаланады

мақал-мәтелдер

жыр,өлеңдерден

үзінді

сілтемелер

дәйек сөздер

Сонымен бірге шешендік сөздің сапалы шығуы,яғни,тыңдаушыны ықылас қоя тыңдата білуі,пікір алмасу,сендіру,ой бөлісумен де анықталады.Аристотель «Риторикада» қарым-қатынасқа қажет үш элементті анықтап көрсетеді.

1.Айтушы немесе шешен. 2.Сөз,оның жеткізер ой-пікірі 3.Тыңдаушы.


шешен

Сөз пікірі,ойы

тыңдаушы



Кері байланыс





Шығармашылық жұмыс: Төмендегі тақырыптарға әңгімелер құраңдар.Сөйлеу тіліндегі түрлі белгілі жүйелердің қолдануына назар аударыңдар.

  1. «Жүйелі сөз жүйесін табады,жүйесіз сөз иесін табады»

  2. «Шешен сөз бастайды,көсем ел бастайды»

Білімді бекіту: Өтілген тақырып бойынша оқушыларға бірнеше сұрақтар қоямын Білімді бағалау: Оқушылардың жауаптарына қарай білімдері бағаланады . Үйге тапсырма: 5-жаттығу. Төмендегі тақырыптарға әңгіме құраңдар .Сөйлеу тіліндегі түрлі белгілі жүйелердің қолдануына назар аударыңдар.Сыныптастарыңа әңгімелеп беріңдер

Күні: Пәні: Қазақ тілі Сыныбы: 11



Сабақтың тақырыбы: Шешенге қойылатын талаптар

Сабақтың мақсаты: а) Оқушылардың шешендік сөз туралы түсінігін кеңейту,қазақ тілінің сөздік құрамы туралы түсінік беру,меңгерту;

ә) жаңа сабақты түсіндіру арқылы,оқушылардың ойлау қабілетін арттыру,тіл байлығын сөздік қорын дамыту.

б) Жаттығу жұмыстарын орындату арқылы оқушыларды табиғатты сүюге,сөздерді дұрыс қолдана білуге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап,тіл дамыту,іздендіру

Сабақтың көрнекілігі: кітаптар

Пәнаралық байланыс: тарих,әдебиет

Сабақтың барысы:

а) Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушылармен амандасу,түгелдеу,оқу құралдарын тексеру.Сыныптың тазалығына көңіл бөлу,оқушылардың зейінін сабаққа аудару.



ә) Үй тапсырмасын пысықтау:

Үйге берілген жаттығуды тексеремін.Оқушыларға бірнеше сұрақтар қоямын.

1.Шешендік сөз дегеніміз не?

2.Шешендік сөз сапалары дегеніміз не?



б) Жаңа сабақты түсіндіру:

Шешендік өнердің жүйелі теориясы бар ғылым болатынын да айтып өттік.Шешендік өнердегі ең негізгі шешеннің өзі.

Тақырып таңдау Тақырыпқа қажет Тақырыпты аша

материалдар білу

Стиль Шешен Дауыс ырғағы


Психологиялық Аудиториямен Қосымша құралдарды

дайындау байланыс дұрыс пайдалану

Жоғарыда шешендік қызмет әрекеті көрсетілген.Осындағы ерекшеліктерді игере білумен бірге шешеннің тілдік қоры мол,жан-жақты білімді,ұтымды пікір,ойға тоқтай алатын,шыншыл,ізденгіштік қасиеттері болса,кез келген аудиторияны игере алары сөзсіз.



Жаттығумен жұмыс: 6-жаттығу.

Мәтінді топ бойынша бөліктерге бөліп оқыңдар да,басқа топтарға өздерің оқыған мәтінді барынша көркемдеп,нақышын келтіре айтып шығыңдар.екінші топ осы айтылған әңгіме бойынша үшінші топқа сұрақ әзірлейді.Олар соған жауап береді.1-ші және 2-ші топ жауаптарды бағалайды.



Білімді бекіту: Өтілген тақырып бойынша оқушыларға бірнеше сұрақтар қоямын Білімді бағалау: Оқушылардың жауаптарына қарай білімдері бағаланады . Үйге тапсырма: 7-жаттығу.Тапсырмаларды орындаңдар.Мәтін стилін анықтаңдар.

Күні: Пәні: қазақ тілі Сыныбы: 11



Сабақтың тақырыбы: Шешендік сөздегі әдеби-эстетикалық ғибрат

Сабақтың мақсаты: а) оқушылардың ойын кеңейтіп,тілді байытатын мазмұнды да көркем сөз үлгілері мол шешендік сөздерді үйрету;

ә) оқушылардың бойына әдептілік,инабаттылық, қарапайымдылық қасиеттерін қалыптастыру;

б) сабақ барысында оқушылардың білімін бақылау арқылы сауаттылыққа баулу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап,тіл дамыту т.б.

Сабақтың көрнекілігі: кітаптар

Пәнаралық байланыс: тарих,әдебиет

Сабақтың барысы:

а) Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушылармен амандасу,түгелдеу,оқу құралдарын тексеру.Сыныптың тазалығына көңіл бөлу,оқушылардың зейінін сабаққа аудару.



ә) Үй тапсырмасын пысықтау:

Үйге берілген жаттығуды тексеремін.Оқушыларға бірнеше сұрақтар қоямын.

1.Шешендік сөз дегеніміз не?

2.Шешендік сөз сапалары дегеніміз не?

3.Шешенге қойылатын қандай талаптарды білесіңдер?

б) Жаңа сабақты түсіндіру:

Шешендік сөздердің мақсат-міндеттерінің қатарына елді басқару ісінде,саяси дипломатияда қолдану,қоғамдық орындарда,жиын-жиналыстарда сөйлеу сияқты негізгілерін алдық.Бұндай шешендік сөздердің лексика-грамматикалық,стилистикалық,әдеби,саяси,қоғамдық өзгешеліктерімен бірге атқаратын қызметтері де түрлі болады.

Шешендік сөздердің қызмет,міндеттерінің бірі ретінде рухани мәнін де айтуға болады.Сөздің эстетикалқ,тәрбиелік маңызының да қажеттігі ескеріледі.

Сөз – қай ғасырда болсын тәрбие құралы.Шешендік сөз қоғамдағы келеңсіздікті сынап,топ алдына шығара айта алатын тәрбиелік қызметімен де ерекше.Кез келген шешендік сөз бір ұлт,ел, көпшілік сөзін сөйлеп немесе белгілі бір топ мақсат-мүддесіне қарай құралады.Ұлтты,халықты, топты біріктіру үшін ортақ идеология керек.Идея көпшілік үшін құрылғанда көбіне-көп болашақ ізгі мұраттарды жүзеге асыру үшін жасалады.Осытұрғыдан алғанда шешендік сөздер ынтымақ,бірлік,достыққа ұйытушы болса,ортақ мақсатқа,кісілікке бағыттауда тек сыйластық,кішілік,адалдық сияқты адамгершілік қасиеттер басты назарға алынады.

Шешендік сөздегі көркемдік құралдардың мол қолданылуы,ойдың көркем болуымен бірге,тыңдаушыға эмоциялық әсерлі екендігін де ескереді.Көркем сөз,кестелі ой айтушы – тыңдаушы арасында этикалық қатынас орнатары сөзсіз.Әрі қазақтың шешендік өнерінде кездесер тәлімі мол,үйретері көп ғибраттар – бүгінгі күні де тәрбие құралы.

Шешендік сөздің мән-маңызын нақыл сөздер мен мақал-мәтелдерден де анық танимыз.Дау-дамай үстінде бірлік,ынтымаққа шақырған,ұрыс,қақтығыс кезінде бітімге тартқан сөздер ел есінде сақталып,адамгершілік пен ізгілік жолы блып қалыптасты.Кейінгі ұрпаққа мұра болып қалған тағлымды сөздер тәрбиенің бай тәжірибесін,елдің салт-сана,дәстүр,жол-жобасын туғызды.Бұның өзі халықтың қоғамдық ортада қалыптасқан заң нормаларымен ұстанымдары болып есептеледі.

Шешендік сөздердің қай-қайсысын оқысақ та,табарымыз – биік мораль талаптары:ата жолын ардақтау,ел намысын қорғау,сөз асылын қастерлеу,үлкенді сыйлау,ізгілік қасиеттерді бойға жинау,т.б.

Шешендік сөздердің есте жақсы сақталуы оның ұйқаспен айтылуы,үндестік,құрылымындағы тұтастық сияқты белгілерімен байланысты.Ұйқаспен, өлең болып құйылып келетін шешендік сөздер ғибрат ретінде ойға қонса,жыр сүйер халыққа өнер туындысы ретінде де бағалы.


Жаттығумен жұмыс: 9-жаттығуды жазып,қарамен жазылған сөз тіркестері мен сөйлемдердің мағынасын ашыңдар

Білімді бекіту: Оқушылардың түсінбеген сұрақтарына жауап беремін.

Білімді бағалау: Оқушылардың жауаптарына қарай білімдері бағаланады.

Үйге тапсырма: 10-жаттығу. Берілген тақырыпқа әңгіме құрастырыңдар.

Күні: Пәні: қазақ тілі Сыныбы: 11



Сабақтың тақырыбы: Шығармашылық жұмыс

Сабақтың мақсаты: а) Оқушылардың ойлау қабілетін,сабаққа деген қызығушылығын арттыру;

ә) Оқушының ой еркіндігін,пікірін саралай білуге, тиянақты сөйлей білуге дағдыландыру;

б) Адамгершілікке,имандылыққа тәрбиелеу,жақсыдан үйреніп,жаманнан жиренуге баулу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап,әңгімелесу т.б.

Сабақтың көрнекілігі: кітаптар,үлестірмелі кеспе қағаздар.

Пәнаралық байланыс: тарих,әдебиет

Сабақтың барысы:
а) Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушылармен амандасу,түгелдеу,оқу құралдарын тексеру.Сыныптың тазалығына көңіл бөлу,оқушылардың зейінін сабаққа аудару.


ә) Үй тапсырмасын пысықтау:
Үйге берілген жаттығуды тексеремін.Оқушыларға бірнеше сұрақтар қоямын.

1.Шешендік пен сөз мәдениетінің арасында қандай байланыс бар?

2.Эллада неге шешендіктің отаны деп аталады?

3.Ежелгі Грек,Рим шешендерінің аты мен еңбектерін атаңдар.


б) Жаңа сабақты түсіндіру:
Дәстүрлі шешендік сөздер белгілі бір мәселеге байланысты тапқыр ой,көркем тілмен айтылған және халық қабылдап,жиі қолданып,сөйлемдік құрамы қалыптасқан жүйелі,үлгілі сөздер.Онда халықтың бастан кешкендері,ақыл-ойы,арман тілегі бейнеленеді.
Шығармашылық жұмыс: Мәтінді дауыс ырғағын құбылтып оқыңдар.Қалай оқығанда әсерлі болатынына назар аударыңдар.Мәтінді басшылыққа ала отырып, өздерің шығармасын сүйіп оқитын қаламгер жөнінде ой-толғаныстарыңды жазыңдар.


Білімді бекіту: Оқушылардың түсінбеген сұрақтарына жауап беремін
Білімді бағалау: Оқушылардың жауаптарына қарай білімдері бағаланады.
Үйге тапсырма: қайталау

Күні: Пәні: қазақ тілі Сыныбы: 11

Сабақтың тақырыбы: шешендік сөз туралы түсінік

Сабақтың мақсаты:

а)оқушылардың шығармашылықпен жұмыс істеуіне ықпал ету.Ойлау шеберлігін сөйлеу мәдениетін арттыру;

ә) оқушылардың бойына әдептілік,инабаттылық, қарапайымдылық қасиеттерін қалыптыстыру;

б) сабақ барысында оқушылардың білімін бақылау арқылы мәнерлеп оқуға дағдыландыру.



Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап,іздендіру,талдау

Сабақтың көрнекілігі: кітаптар

Пәнаралық байланыс: тарих,әдебиет

Сабақтың барысы:
а) Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушылармен амандасу,түгелдеу,оқу құралдарын тексеру.Сыныптың тазалығына көңіл бөлу,оқушылардың зейінін сабаққа аудару.


ә) Үй тапсырмасын пысықтау:
Үйге берілген жаттығуды тексеремін.Оқушыларға бірнеше сұрақтар қоямын.

1.Шешендік сөз дегеніміз не?

2.Шешендік сөз сапалары дегеніміз не?

3.Шешенге қойылатын қандай талаптарды білесіңдер?


б) Жаңа сабақты түсіндіру:

Шешендік сөздердің қай-қайсысын оқысақ та,табарымыз биік мораль талаптары:ата жолын ардақтау,ел намысын қорғау,сөз асылын қастерлеу,үлкенді сыйлау,ізгілік қасиеттерді бойға жинау т.б..

Шешендік сөздердің есте жақсы сақталуы оның ұйқаспен айтылуы,үндестік,құрылымындағы тұтастық сияқты белгілерімен байланысты.
Жаттығумен жұмыс: 9-жаттығу.Мәтінді оқып тапсырманы орындайды.
Шығармашылық тапсырма: Абайға жан-жақты сипаттама беріңдер.



Білімді бекіту: Оқушылардың түсінбеген сұрақтарына жауап беремін.
Білімді бағалау: Оқушылардың жауаптарына қарай білімдері бағаланады.

Үйге тапсырма: 10-жаттығу.

Күні: Пәні: қазақ тілі Сыныбы: 11



Сабақтың тақырыбы: Ұлттық шешендік өнер

Сабақтың мақсаты: а) шешендік сөз туралы түсініктерін кеңейту.Оқушылардың сабаққа деген қызығушылығын арттыру;

ә) сөйлеу тілін,сөз мағынасын түсініп,шапшаң ой қорыта алуға,көркем ұқыпты жаза білуге дағдыландыру;

б) тәрбиелік мәні бар мысалдар келтіре отырып, оқушыларды елін,жерін,Отанын сүюге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап,түсіндіру т.б.

Сабақтың көрнекілігі: кітаптар,деңгейлік тапсырма

Пәнаралық байланыс: тарих,әдебиет

Сабақтың барысы:

а) Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушылармен амандасу,түгелдеу,оқу құралдарын тексеру.Сыныптың тазалығына көңіл бөлу,оқушылардың зейінін сабаққа аудару.



ә) Үй тапсырмасын пысықтау:

Үйге берілген жаттығуды тексеремін.Оқушыларға бірнеше сұрақтар қоямын.

1.Шешендік сөз дегеніміз не?

2.Шешендік сөздің қандай түрлері бар?

3.Шешенге қойылатын қандай талаптарды білесіңдер?

б) Жаңа сабақты түсіндіру:

Шешендік өнер барлық халықтарда бар.Соның ішінде ғылым ретінде,жеке сала ретінде қалыптасуға негіз болған.Ежелгі Греция,Ежелгі Рим,Ежелгі Үнді,Көне Қытай жазбалары сақталған.Қазақ әдебиеті,мәдениеті көшпелі тұрмысқа байланысты ауызша жеткеніне қарай шешендік өнер де ауызша таралып дамыған.Қазақ шешендерінің сөздері де ауызекі айтылып,ауызша таралған,қағазда емес,халық есінде сақталған.Сондықтан кейінгі ұрпаққа түрлі нұсқада жеткендері де бар.Ұмыт қалған,әр дәуір,жылдардағы түрлі-саяси-әлеуметтік өзгерістерге қарай жоғалып,түрлі себептермен қолмен жойылған сөз үлгілері де аз емес.

Қазақ даласында саяхат жасаған ғалымдар,саяхатшылар қазақ тілі,мәдениетінің тереңдігі мен сан-салалығына таңдай қағып,таңданып,таным шексіздігін мойындаған жазбаларды да білеміз.Қазақ халқына шешендік өнердің дамуы елдің саяси өмірімен байланысты.Ел басқарған ханның емес,халық сөз ұстаған бидің,жыраудың айтқанына құлақ қойған.дала демократиясының осындай әдеті ханды халықпен жалғастырушы ретінде би,шешенді мойындаған.

Ел ішіндегі дау, жанжал,ұрыс,қақтығыстың барлығы би,шешендердің бір ауыз сөзімен шешіліп,жол тауып отырған.

  1   2   3   4   5   6


©dereksiz.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет