Галваникалық элементтер. Аккумулятор



Дата25.11.2022
өлшемі4.82 Mb.
#465752
физхим. бөж
ACTLYONLSDLT23112022101958, №5 лаборат.сабак, JCMUFVYBRNAL23112022101909, Дана, 5 периодтык жуйе, жаңа, Шырын портфолио бағ

Галваникалық элементтер. Аккумулятор

Қабылдаған: Абжалов Б.С

Орындаған: Зиятай Дана

Тобы: ЖХМ – 011


Қожа Ахмет Ясауи атындағы халықаралық қазақ – түрік университеті

Гальваникалық элемент дегеніміз– химиялық тотығу – тотықсыздану реакцияларының энергиясын электр энергиясына айналдыратын қондырғы. Қарапайым гальваникалық элемент электролит ерітінділеріне (1 текті өткізгіштер) батырылған кез келген екі металл электродтан тұрады. Көбінде металл өз тұзының ерітіндісіне батырылады. Ерітінділер бір – бірінен кеуекті қалқа арқылы немесе электролиттік көпірше арқылы бөлінеді. Сызба нұсқа түрінде электродты электрохимиялық сызба нұсқа жазады, онда электрод – ерітінді фазалар бөлімінің шекарасы тік сызықпен бөлінген. Мысалы, мырыш және мыс электродтарының (жартылай элемент) электрохимиялық сызба нұсқа:

Zn | ZnSO4 және Cu | CuSO4

.

Гальваникалық элементті алғаш рет 1774 жылы Луиджи Гальвани бақаға тәжірбие жасай отырып, тірі электр тогын ашады. Осындай тәжірибе жүргізе отырып, Луиджи Гальвани тоқ көзі ретінде табиғи электр қуатын пайдаланғысы келді, алайда ол күні аспан ашық болды да, аспанда бір шөкім де бұлт болған жоқ. Ғалым бақаның жұлынына енгізіп қойған электродтарды бақа жатқан темір торға байқамай тигізіп басып кетеді. Гальвани тура найзағай ойнаған кезде жасаған тәжірибе кезіндегідей жиырылу пайда болғанын көргенде, өте қатты таңданады. Бұлшықеттер сыртқы тоқ көзі болмаған кезде де жиырылатынын анықтағанда, Луиджи Гальвани одан да көбірек таңырқады. Өткізгішпен жалғасқан әртүрлі екі металл тіліктерін бұлшық еттерге жай ғана салған кезде де, олар жиырылады екен.

Гальваникалық элемент деп электродтарда өтетін химиялық реакциялар нәтижесінде электр тоғын алатын құралды айтады. Гальваникалық элементте химиялық энергия электр энергиясына айналады. Гальваникалық элементтің маңызды сандық өлшемі электр қозғаушы күш болып табылады, ол екі жартылай элементтің электродтық потенциалдарының айырымына тең шама:

.


Теңдеуден көрінетіндей, диффузиялық потенциал гальваникалық элементтің эқк азайтады, сондықтан электродты потенциалдың әсерін жоққа шығарады.
Гальваникалық элементтерін айырады:
1. Тотығу - тотықсыздану
2. Концентрациялық

Гальваникалық элементтер түрлері


Гальваникалық элементтегі бөлік электродтарда екі үдеріс өтеді
Тотығу үдерісі қорытындысына мұнда электрондар жиналады
Тотықсыздану электрондар жұмсалады

.

Гальваникалық элеметтің ең қарапайымы – Даниэль – Якоби элементі. Ол мырыш және мыс электродтарынан тұрады. Мырыш пластинкасы ZnSO4 ерітіндісіне, ал мыс CuSO4 ерітіндісіне батырылған, яғни әрбір металл өз тұздарының ерітіндісіне батырылған. Әрбір электрод үшін тепе – теңдік болады:

ГАЛЬВАНИКАЛЫҚ ЭЛЕМЕНТТІҢ СХЕМАСЫН КЕЛЕСІ ТҮРДЕ ӨРНЕКТЕУГЕ БОЛАДЫ:

.

.

.

.

.

.

Гальваникалық элементтерді қолданылуы

.

.

Гальваникалық элементтер тұрақты электр тогының көзі болып табылады. Олар бір ретті қолданбалы (техникалық гальваникалық элементтер), көп ретті қолданбалы аккумуляторлар болады.

.

.

.

.

.

.

Көп ретті қолданбалы химиялық ток көздерін – аккумуляторлар деп атайды. Аккумуляторлар – электролиз кезінде электродтартың химиялық поляризациясы нәтижесінде пайда болатын қайтымды гальваникалық элемент. Кез-келген қайтымды гальваникалық элемент аккумуляторлар бола алады

.

.

.

.

.

Қорытынды

Қорыта келе, гальваникалық элемент деп электродтарда өтетін химиялық реакциялар нәтижесінде электр тогын алатын құралды айтады. Гальваникалық элементтің маңызды сандық өлшемі элетр қозғаушы күш болып табылады. Гальваникалық элементтің ең қарапайымы - Даниэль – Якоби элементі. Ол мырыш және мыс электродтарынан тұрады. Гальваникалық элементтер ортаның сутектік көрсеткішін патенциометриялық әдіспен анықтауда кең қолданылады.

Пайдаланылған әдебиеттер:

1.Патсаев Ә.Қ., Шитыбаев С.А., Төребекова Г.А. «Физикалық және коллоидтық химия» шымкент 2010

2.П. Рақымжанов. «Гальваникалық элементтер»: . өскемен:, 2005.- 42 бет.

3.С.Ж. Жайлау,қ.С.Құлажанов. «Физикалық және коллоидтық химия» санат, 1999

4. Патсаев Ә.Қ, Шитыбаев С.А. «Физикалық және коллоидтық химия тест тапсырмасы» Шымкент 2013 жыл

5. http://www.chem.msu.su/rus/teaching/eremin/12.html 6.https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82



Достарыңызбен бөлісу:




©dereksiz.org 2023
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет