Мазмұны Дәрістер Зертханалық сабақтар Студенттің өздік жұмысы Дәрістер Дәріс сабағының құрылымы



бет4/5
Дата16.06.2016
өлшемі3.4 Mb.
#138481
1   2   3   4   5

9.2. Select Case құрылымы.

Сабақты келесі мысалды шешуден бастау ұсынылады.



1-мысал. Калькулятор бағдарламасы (Сабақ 5.1 з мысалды қараңдар).

Жоба кодын былайша тоықтырыңдар:

А) Мәтіндік өріске басқа символдарды енгізгенде сандардан және Backspace перненсінен басқа пернелерге «Бұл сан емес» деген хабарлама шығару керек.

Ә) Екінші мәтіндік өріске 0 санын енгізгенде және бөлу операциясын таңдағанда және бөлу операциясын таңдағанда «Нөлге бөлу» деген хабарлама шығару керек, бағдарлама фокусты берілген өріске қайтару керек.

Б) Бірінші мәтіндік өріске сан енгізілуі керек, ал екіншісіне сол кезде енгізілетін санның дәрежесін көрсету керек.

Visual Basic жүйесіне MsgBox функциясы қолданушы адрестеген хабарламаны шығару үшін берілген, және қолданушы реакциясын басылатын перненің сандық кодын күтеді.



K= MsgBox(Msg, Button, Caption, Help File, Context)

MsgBox функциясының жалғыз міндеті параметрі Msg мәтін хабарламасы болып табылады. Егер тек қана ол берілсе онда диалогтық терезеге Msg хабарламасымен бірге тек қана ОК батырмасы пайда болады.

Buutons, параметрі бүтін мәндерді ұсынады, диалогтық терезеде қандай батырмалар мен белгішелер орналастырылатынын анықтайды. Ол төрт қосылғыштың қосындысы сияқты қалыптасады:


  • Бірінші батырмалар жиынтығын анықтайды;

  • Екінші икондар типін;

  • Үшінші келісім бойынша батырмалардың реттік нөмірі;

  • Төртінші – модальдық режим. Соңғы қоыслғышқа шеткісі сирек келеді. Жиі қолданылатын тұрақтылар мен сәйкес сандық мәндер тізімі кестеде көрсетілген.

Сан Тұрақты Түсініктеме

Пернелер комбинациясы

0 VbOKOnly Тек қана ОК батырмасы

1 VbOKCancel Ok және Cancel (Отмена/ Болдырмау) батырмалары

2

3VbYesNoCancel Yes (Иә),No (Жоқ), Cancel (болдырмау) батырмалары



4VbYesNo Yes (Иә),No (Жоқ) батырмалары

5 VbRetryCancel Retry (Қайталау), Cancel (Болдырмау) батырмалары



Пиктограмманың түрлері

16 VbCritical Шеңбердегі тоқтату белгісі

32 VbQuestion Шеңбердегі сұрақ белгісі

48 VbExclamation Шеңбердегі леп белгісі

64 VbInformation Шеңбердегі әріп

Алғашқы келісім бойынша жұмыс

істейтін екпінді батырмалар нөмірі

0 VbDefaultButton1 1- нөмерлі батырма

256 VbDefaultButton2 2- нөмірлі батырма

512 VbDefaultButton3 3- нөмірлі батырма

768 VbDefaultButton4 4-нөмірлі батырма, оның рөлін Help (анықтама)

Орындайды



MsgBox функциясының беретін сандық мәндерін, қолдануышалр басатын батырмалар анықтайды

1-OK


2- Cancel (Болдырмау)

3-Abort (Тоқтату)

4-Retry (Қайталау)

5-Ignore (Өткізу)

6-Yes (Иә)

7-No (Жоқ)

Ұсынылған мысалда бағдарлама мәтіндік өріске енгізілген ақпаратты өңдеуі керек, ол үшін Select case құрылымын пайдаланған өте ыңғайлы.

Select case конструкциясы бағдарламада бірнеше If…Then…Else… кострукция блогындағыдай шарттарды өңдеуге мүмкіндік береді. Бұл құрылымы өрнектің әр мүмкін жағдайында Сase операторларын таңдаудан және өрнектерді салыстырудан тұрады. Бұл құрылым келесі жолмен жұмыс істейді. Алдымен Visual Basic құрылым өрнегіндегі берілген мәндерді есептейді.

Егер қиылысатын мәндер табылса Сase операторында берілген командалар орындалады. Басқару құрылымы орындалып біткен соң құрылым келесі End Select қызметші сөзіне беріледі.

Select case құрылымның синтаксисі келесі түрде болып келеді:

Select case Салыстыратын мән

Сase


1 құрылым

Сase 2 мән

2 құрылым

...................

End Select

Алғашқы Select Сase қызметші сөзінде орналасқан жанында Салыстыратын мән параметрі орналасқанын көрсететін қрылымдар бірнеше мәндерде тексеріледі. Ары қарай Сase қызметші сөзінен басталатын командалар тобы кездесді. Егер Салыстырмалы мән параметрі ағымдағы Сase операторындағы мәнге тең болса онда келесі Сase қызметші сөздерінің арасында орналасқан командалар орындалады.

Select case онда орналасқан құрылым тізбектірінің біреуін ғана орындайтынына көңіл бөліңдер. Шарттардың біреуінің ғана мәні True болғаннан кейін және сәйкес Select case құрылымы орындалғаннан кейін ол өзінің жұмысын аяқтайды. Қалған шарттарды тексермейді.
Толықтырулар енгізгеннен кейінгі бағдарлама коды:

Private Sub Command1 Click()

Text3.Text=Val(Text1.Text) + Val(Text2.Text)

End Sub

Private Sub Command2 Click()

Text3.Text=Val(Text1.Text) - Val(Text2.Text)

End Sub

Private Sub Command3 Click()

Text3.Text=Val(Text1.Text) * Val(Text2.Text)

End Sub

Private Sub Command4 Click()

If Text2.Text=”” Then

MsgBox (‘Нөлге бөлу)

Text2.SetFocus

Else

Text3.Text=Val(Text1.Text) / Val(Text2.Text)

End if

End Sub
Private Sub Command5 Click()

Text3.Text=”()”

Text1.Text=””

Text2.Text=””

Text1.SetFocus

End Sub
Private Sub Command6 Click()

Text3.Text=Val(Text1.Text) ^ Val(Text2.Text)

End Sub
Private Sub Command7 Click()

Text3.Text=Sqr(Text1.Text)

End Sub
Private Sub Text1 KeyDown(KeyCode As Integer, Shift As Integer)

If KeyCode=8 Then GoTo 1

Select Case KeyCode

Case 96 To 105, 48 To 57

Case Else

MsgBox (‘Бұл сан емес’)

End Select

1:End Sub

Private Sub Text2 KeyDown(KeyCode As Integer, Shift As Integer)

If KeyCode=8 Then GoTo 2

Select Case KeyCode

Case 96 To 105, 48 To 57

Case Else

MsgBox (‘Бұл сан емес’)

End Select

2:End Sub

(48-57 және 96-105 аралығындағы сандық пернелер коды, 8 Backspace пернесінің коды)



2-мысал. Студенттердан қай пәннен кім қандай баға алғанын, оған сәйкес мәтінге қандай әсер алатынын сұрайтын бағдарлама жазыңдар.

Dim Otmetka As Long

Private Sub Command1 Clicl()

Otmetka=InputBox(“Сен қандай баға алдың?”)

Select Case Otmetka

Case 1,2

Form1.Print ”Сұмдық

Case 3

Form1.Print “Онша емес

Case 4

Form1.Print “Жаман емес

Case 5

Form1.Print “Сен генисің

Case Else

Form1.Print “Мұндай баға болмайды

End Select

End Sub
9.3. Циклдер

Адам өзінің тәжірибелік саласына әрқашан шешілу барысында бір әрекеттің қайталап кездесе беретін есептерге кездеседі. Мұндай есептердің шешілуі циклдік алгоритмдер арқылы ұйымдастырылады.

Берілген тақырыпта циклдің екі түрі қарастырылады: қайталау саны белгілі және белгісіз циклдер. Циклдерді ұйымдастыру үшін қайталау командалары және алгоритмді шағын түрде жазуға мүмкіндік беретін бірнеше әртүрлі әрекеттердің орындалуына сәйкес параметрлі қайталау операторы қолданылады. Бұл компьютерді қолдану барысында өте маңызды. Бір жағынан, компьютер жұмысының жоғары жылдамдығы командалар сериясының бірнеше рет қайталанатын алгоритмдер орындауға мүмкіндік береді. Бір жағынан бұл алгоритмдерді қолдану күшті компьютерлердің әсерлі жұмысын қамтамасыз етеді.

Сабақты Qbasic бағдарламалау тілін оқып-үйрену барысында қарастырған циклдің түрлері мен анықтамасынан бастауға болады (оқулықтағы 2.6. тақырыпты қара).



Қайталау саны белгілі Қайталау саны белгісіз

болған жағдайда болған жағдайда
for I=Iбаст to Iсоңғы [Step Iқадам] While шарт

цикл денесі цикл денесі

Next I Wend

Алдын ала шарт Келесі шарт

бойынша қайталау бойынша қайталау

Do[While/Until условие] Do

цикл денесі цикл денесі

Loop Loop[While/Untilшарт]

Ары қарай келесі мысалды шешуді ұсынуға болады.
1-мысал. Қазына бойынша түсетін пайданы есептеу бағдарламасын жазу. Бағдарлама жай және күрделі пайыздарды есептеуді қамтамасыз етуі қажет. Жай пайыздар салымының аяғында есептелінеді, ал күрделі салымдар – ай сайын есептеледі, және бастапқы қазынаның бастапқы санына қосылып отырады және келесі айда пайызы жаңа күнмен есептелінеді. Пішім ұсынылған түрі суретте келтірілген.

Код:

‘Есептеу батырмасын шерту

Private Sub Command1_Click ()

Dim sum As Single ‘жинақ соммасы

Dim pr As Single ‘пайыздық көрсеткіші

Dim srok As Integer ‘жинақ мерзімі

Dim dohod As Single ‘жинақ бойынша түсетін пайда

Dim buf As Single

Dim i As Integer ‘циклдің айнымалысы

‘алынған бастапқы деректер

sum=Val (Text1.Text)

srok=Val (Text2.Text)

pr= Val (Text3.Text)

If Option1.Value=True Then

‘Жай пайыздарға қосқыш таңдалынды

dohod=sum*(pr/100)*(srok/12)

Else

‘Күрделі пайыздарға қосқыш таңдалынады



buf=sum

For i=1 To srok

buf=buf+buf*(pr/100)

‘уақыт соңында барлық жинақ buf-ге жазылады

dohod= buf –sum

Next i


End If

sum=sum+dohod

Label4.Caption= “Пайда:”+Str(dohod)+Chr(13)+ 'уақыт соңында барлық жинақ:”+Str(sum)

End Sub
‘Жай пайыздарға қосқыш таңдалынады

Private Sub Option1_Click()

Label2.Caption= “Срок (дней):”

Label4.Caption= “ ”

End Sub
‘Күрделі пайыздарға қосқыш таңдалынады

Private Sub Option1_Click()

Label2.Caption= “Мерзім (ай):”

Label4.Caption= “ ”

End Sub


2-мысал. Шарлар үшбұрыш пішімінде былай бірінші қатарда бір шар, екіншіде екеу, үшіншіде –үшеу және т.б. етіп орналасқан. Егер N шар бар болса, онда, қанша қатар тұрғызуға болады? Бағдарлама құрыңдар. Пішімнің және бағдарламаның түрі мен үлгісі төменде көрсетілген.

Dim n As Long, p As Long, k As Long




Private Sub Command1_Click ()

n=Val(Text1.Text)

p=0


k=0

Do While p

k=k=+1

p=p+k


Loop

Text2.Text=Str(k)

End Sub
Private Sub Command2_Click ()

If MsgBox(“Қайта есептегін келе ме?”,4+32+0, “ ” )=6 Then

Text1.Text= “ ”

Text2.Text= “ ”

Text1.SetFocus

Else: End

End If

End Sub
Image_және_PictureBox__компоненттері_(1-сағат)__Негізгі_мақсаты'>10-дәріс. Базалық Image және PictureBox



компоненттері (1-сағат)

Негізгі мақсаты: Студенттерді Image және PictureBox базалық компоненттерінің тәсілдері оқиғалары, қасиеттері, ұсыныстарымен таныстыру: Нақты есептерді шешу барысында ол компоненттерді қолдану мүмкіндіктерін көрсету.

Білім мен білікке қойылатын талаптар: Студенттер Image және PictureBox базалық компоненттерінің әдістерін, тағайындалуын қасиеттерін білу керек; берілген компоненттерді қойылған есептерді шешуде қолдану білу керек.
Image және PictureBox базалық компоненттері. Тағайындалуы, қасиеттері, оқиғалары, тәсілдері.

Image және PictureBox-тің базалық компоненттері пішіннің белгілі жеріне графикалық ақпараттарды орналастыруға мүмкіндік береді (оқулық, 2.4 тақырыпты қара.)



PictureBox элементі өте тиімді, бірақ көп орынды және өндеу уақытын алады. Олар көбіне динамикалық объектілерге сай келеді: мысал, суреттер мен белгілерді орналастырғанда.

Image элементі –статикалық ортада құрылған суреттер мен белгішелерді өзгертпеу керек болған жағдайда пайдалануға ыңғайлы.

Қасиеттері:

Enabled, Height, Left, Name, Picture,Top, Visible, Width өздерін көбіне пішіннің балама қасиеттері сияқты көрсетеді. Бірақ та Height, Left, Top

Width объектінің координаталары жағдайында экранның басынан бастап жылжып өзгермей пішіннің бастапқы координатасынан бастап орнын ауыстырады.

Picture қасиеті элементте расторлық суретті (bitmap), немесе белгішені (icon) шығаруға мүмкіндік береді.

PictureBox элементі көбнесе негізгі пішіннің ішіндегі керек пішіндерге ұқсас болып келеді. Олар Image элементінде болмайтын қасиеттер қатары болады, мысалы, Font қасиеті.

Image элементінің суреттер терезесінде Stretch (қиыстыру) болмайтын өте маңызды қасиеті бар. Алғашқы келісім бойынша False мәніне теңеседі. Stretch қасиетінің мәні True-ға тең болса, сурет басқару элементі көлеміне жетеді.

Оқиғалар, элементтер тәсілдері:

Сипатталған басқару элементтері Click және DblClick оқиғаларына әсер етеді. Бұл оқиғаларды қарапайым және ең кең тарағандар қатарына жатқызуға болады.



Picture қасиеті PictureBox және Image басқару элементтерінде LoadPicture функциясын шақыру арқылы орнатылады.

Сонымен қатар, графикалық терезе Cls және Print тәсілдерімен сүйемелдейді.



Мысалы 1. Drag & Drop оқиғасы

Пішінге 1 Image объектісін орнатындар және келесі әрекеттерді көрсетіңдер:

Drag Iconico, bmp, cur, gif, jpg кеңейтілулі файлдарына жол көрсету (тышқан манипуляторы арқылы жылжытқанда Image объектісінде пайда болатын сурет);

Drag Mode -1 Авто;

Picture- ico, bmp, cur, gif, jpg кеңейтілулі файлдарына жол көрсету (Image объектісінде қозғалмаған күйде пайда болатын сурет);

Stretch- True





Код:

Private Sub Form_DragDrop(Source As Control, X As Single, Y As Single)

Image1.Left=X

Image1.Top=Y

End Sub

Бағдарлама орындалуы кезеңнің түрі.



2-мысал. Бірінші пернені басқан кезде сурет мөлшері пропорционал түрде үлкейетіндей етіп, ал екінші батырманы басқан кезде пропарционал түрде кішірейетіндей етіп бағдарлама жазу керек.

Пішінге 2 батырма және бір Image (Picturе қасиетінде сурет файлына жол көрсетіңдер Stretch қасиетіне – True) объектісін орнату қажет.



Код:

Private Sub Command1_Click()

‘Үлкейтеміз

Image1.Width=Image1.Width+100

Image1.Height=image1.Height+100

End Sub
Private Sub Command2_Click()

‘Масштаб кішірейтеміз

Image1.Width=Image1Width-100

Image1.Height=image1.Height-100

End Sub


Drag & Drop және DragOver оқиғалары

Мысал. Суретті берілген аймаққа бір мезгілде оның өсуін көру үшін жылжытуға мүмкіндік беретін бағдарлама жазыңдар.

Қойылған есепті шығару үшін Drag & Drop және DragOver оқиғаларын пайдалану қажет.

Тасымалдау процесін бастау үшін, Drag & Drop тасымалдау режиміне көшу керек. Бұл оқиғанын Source – объект орнын анықтайтын, X пен Y-тышқан көрсеткіші координаталары параметрлері бар.

Тасымалданатын объект қабылдаушы – объектіге түссе, онда оны сол жерге қалдыруға тура келеді. Бұл тышқан батырмаларын жібергеннен кейін орындалуы керек (DragOver оқиғасы).

Жазуы бар суреттерді құру үшін пішін құрайық. Алгоритмге алып бару көмегімен суретті үлкейтіп көру мүмкіндігін еңгіземіз.

Пішінге Image 18 объектіден тұратын жиымын орнатындар. Барлық Image 1 объектісіне DragMode=Auto қасиетін тағайындаңдар.

Объектілер жиымын құру үшін пішінге бір объектіні орналастыру жеткілікті, содан кейін оны көшіріп қою қажет. Қою барысын жиым элементтерін тарату хабарламасы шығады, барлығына «иә» деп жауап беру керек. Жиым элементтерінің барлығының атауы бірдей (name), бірақ индекстері әр түрлі. Индекстерді номерлеу 0-ден басталады.

Image 1(i) объектілерінің суреттері пішінді жүктеу барысында жүктейміз (біздің мысалда суреттер жұмыс үстелінде орналасқан Пример қапшығында сақталған).

(“C:\Windows\Рабочий стол \ пример \ vb.bmp”)

Бір мезгілде Tag қасиетіне Осы объектілердің атын еңгіземіз.

Image1(0).Tag= “000”

Image 2 объектісіне Image2 терезесін сурет мөлшеріне сәйкестеңдіріп өзгертуге мүмкіндік беретін Source=False қасиетін орналасытрамыз.

Label 1 объектісіне орналастыратын суреттің атын еңгіземіз, суреттің атының ұзындығы әр түрлі болғандықтан Caption қасиетінде орналасқан мәтіннің мөлшеріне байланысты Label 1 объектісінің мөлшерін өзгертуге мүмкіндік беретін AutoSize=true қасиетін орналастырамыз.

Суретте пішіннің үлгісі көрсетілген.

Код:


Private Sub Form _DragDrop (Source As Control, X As Single,

Y As Single)

Sourse. Move X, Y. ‘объектінің жоғарғы бұрышын тышқан

артына жылжытамыз’

End Sub
Private Sub Form_ Load ()

Image1 (0). Picture = LoadPicture (“c:\Windows\ Рабочий стол \

пример \ лес.bmp”)

Image1 (0). Tag = “000”

Image1 (1). Picture = LoadPicture (“c:\Windows\ Рабочий стол \

пример \ vb.bmp”)

Image1 (1). Tag = “111”

Image1 (2). Picture = LoadPicture (“c:\Windows\ Рабочий стол \

пример \ Unicode.bmp”)

Image1 (2). Tag = “222”

Image1 (3). Picture = LoadPicture (“c:\Windows\ Рабочий стол \

пример \ Unicode1.bmp”)

Image1 (3). Tag = “333”

Image1 (4). Picture = LoadPicture (“c:\Windows\ Рабочий стол \

пример \ Unicode2.bmp”)

Image1 (4). Tag = “444”

Image1 (5). Picture = LoadPicture (“c:\Windows\ Рабочий стол \

пример \. Unicode3.bmp”)

Image1 (5). Tag = “555”

Image1 (6). Picture = LoadPicture (“c:\Windows\ Рабочий стол \

пример \. Unicode4.bmp”)

Image1 (6). Tag = “666”

Image1 (7). Picture = LoadPicture (“c:\Windows\ Рабочий стол \

пример \. Unicode5.bmp”)

Image1 (7). Tag = “777”

End Sub
Private Sub Image2_ DragOver (Source As Control, X As

Single, Y As Single, State As Integer)

Image2.Picture = Source. Picture

Label1.Caption = Source. Tag

End Sub


11-дәріс. Анимация (1 сағат)

Негізгі мақсат: Анимация түсінігін қалыптастыру, Студенттерге Visual Basic ортасының анимацияланған объектілерді құру мүмкіндіктерін көрсету.

Білім мен білікке қойылатын талаптар: Студенттер қойылған есептерді шешу барысында анимацияланған объектілерді құруда Visual Basic ортасының мүмкіншілігін пайдалана білу.
Анимация деп әдетте суреттің өзгерлуі (кескін) түсіндіріледі. Анимация эффектісі сурет элементтерінің объектілерінің жылжуынан қалыптасады. Бұл бағдарламалау ортасында анимацияларды іске асырудың екі түрлі жолы бар.

Біріншісі (классикалық) алдын ала даярлап қойлған суреттер (кадрлар) сериясын ұсынады.. Бұл әдіс мультфильмдерді құруға қолданылады. Классикалық анимациялардың көрсетілуін анимацияланған gif-файлдар арқылы ұсынылуды Animation Gif Control компоненті қамтамасыз етеді.

Екінші жолы компьютерлік ойындарды жасақтамағанда кадрлық анимацияларды құруды ұсынады. Осы жолды іске асыру кішірек суреттердің фондық суреттері ретінде пайдаланатын кадрлар экранның әр түрлі аймақтарында шығару жолымен құрылады.

Келесі мысалдар Visual Basic ортасында екінші жолмен анимация құру көрсетеді.

1-мысал. Объектіні қозғалу бағдарламасын жазу: «Іске қосу» батырмасын басқан кезде объект пішінде солдан оңға қарай жылжиды. Пішіннің шетіне жетіп, секіріс жасаса қозғалуды керісінше бағытта жалғастырады.

Пішінге мына объектілерді орындаймыз.

Толтырма Caption Іске қосу қасиетімен,

1 Shape(фигура) Shape қасиеті 3-ке тең – Circle (Шеңбер) және қасиеті Back Style 1-ге тең - Opaque (фигураны бояуға арналған);

3 Timer объектісін 1-ге тең Interval қасиетімен (бұл уақыт өткеннен кейін, Timer жаңарып тұрады (мл)) және Timer–ді өшіру үшін Enabled қасиеті Fals–ке тең болуы керек, ал қосу үшін Enabled True–ге тең болу керек.

Сендерде келесі пішін шығуы керек:

Код:

Private Sub Command1_Click()



‘Батырманы басқанда Timer 1 және Timer 3 батырмалары

қосылады’

Timer1.Enabled = True

Timer1.Enabled = True



End Sub
Private Sub Timer 1_ Timer()

Shape1.Left = Shape 1. Left + 25 ‘Әрбір Shape1 25 мл-ге оңға

жылжиды’

End Sub
Private Sub Timer 2_ Timer()

Shape1.Left = Shape 1. Left – 25 ‘Әрбір Shape1 25 мл-ге солға

жылжиды’


End Sub
Private Sub Timer 3_ Timer()

If Shape1.Left <= -400 Then

‘Егер Shape1.Left <= -400 (ол жақ қабырғадан ыршып түсу)

Timer1.Enabled = False Timer2 өшеді



End If
If Shape1.Left <= -4000 Then

Shape1.Left <= -4000

‘Егер Shape1.Left <= -400 (сол жақ қабырғадан ыршып түсу)

Timer2.Enabled = True ‘Timer2 қосылады’

Timer1.Enabled = False ‘Timer1 қосылады’

End If


End Sub

Мысал 2. Суреттері бар анимация




Формаға 1 батырма Caption – шығу, қасиетімен 1 Timer Interval> 0 қасиетімен 5 image 1 объекті – index, қасиетімен 0, 1, 2, 3, 4-ке сәйкесінше орнатыңдар. Picture қасиетінде суретті файлға жол көрсетіңіз; 1 объект image 2.

Код:

Dim a As Integer



‘Айнымалыны жариялаймыз
Private Sub Command1_Click()

‘бағдарламаны қосқан кезде суреттер басынан жүруі үшін

a = -1

‘a>4 шарты бойынша, суреттерді басынан көрсете бастау.



If a = 5 Then a = 0

‘Суретті қай орынға шығару керек.

Image2.Picture = Image1(a).Picture

End Sub


Классикалық анимацияны ойнату, анимацияланған gif-файлмен ұсынылған Animation Gif Control компонентінің көмегімен орындалады, ол келесі сабақта қарастырылады.
12-дәріс. Басқарудың қосымша элементтері (1 сағат)

Негізгі мақсаты: Студенттерге Visual Basic ортасында басқарудың қосымша элементтерін пайдалану мүмкіндігін көрсету.

Білім мен білікке қойылатын талаптар: Студенттер басқарудың қосымша элементтерін орнату технологиясын білу керек; қойылған есептерді шешу жолында қолдана білу.


Базалық компоненттердің стандартты жүйесінен басқа, элементтер панелінде қажеттілікке байланысты орнатылатын басқарудың қосымша элементтерінен тұрады. Осындай компоненттердің бірі анимацияланған gif -файлының көмегімен есепті шығаратын Animation Gif Control компоненті болып табылады.

Басқаруға қосымша элементтерді қосу үшін жоба терезесінде міндетті түрде келесі әрекеттер тізбегін орындау қажет: Project(Жоба)→Components (Компоненттер). Пайда болған терезеде қыстырмасында (Басқару элементтері) керекті компоненттің атауының жанына белгі орнату керек. Осыдан кейін таңдалған объект компонент панелінде пайда болады және берілген қосымшаға қатынас пайда болады.

Терезенің төменгі жағында Location аймағында OCX кеңейтілуімен және оның дискідегі орны файл аты жазылады. (оқулықтағы, 2.9 тақырыпты қара).


1-мысал. Animation Gif Control kомпонентін пайдалану

Жоғарыда көрсетілген әдістермен компоненттер панеліне Animation Gif Control объектісін орнатыңыз. Содан кейін оны формаға орнатыңдар, берілген объектінің GIF қасиетіне gif-файлға жол көрсетіңдер.

Windows - қосымшаларының көптеген бөлігі жүйенің (мысалы, принтерге шығаратын парақтар өрісі) әр түрлі параметрлерінің тапсырмалары үшін диалогтық терезелер жиыны ретінде және типтік процедураларды орындау үшін қолданылады (файлдарды таңдау және есте сақтап қалу, сөздерді іздеу және ауыстыру т.с.с.).

Visual Basis ортасында ондай объект CommonDialog болып табылады, оның тәсілдерін қолданып керекті терезені шақыруды қалыптастыруға болады.

CommonDialog компоненті стандарты панельде көрсетілмеген. Сондықтан оны (Microsoft CommonDialog Control 6.0)қосу керек.

Егер ондай қатар болмаса, Browse (қарау) батырмасын басу керек және System каталогында Comdlg32.ocx атты файлды шерту керек. Содан кейін CommonDialog объектісі панельде пайда болады.

Диалогтық терезелерді шақыру үшін осы терезелердің әрқайсысына сәйкес 9.1 кестеде берілген басқару элементтері тәсілдерін CommonDialog пайдалану керек.

9.1-кесте Басқару элементінің тәсілі




Тәсілі

Сипаттамасы

ShowOpen

Диалогтық терезені шақырады, файлдарды ашуға пайдаланылады.

ShowSave

Диалогтық терезені шақырады, файлдарды сақтауға пайдаланылады.

ShowColor

Түстер палитрасын баптау диалогтық терезені шақырады.

ShowFont

Мәтін қаріп баптау диалогтық терезесін шақырады.

ShowPrinter

Баптау және баспаға жіберу баптау диалогтық терезесін шақырады.

ShowHelp

Windows cтилінде анықтама жүйесін қосады.

2-мысал. Батырманы басқан кезде түс таңдау терезесі пайда болады, ал қолданушының түс таңдағанда мәтін түсі таңдау бойынша өзгеретіндей етіп бағдарлама құру керек.

Компонентті қосу Project Components- Microsoft CommonDialog Control 6.0 үшін компоненттерін орындау қажет. Ары қарай пішінге мәтіндік өріс CommonDialog Control CD1батырмасын орналастырыңдар.



Код:

Private Sub Command1_Click ()

CD1. ShowColor

Text1.ForeColor = CD1.Color

End Sub
3-мысал. Commondialog. ShowFont тәсілі.

Батырманы басқанда қаріп таңдау стандартты терезесі пайда болатындай бағдарлама жасаңыз. Пішінге CommonDialog (Name = CD1) мәтіндік өрісін және батырманы орнатыңдар.

Код:

Private Sub Form_Load ()



CD1.FontName = “Arial” ‘CD1 үшін бастапқы мәнді орналастырамыз.

End Sub
Private Sub Command1_Click ()

‘Font диалогтық терезе бейнелеу түрін орналастырамыз

CD1.Flags = cdlCFBoth Or cdlCFEffects Or cdlcCFLimitSize

Or cdlCFTTOnly Or cdlCFForceFontExist

‘Қаріптің ең үлкен және ең кіші мөлшерін орналастырамыз

CD1.Min = 8 ‘Қаріптің ең кіші мөлшері

CD1.Max = 22 ‘Қаріптің ең үлкен мөлшері

CD1.ShowFont ‘Қаріп таңдау терезесін шақырамыз.

‘Мәтіндік өріске таңдалған қасиеттерді меншіктейміз.

Text1.FontName = CD1.FontName

Text1.FontBold = CD1.FontBold

Text1.FontItalic = CD1.FontItalic

Text1.FontSize = CD1.FontSize

Text1.FontStrikethru = CD1.FontStrikethru

Text1.FontUnderline = CD1.FontUnderline

Text1.ForeColor = CD1.Color

End Sub
4-мысал. Күнтізбе пішіні. Күнтізбеден таңдалған күн мен уақыт мәтіндік өрістен көрінетіндей етіп бағдарлама құрындар.

Пішінде 1 объект Calendar (Microsoft Calendar Control 9.0) орнатыңдар.

Күнтізбенің сыртқы түрін Calendar Объектісінің қасиетін пайдаланып:

Day, DayFont, DayFontColor, DayLength, FirstDay, GridCelEffect, GridFont, GridFontColor, GridLinesColor, TitleColor, TitleFontColor (терезенің қасиеті) баптаңдар.

Код:
Private Sub Calendar1_Click ()

Text1.Text = Calendar1.Value

End Sub


5-мысал. Пішінді жүктегенде тек қана мәтіндік өріс және батырма (объектілер қасиетін өздерің орнатыңдар. Батырмада күнтізбе жазуы немесе сурет қоюға болады) көрінетін жоба құрыңдар. Батырманы басқан кезде күнтізбе пішіні көрінеді, күн мен уақытты таңдаған кезде күнтізбе-пішінге салмақ түседі, ал мәтіндік өрісте таңдалған дата пайда болады.

1-пішінге арналған код:

Private Sub Command1_Click ()

Form2.Show

End Sub
Private Sub Form_Load ()

Form2.Hide

End Sub

Екінші пішін үшін ControlBox қасиетіне False-ті орналастырыңдар (пішінде терезе мөлшерін басқаратын батырмалар болмайды), Form1 және Cal-endar1 объектілерінің көлемі бірдей болу керек.

2-пішінге арналған код:

Private Sub Calendar1_Click ()

Form1.Text1.Text = Calendar1.Value

Form2.Hide

End Sub
13-дәріс. Мультимедиа Visual Basic ортасында (1 сағат).

Негізгі мақсаты: мультимедиа түсінігін енгізу; Студенттерді Multimedia Control 6.0. компонентімен таныстыру.

Білім мен білікке қойылатын талаптар: Студенттер Microsoft Multimedia Control 6.0., интерфейсі MCI, компоентінің тағайындалуын, қасиеттерін, мультимедиа файлдарының типтерін білу қажет; бейне және аудио файлдарын Multimedia Control 6.0. компоненттерінде қолдана білуде.

Бұл бөлімдер есептерін шешуде, Студенттермен мультимедиа түсінігін анықтап алу керек.

Мультимедиа- ол қандай болсын тасымалдағышта компакт- диск, магниттік лента немесе қатқыл диск болса да компьютердің көмегімен аудио және видео ақпараттармен жұмыс істеуге мүмкіншілік беретін технология. Мультимедиа құрылғыларын Visual Basic 6.0. басқару үшін арнайы MCI интерфейсін қолданылады.

Visual Basic 6.0 MCI мультимедианы басқару интерфейсі мультимедиалық файлдардың, форматтардың негізгі түрлерінің барлығын қолдайды, олардың тізімі 10.1- кестеде келтірілген.


Кесте- 10.1. мультимедиа файлдардың негізгі типтері.

Файлдар типі

Ескерту

AVI
MPEG

MID,RMI
WAV



AVI(Audio Visual Interleaved) форматындағы бейне файл

Сығылған бейне кескін

(Musical Instrument Digital Interface) MIDI форматындағы реттемелер.

Дыбыстық файлдар




MCI Интерфейсі

Visual Basic 6.0.- ет мультимедиа мүмкіндіктерін іске асыру үшін мультимедиа құрылғыларын басқаратын Windows функцияларына қатынасты қамтамасыз ететін MCI интерфейсі қолданылады. Бұл интерфейстің көптеген қасиеттері және командалар жиынтығынан тұратын мультимедианы басқаратын және оны толық бақылайтын MMControl басқару элементі негізгі компонеті болып табылады.



Оны қолданба пайдаланушы үшін, жобаға Project(жоба)- Components(компоненттер) командасы арқылы ашылатын Components диалогтық терезесінің көмегімен міндетті түрде Microsoft Multimedia Control 6.0. кітапханасын қосу керек.

Бұл кітапхананы қосқаннан кейін басқару элементтері панелінде MMControl басқару элементін құратын MMControl батырмасы пайда болады.

MMControl мультимедианы басқару элементі 10.3 кестеде сипатталған панельде тоғыз батырмадан тұрады.



Кесте-10.3. MMControl басқару элементінің батырмалары


Батырма аты

Сипаттамасы

Prev(алдынғы)

(файлдың) жазбаның басына көшу

Next(келесі)

(файлдың) жазбаның сонына көшу

Step(алға қадам)

Бір қадам алға көшу (кадр)

Back(артқа қадам)

Бір қадам артқа көшу(кадр)

Pause(үзіліс)

Жазуды не көрсеуді тоқтату

Play(көрсетілуі)

Жазуды көрсету

Record(жазылуы)

Ақпараты жазу

Stop(тоқта)

Жазуды не көрсетуді тоқтату

Eject(шығарып алу)

Тасығыштағы құрылғыдан босату

MMControl басқару элементінің мультимедианы басқаруға мүмкіндік беретін көптеген қасиеттер. Олардың кейбіреуі 10.4 көрсетілген.



Кесте-10.4. MMControl басқару элементінің негізгі қасиеттері.

Қасиеті

Сипаттамасы

Auto Enable

Батырмалар жиынын жұмыс істеу құрылымына

Back Enabled

Back батырмасына қатынас жасайды (қадам артқа)

Eject Enabled

Eject батырмасына қатынас жасайды (шығару)

Next Enabled

Next батырмасына қатынас жасайды (шығару)

Pause Enabled

Pause (үзіліс) батырмасына қатынас жасайды

Play Enabled

Play(көрсету) батырмасына қатынас жасайды

PrevEnabled

Prev(алдыңғы) батырмасына қатынас жасайды

Record Enabled

Record(жазу) батырмасына қатынас жасайды

Step Enabled

Step(қадамаға алға) батырмасына қатынас жасайды

Stop Enabled

Stop(тоқта) батырмасына қатынас жасайды

Back Visible

Back(қадам артқа) батырмасына қатынас жасайды

Eject Visible

Eject батырмасын көрінуін тағайындайды (шығару)

Next Visible

Next батырмасын көрінуін тағайындайды (келесі)

Pause Visible

Pause батырмасын көрінуін тағайындайды (пауза)

Play Visible

Play батырмасын көрінуін тағайындайды (көрсету)

PrevVisible

Prev батырмасын көрінуін тағайындайды (алдыңғы)

Record Visible

Record батырмасын көрінуін тағайындайды (жазу)

Step Visible

Step батырмасын көрінуін тағайындайды (қадам алға)

Stop Visible

Stop батырмасын көрінуін тағайындайды (тоқта)

Filename

Тасымалдаушының файлдық құрылымында файлды орнатуды орнатады

AutoEnable қасиеті әр түрлі мультимедиа құрылғыларының жұмысы режимінде батырмалардың қатынасын орнатуды ойламауын қамтамасыз етеді. Егер бұл қасиетке True мәні орнатылса, онда құрылғы жұмысының әрбір режиміне осы режимге сәйкес автоматты түрде батырмалар жиынына қатынас қосылады. Мысалы, компакт- дискіледі ойнату барысында егер диск құрылғыға қойылса онда Prev (алдыңғысы), Next(келесі), Play(көрсету), және Eject(шығару) батырмаларына автоматты түрде қатынас пайда болады. Play ойнату батырмасын іске қосқан кезде автоматы түрде қатынас болмайды, ал Stop(стоп) батырмасына қатынас бар болады.

MMControl- дың басқару элементтерінің оқиғаларының көпшілігі батырмалармен байланысты. Мысалаға Back батырмасында келесі оқиғалар бар:



  • BackClick- батырмаға басу барысында көрінеді;

  • Back Competed- құрылғыны айналдырғанда көрінеді;

  • BackGotFocus- батырмаға фокус орнатқанда көрінеді;

  • BackLostFocus- фокус батырмасын жоғалтса пайда болады.

MMControl басқару элментінің барлық батырмаларында және әр сәйкес команадалардың батырмаларына сәйкес оқиғалар бар.

MMControl басқару элементінің «таймері» болып табылатын және объектінің өзімен жасалатын StatusUpdate оқиғасына міндетті түрде көңіл бөлінедер. Бұл оқиғаның ара қашықтығы UpdateInterval қасиетінде миллисеукндпен орнатылады. Бұл оқиғаны әр түрлі ақпараттарды жұмыс істеу барысындағы кщмандалардың орындалуын шығаруда пайдаланады.

MMControl басқару элементін баптау өте қарапайым және Property Pages(қасиеттер парақтары) диалогтық терезесі арқылы орындалады. Ол терезені шақыру View(вид)менюінен Property Pages командасын орнату қажет. баптаудың Controls(басқару батыормалары) негізгі қосымшасы болып табылады. Бұл қосымшада басқару элементінің суреті бар батырманың жанына сәйкес жалаушаны орнатып әр батырманың қатынасын және көрінуін тағайындауға болады. Осыдан барып жалаушаның атын, суретте көрсеткендей, сәйкес қасиеттермен әор батырмаға қатынасын және көрінуін байқауға болады (кесте 10.4).

Мультимедианы басқару MMControl басқару элементтерініңбатырмаларына сәйкес командалардың көмегімен орындалады (кесте 10.5). сонымен қатар MMControl басқару элементі іздеу, сақтау, ашу/жабу құрылғыларының командасын орындайды.



Кесте 10.5 Mcontrol басқару элементінің командалары

Командалар

Тағайындалуы

Open

Close


Prev

Next
Step

Back

Pause


Play

Record


Stop

Eject


Save

Seek


Жұмыс істеуге файл (құрылғы) ашады

Файлды жабады (құрылғы)

Алдынғы тіректің басына көшеді. Егер ол бірінші трек немесе файл болса, онда көшу тректің басына немесе файлға орнатылады.

Келесі тректің басына көшеді. Егер ол ақырғы файл не трек болса, көшу тректің не файлдың басына болады.

Трек бойынша (файл) бір қадамға (кадрға) алға жылжиды

Трек бойынша (файл) бір қадамға (кадрға) артқа жылжиды

Құрылғыны тоқтатады

Құрылғыдағы ақапаратты ойнатады

Ақпаратты жазады

Құрылғы жұмысын тоқтатады

Құрылғыдан тасымалдаушына босатады

Ашылаған файлды сақтайды

Құрылғыдағы немесе файлдағы кезенді (трек) табады


MMControl басқару элементтерін мысалдардан үйренеміз.

1-мысал. Дыбыстық файлдарды ойнататын бағдаралама құрамыз. Пішінге батырмаларды орнатындар. (Caption=«открыть»), MMControl (Name=MM), Common Dialog (Name=CD).

Пішіннің түрінің үлгісі суретте ұсынылған.



Коды:

Private Sub Command1_Click()

CD.ShowOpen’файлдарды ашу терезесін шақырамыз

MM.FileName=CD.FileName ‘Тандалаған файлды ашамыз

MM.Comand=”open” ‘ Іске қосамыз

End Sub


Дыбыстық файлды тыңдау үшін қосымшаны іске қосу жеткілікті, кез- келген дыбыстық файлды таңдаймыз және Play батырмасын басамыз. Бұл мысалда бырлық батырмалар автоматты таңдалады: бізден олар тәуелсіз. Келесі қадамға мұның барлығын өзіміз жасаймыз.

MMControl – дағы керексіз батырмаларды жою үшін оны пішінге орналастырамыз. Содан кейін тышқанның оң жақ батырмасын басып, менюден- «Properties» таңдаймыз, содан кейін пайда болған терезеден Control қосымшасын басамыз. Батырмаға қарсы 2 жалауша орналасқан. біріншісі Enabled- ол батырманың екпініділігін, егер қанат белгі жоқ болса онда екпінді емес. Екінші Visible- ол көрінуі, егер қанат белгі қойылса онда батырма көрінеді, ал жоқ болса ол көрінбейді.

AutoEnabled=False қасиетін өшіруді ұмытпандар.

Осының барлығын өзіміз қолмен жасауға да болады,



Мысалы:

Private Sub Form Load()

MM. AutoEnabled=False ‘AutoEnabled өшіреміз

MM. PrevEnabled=True ‘бірініші батырманы екпінді етеміз

MM. PrevVisible=True ‘және көрінетіндей

End Sub


Мысал2. бейне файлдарды көретін баағадрлама құрамыз.

Пішінге батырмалар орналастырамыз (Caption=«открыть»), және Picturel(Video роликтерді көрсетуде)





Коды:

Private Sub Command1_Click()

CD1.ShowOpen’файлдарды ашу терезесін шақырамыз

MM.FileName=CD1.FileName ‘Тандалаған файлды ашамыз

MM.Comand=”open” ‘ Іске қосамыз

MM.hWndDisplay=Picturel.hWnd

End Sub

14- дәріс. Графиктер мен дыбысты бағдарламалау (1 сағат)

Негізгі мақсаты: Visual Basic ортасындағы графиктер және дыбысты бағдарламалау үшін Windows API функцияларын пайдалану және олардың тағайфндалуын Студенттерге таныстыру.

Білім мен білікке қойылатын талаптар: Студенттер Windows API функцияларының тағайындалуын білуі, көрсетілген функцияларды бағдарламада қодана білуді; Windows API функциясын пайдаланып бағдарлама құра білу қажет.

Visual Basic қолданбасын құру барысында кейбір әркеттерді Visual Basic чтандарты құралдармен орындау туындайды. Бұл жерде Windows API функциясының көмегі зор (оқулықтағы 2.8 тақырыпты қара).

Visual Basic 6.0. графикалық басқару элементтеріне толықтырулар графикалық әдістер жиыны арқылы орындалады:




Тәсіл

Арнаулар

Circle

Шеңбер, эллипс немесе доғаның сурет салады

Cls

Шығару аймағын тазалайды

Line

Сызықтарды сызады

Paint Picture

Кескіндерді салады (жүйелейді)

Point

Нүкенің түсін қайтарады

Print

Мәтін шығарады

Pset

Нүктені орналастырады

Print тәсілі мәтінді шығаруға арналған графикаға жанама түрде қатысты. Бірақ та біз оны қаншалықты ол графиканың «сурет салу» берілген объектіге мәтінді немесе мәтінді сандық графикамен араластырғанда басқа әдісерімен бірге қарастырамыз.

Графикалық әдістерде түстерді есептеу функциялары RGB және QBColor падаланылады. Алдымен осы функцияларды қарастырайық.

Circle тәсілі келесі түрде қолданфылады: objest.Circle[Step][x,y],radius, [Color,sart,end,aspect], мұндағы:



  • Objest- әдіс қолданылатын объект. Егер объект көрсетілмесе, онда, алғашқы келісім бойынша пішін пайдаланылады;

  • Step- шеңбердің элипстік немес доғаның центрлерін координаттарға байланысты анықтайтын, current x; және current у объектерінің қасиетін қайтаратын кілт болып табылады.

  • x,y – Scalemode объектісі қасиетінде шеңбер, элипс, доғалардың ортасының координаттарын бірлікпен анықтайтын сандар;

  • radius- Scalemode объектісі қасиетіне шеңбер, эллипс, доғаларының ортасының радиусын бірлікпен анықтайтын сандар;

  • Color- сызық түсін беретін Land типінің мәні. Гер параметр көрсетілмесе, Fore Color қасиетінің мәнгі қолданылады. Түс тағайындау үшін RGB () немесе QB Color функцияларын қолдануға болады.

  • sart,end- доғаның немесе элипстің бөлігін салу барысында доғаның бастапқы бөлігі мен соңғы бөлігін радианмен береді; 2пи- ден бастап 2-пи радианға дейін.

  • Aspect- шеңбердің «эллипстік» коэфициентін тағайындайды. Алғашқы келісім бойынша бұл коэфициенті шеңберге сәйкес. 1.0- ге тең.

Cls тәсілі көмегімен форманы немесе Picture объектісін бағдарламалық жолмен құрылған мәтіннің және графиктен тазартуға болады. Cls тәсілінің синтаксисі өте қарапайым және мына түрде беріледі: Object.Cls, мұндағы Object- әдіс қолданылатын объект. Егер параметр көрсетілмесе, онда алғашқы келісім бойыфнша пішін қолданылады.

Бұл әдісті currentx және currenty қасиеттеріне қолданған кезде тандалған объектке 0- ге тағайындалатын ескерген жөн.



  • Line-әдісі сызықта салуға арналаған және оның синтаксисі келесі түрде болып келеді, Object. Line. [Step][x1,y1] [Step]-[x2,y2] Color,[B][F], бұл жердегі:

  • Object- әдіс қолданылатын объект. Егер объект көрсетілмесе, онда алғашқы келісім бойынша пішін қолданылады;

  • Step- currentx және current объектілері қасиеттерімен қайтарылатын сызық басы координатасының арасындағы байланысты анықтайтын кіліт.

  • x1,y1, сызықтар басының коордианталары. Бұл параметрлер болмаған жағдайда басы currentx және currenty- дің объекті қасиеттерінің мәніне жалғанды.

  • Step- сызық басы координатасының арасындағы байланысты анықтайтын кілт, сызық сонының координаталары сызық басының координааталарына салыстырмалы түрде беріледі.

  • x1,y1, сызықтар басының координаталары.

  • Color- RGB палитрасында сызықтардың түсін береді. Егер параметр көрсетілмесе, онда Fore Color объектісінің қасиеті пайдаланылады.

  • [B]- тік төртбұрыштың суретін салуды білдіреді, сонымен координатасы қатар сол жақ жоғарғы және оң жақ төменгі бұрыштарының координаталары арқылы анықталады.

  • F- тік төрбұрышты оның сызығының түсімен толтырылады;

Pset әдісі объектінің белгілеген нүктесінің түсін тағайындайды. Бұл Point әдісіне керісінше әдіс. Бұл әдістің синтаксисі келесі түрде болып келеді: Object. Pset. [Step](х,у), [Color], мұндағы;

  • Object- әдіс қолданылатын объект. Егер объект көрсетілмесе, онда алғашқы келісім бойынша пішін қолданылады;

  • Step- currentx және currenty объектілері қасиеттерімен қайтарылатын нүкте координаттарының байланысын анықтайтын кіліт.

  • x,y, объектідегі нүкте координаталары.

  • Color- RGB палитрасында нүктенің түсін береді. Егер параметр көрсетілмесе, онда Forecoior объектісінің қасиеті пайдаланылады.

Pset әдісін қолдану барысында нүкте мөлшері объектісінің қалындығымен анықталатының ескеру қажет, яғни Draro Width объектісінң қасиеттері арқылы. 1 қалындығы үшін- бұл бір пиксель, бірден артық қалындықтарға- бұл объектінің көрсетілген координаттардан тұратын центрінің аймағы. Осыдан барып нүктені салу әдісі DrawMode және DrawStyle объектілерінің қасиеттерімен анықталады.

  1. мысал. Пішінде салынған келесі суреттің бағдараламасын құрындар.

Dim XP, YP

Private Declare Function Flood Fill Lib”gdi32”

(By Val hdc As Long, By Val X as Long,

By Val crColor As Long) As Long

Private Sub Frm_Activate ()

‘шеңбер салып оны бояумен толтырыныз’

YP=200

Fill Style=0



Fill Color=QBColor (12)

Circle (XP, YP), 50, QBColor

Flood Fill hds, XP, YP, QBColor(0)

‘тік төртбұрыш салып оны бояумен толтырыныз’

XP=120

YP=200


Fill Stile=0

Fill Color=QBColor(10)

Line (XP, YP)-(XP+100, YP+50), QBColor (9), B

Flood Fill hds, XP, YP, QBColor (9)

‘үшбұрыш салып оны бояумен толтырыныз’

XP=100


YP=250

Fill Stile=0

Fill Color=QBColor(14)

Line (XP, YP/2)-(XP*2, YP/2), QBColor(3)

Line (XP*2, YP/2)-(XP502, YP), QBColor(3)

Line (XP+50, YP)-(XP, YP/2), QBColor(3)

‘сурет салудың нүктесін жасанды түрде араластырамыз’

PSet (XP+50, YP-50, Y-55, QBColor(3)

Flood Fill hds, XP+50, YP55, QBColor(0)

End Sub


Private Sub Form Load ()

Form1.ScaleMode=3

Form1.AutoRedraw=True

Form1.Height=4800

Form1.Width=4800

End Sub





  1. мысал. Гарфикалық тәсілді пайдаланып «Сызықтардың әсерлері» деген бағдарлама құрамыз.

Пішінге мына объектілерді орналастырындар: Caption- Start, Timer объектісін Interval- 1,Enabled- False.

Dim b, a, c As Long

Private Sub Command1_Click ()

Form1.Cls

Form Load

Timer1.Enabled=True

End Sub

Private Sub Command1_Click ()



End

End Sub


Private Sub Form Load ()

b=0


a=Form1.ScaleWidth

c= Form1.Scale Height

End Sub

Private Sub Timer1_Timer ()



b=b+100

a=a-100


Line (0, b)-(b, Form1. Scale Height), QBColor (14)

Line (Form1. Scale Width, a)-(a, 0), QBColor (12)

Line (b, Form1. Scale Width), QBColor (11)

Line (b, Form1. Scale Height)-(Form1. Scale Width, a), QBColor (15)

End Sub


  1. мысал. Графикалық тәсілді пайдаланып, «Шеңбердің әсерлері» бағдарламасын құрындар.

Caption қасиетінде: біріншісіне- 1 әсер, екіншісіне- 2 әсер, үшіншісіне- 3 әсер. Пішін үшін Caption қасиетіне- Шеңбердің әсері.

Dim A, b, c, ANGLE As Long

Private Sub Command1_Click ()

For c=1 To 10

For c=1 To 200 Step 5

For c=1 To 360 Step 20

ANGLE=A*3.141592654/180

Circle (b*Sin (ANGLE) +300, b*Cos (ANGLE) +225), b

Next A

If c=10 Then Fore Color=QbColor (0)



Fore Color= Int (Rnd*QbColor (15))

If c= 9 Then Fore Color= QbColor (2)

Next b

Next c


Fore Color= QbColor (15)

End Sub


Private Sub Command2_Click ()

Cls


C=Int (Rnd*6) +1

Circle (320, 40+rot), rot, QbColor (11)

Circle (320, 440-rot), rot, QbColor (10)

Circle (120+rot, 240), rot, QbColor (13)

Circle (520-rot, 240), rot, QbColor (14)

Circle (320-(20000^0.5) + (0.5^.05)*(rot), 240+(20000^0.5)-(0.5^0.5)*(rot)), rot, QbColor (11)

Circle (320) + (20000^0.5) - (0.5^0.5)*(rot), 240 + (20000^0.5) - (0.5^0.5)*(rot)), rot, c+6

Circle (320-(20000^0.5) + (0.5^0.5)*(rot), 240-(20000^0.5) + (0.5^0.5)*(rot)), rot, c+7

Circle (320+ (2000^0.5)-(0.5^0.5)*(rot), 240-(2000^0.5) + (0.5^0.5)*(rot)), rot, c+8

Line (rot, 0) - (rot, 480), 0

Line (640, rot, 0) - (640-rot, 480), 0

Line (0, rot) - (640, rot), 0

Line (0, 480- rot) - (640, 480, rot), 0

Next rot


End sub
15- дәріс. Мультимедиялық бағдарламаларды өндеу технологиясы. Бағдарламалар құру (1 сағат).

Негізгі мақсаты: Студенттердің Visual Basic бағдарламалау ортасының негізі бойынша алған білімьерін жүйелеу және бекіту. Мультимедиалық бағдарламаларды құрудың кезендері мен технологиясымен таныстыру.

Білім мен білікке қойлатын талаптар: Студенттер Visual Basic ортасында қоданбаларды жобалаудың негізгі кезендерін білу керек. Visual Basic ортасында негізгі компоненттерді пайдаланып қарапайым қолданбаларды жобалай білу керек.

Мультимедиялық бағдарламалдарды өндеу технологиясы. Бағдарламалар құру.

Электрондық басылымдар- бұл графикалық, мәтіндік, сандық, сөйлеу, әуендік, бейне және басқа ақпараттар, сонымен қатар қолданушының басылған құжаттарының жиыны. Электрондық басылымдар кез- келегн электрондық тасымалдаушыда (магниттік лента, диск), оптикалық қолданылуы мүмкін, сонымен қатар электрондық компьютерлік желілерде де көреді.

Мультимедиалық бағдарламаларды өндеу барысында оның қандай болуы керек екенің ескеру қажет.


  • Эргономиялық, яғни қолданушының қолдануы жіне менгеру үшін қарапайым болу қажет.

  • Оқыту барысында қолдану үшін әмбебаптағы, бұл әр компьютерлік оқыту бағдарламысн тек автордың өзі ғана қолданбай әрбір мұғалім қолданатындайц болуы керек.

  • Жеке және өзіндік жұмыстарын ұсынатын оқытуда жеке- бағдарланған бағытта болу керек;

Мультимедиялық бағдарламалардың өңделуінің деңгейлерін, жалпы сапа көрсеткішін тізіп шығарайық:



  • өту, сілтемелер т.с.с. барлық қарастырылған компоненттері орындалады;

  • бағдарламады іске қосу операциялық ортаның немесе орындалады;

Дидактикалық көрсеткіштері:

  • Студенттердің жеке бағдарламаны баптау мүмкіндіктері;

  • Студенттердің өздік жұмысы құралдарының мүмкін болуы;

  • бағдарлама компоненттерінің интерактивті әсерлерінің қолданушыға әсерінің шапшаңдығы мен адекваттылығы;

  • бағдарлама бөлімдері бойынша ауысудың (навегациялауының) қарапайымдылығы;

Эргонимикалық көрсеткіштері:

  • экран өрісін рәсімдеудегі қабылданған ережелерді және қолданушы интерфейсін (түстер гаммасы, әріптік-сандық рәсімдердің, бейнеқатар, графикалық элементтердің, реттілігі және мәнерлілігі, контексттік көмек, дыбыстық сүйемелдеу) тұрғызудағы негізгі қағидаларды сақтауы.

  • Бір-бірімен мағынасы бойынша байланысқан бірнеше қосылатын модульдероден тұратын бағдарламалар, экранға сиятын қолданушының белгішемен жұмысының әректін іске асыратын әр компоненттін жұмысына қосылатын ортақ бағдарламалық топ ретінде рәсімделуі қажет.

Мультимедиялық бағдараламаларды өңдеу технологиясын бастауыш мектептің математикалық пәнін оқытудың «5 санының құрамы» тақырыбын оқыту үшін құрылған бағдарлама мысалын көреміз.

1-қадам. Есептің қойылуы.

1-сынып Студенттеры үшін математика пәнінен «5 санының құрамы» бағдарламасын өңдеу қажет. Бағдарлама Студенттердің 5 санының құрамымен таныстыратындай болуы, сонымен қатар білімін тексеріп, 1 мен 5 аралығындағы сандарды қосуды және азайтуды орындай білуі қажет.



2-қадам. Визуалді жобалау.

3-қадам. Код бойынша бағдарламалау.

Берілген мысалда барлық фондық суреттер Paint графикалық редакторының көменгімен құрылған, содан кейін сурет қолданылады.



  1. Бағдарлама процесінде Студенттерге берілген дұрыс жауаптар саны ескеріледі, бізге жергілікті айнымалар қажет. Бұл айнымалыларды сипаттауда модульдік деңгейде жүргіземіз.

Ол үшін жоба терезесінде Project → Add Module командасын орындандар. Пайда болған терезеде келесі әрекетерді көрсетіндер:
Public k As Integer

Public n As Integer

Public m As Integer

Public c As Integer

Public b As Integer


  1. 1-пішін. Пішіннің Picture қасиетінде сурет файылына жол көрсетеміз. Пішінде батырманы орналастырамыз, Picture қасиетінде сурет файылына жол көрсетіледі, Style қасиетінде – Graphical көрсетіледі. Пішін және батырмалар үшін қажетті қасиеттерді пішінді жүктеу барысында бағдарламалық жолмен өзгертеміз. Пішіннің түрі суретте ұсынылған.



Бірінші пішіннің коды:

Private Sub Command1_ Click ()

Form1.Hide

Form2.Show

End Sub
Private Sub Form Load ()

Form2.Hide

Form3.Hide

Form4.Hide

Form5.Hide

Form1.Left=10

Form1.Top=10

Form1.Height=Screen. Height

Form1.Width=Screen. Width

Form1.Caption=’5 саны’

x= Form1.Height

y= Form1.Width

Command1. Left=x-50

Command1.Top=y-4500

End Sub


  1. 2-пішін. Жобаға екінші пішінді қосамыз (Project → Add Form). Пішіннің Picture қасеитіне сурет файылына жол көрсетеміз. Пішінде келесі объектілерді орналастырамыз: Picture батырмасы қасиетіне сурет файылына жол көрсетіледі, Style қасиетіне - Graphical тағайындалады. Caption қасиеті белгісіне – барлық шеңбердің қанша екенің санап шық деп тағайындаймыз.Text қасиетіндегі мәтіндік өрісті тазаландар, BackColor қасиетінде сары түсті таңдар. Пішіннің қажетті қасиеттерімен батырмаларын пішінді жүктеу барысында бағдарламалық жолымен өзгертеміз. Пішіннің келбеті суретте ұсынылған.



Екінші пішінінің коды:

Private Sub Command1_Click ()

If Text1.Text=””Then Text1.SetFocus

If Text1.Text=”5” Then k=1

Form2.Visible=False

Form3.Show

End Sub

Private Sub Form Load ()



Form2.Left=10

Form2.Top=10

Form2.Height=Screen. Height

Form2.Width=Screen. Width

Form2.Caption=”5 саны”

x=Form2. Height

y= Form2.Width

Command1.Left=x-50

Command1.Top=y-4500

End Sub



  1. 3-пішін. Picture қасиетінде сурет файлына жол сілтейміз. Пішінге келесі объектілерді орналастырамыз: Picture қасиеті батырмасына сурет файлынан жол көрсетіледі, Style қасиетіне - Graphical орналастырамыз. Caption қасиеті белгіге – барлығы қанша ұшбұрыш бар деп тағайындаймыз.

Text қасиетіндегі мәтіндік өрісті тазалаңдар, Back Color қасиетінде сары түсті таңдаңдар. Пішіннің қажетті қасиеттері мен батырмаларын пішінді жүктеу барысында бағдарламалық жолмен өзгертеміз. Пішіннің келбеті суретте ұсынылған.


Үшінші пішін үшін:

Private Sub Form Load ()

Form3.Left=10

Form3.Top=10

Form3.Height=Screen. Height

Form3.Width=Screen. Width

Form3.Caption=’5 саны’

x= Form3.Height

y= Form3.Width

Command1. Left=x-20

Command1.Top=y-4500

End Sub
Private Sub Command1_Click ()

If Text1.Text=””Then Text1.SetFocus

If Text1.Text=”5” Then n=1

Form3.Visible=False

Form4.Show

End Sub


  1. 4-пішін. Picture қасиетінде сурет файлына жол сілтейміз. Пішінге келесі объектілерді орналастырамыз: Picture қасиеті батырмасына сурет файлынан жол көрсетіледі, Style қасиетіне - Graphical орналастырамыз. Caption қасиетті 1-белгіге-Қосындыны есепте деп тағайындаймыз. Caption қасиетінің екіншісін бос шаршылармен толтырамыз.

Алты мәтіндік өріс, Text қасиетіндегі мәтіндік өрісті тазалаңдар, Back Color қасиетінде сары түсті таңдаңдар. Пішіннің қажетті қасиеттері мен батырмаларын пішінді жүктеу барысында бағдарламалық жолмен өзгертеміз. Пішіннің келбеті суретте ұсынылған.




Төртінші пішіннің коды:

Private Sub Form Load ()

Form4.Left=10

Form4.Top=10

Form4.Height=Screen. Height

Form4.Width=Screen. Width

Form4.Caption=’5 саны’

x= Form4.Height

y= Form4.Width

Command1. Left=x-50

Command1.Top=y-4500

End Sub
Private Sub Command1_Click ()

If Text1.Text=””Then Text1.SetFocus

If Text2.Text=””Then Text2.Set Focus

If Text3.Text=””Then Text3.Set Focus

If Text4.Text=””Then Text4.Set Focus

If Text5.Text=””Then Text5.Set Focus

If Text6.Text=””Then Text6.Set Focus

If Text1.Text=”4” Then m=m+1

If Text2.Text=”1” Then m=m+1

If Text3.Text=”5” Then m=m+1

If Text4.Text=”3” Then m=m+1

If Text5.Text=”2” Then m=m+1

If Text6.Text=”5”Then m=m+1

Form4.Visible=False

Form5.Show

End Sub
6. 5-пішін. Picture қасиетінде сурет файлына жол сілтейміз. Пішінге келесі объектілерді орналастырамыз: Picture қасиеті батырмасына сурет файлынан жол көрсетіледі, Style қасиетіне - Graphical орналастырамыз. Пішіннің қажетті қасиеттері мен батырмаларын пішінді жүктеу барысында бағдарламалық жолмен өзгертеміз. Пішіннің келбеті суретте ұсынылған.




Бесінші пішіннің коды:

Private Sub Command1_Click ()

Form5.Visible=False

Form6.Show

End Sub

Private Sub Form Load ()


Form5.Left=10

Form5.Top=10

Form5.Height=Screen. Height

Form5.Width=Screen. Width

Form5.Caption=’5 саны’

x= Form5.Height

y= Form5.Width

Command1. Left=x-50

Command1.Top=y-4500

End Sub



2. ЗЕРТХАНАЛЫҚ САБАҚТАР

(Барлық зертханалық жұмыстар 4 сағатқа арналған)

Зертханалық жұмыс №1

Каталог: ebook -> umkd
umkd -> «Dream Wiver және Front Page негізінде желілік ресурстар жасау»
umkd -> «Ақпараттық технологиялар» пәнінен оқу-әдістемелік кешені
umkd -> 5В050400 «Журналистика» мамандығына арналған
umkd -> «шетел тарихнамасының жаңа бағыттары»
umkd -> Тарих кафедрасы
umkd -> ПӘннің ОҚУ-Әдістемелік кешені «Жоғары оқу орындарында тарихты оқыту әдістемесі»
umkd -> Жұмыс бағдарламасы Дәрістер конспектісі Практикалық және семинарлық сабақтар Зертханалық практикум
umkd -> Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
umkd -> Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
umkd -> Сабақ түрлері бойынша пәннің мазмұны және сағаттарын бөлу


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5




©dereksiz.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет