Лекция Айнымалы ток. Айнымалы ток тізбегіндегі индуктивті кедергі


Айнымалы ток тізбегі үшін Ом заңы



Pdf көрінісі
бет3/6
Дата04.04.2024
өлшемі0.63 Mb.
#497582
түріЛекция
1   2   3   4   5   6
Лекция 8. Айнымалы ток

 
Айнымалы ток тізбегі үшін Ом заңы 
Бір-біріне тізбектей жалғанған индуктивтігі 
катушкадан, сыйымдылығы 
конденсатордан және кедергісі 
резистордан тұратын тізбектің қысқыштарына 
айнымалы кернеу түсірейік (2.15-сурет). Ток күшінің лездік мәні де
амплитудалық мәні де тізбектей жалғанған тізбектің барлық бөлігінде бірдей болады. Ал 
ток көзінің полюстеріндегі лездік кернеу оның жеке бөліктеріндегі кернеудің лездік 
мәндерінің қосындысына тең 
(2.14)Тізбектей жалғанған тізбектің 
барлық бөлігіндегі токтың тербелісі 
заңы бойынша өзгерсін.Қарастырып 
отырған тізбекте еріксіз электромагниттік тербелістер, яғни айнымалы ток пайда болады. 
Резистордағы, конденсатордағы және катушкадағы кернеудің амплитудаларын сәйкесінше 
және 
деп белгілеп, оларды векторлық диаграммаға салайық (2.15-сурет). 
Ток күшінің амплитудасын горизонталь ось бойымен бағытталған вектор түрінде 
кескіндейік. Онда горизонталь ось пен әрбір кернеу амплитудасы векторының арасындағы 
бұрыш ток күшімен ғана сәйкес кернеу тербелістерінің фазалық айырымына тең 
болады.Активті кедергідегі кернеудің тербеліс фазасы ток күшінің тербеліс фазасымен 
сәйкес келеді, ал конденсаторда кернеудің тербелісі ток күшінің тербелісінен фаза 
бойынша 
-ге озады. Сондықтан (2.14) өрнегін былай жазуға болады: 


Түсірілген кернеудің 
амплитудасын векторлардың қосындысы ретінде табуға болады, яғни 
2.16-суреттен, барлық тізбектегі кернеудің амплитудасы 
Пифагор теоремасы бойынша 
тең. Ом заңына сәйкес 
және 
сондықтан 
осыдан 
(2.15)Бұл айнымалы токтың толық тізбегі үшін Ом заңы. 
және 
болғандықтан, (2.15) формуласын былай жазуға болады. 
кедергісін реактивті кедергі, ал 
кедергісі айнымалы ток тізбегінің толық кедергісі деп 
аталады. фазалар айырымын векторлық диаграмманы колданып анықтауға болады: 
немесе 
(2.16)Ток пен кернеудің 
әсерлік мәндерін колдансақ, (2.15) өрнегін былай жазуға болады: 
Тізбекте 
конденсатор жоқ кездегі векторлық диаграмманы салайық (2.17-сурет). Бұл дербес 
жағдайда 
Егер (2.15) пен (2.16) өрнектерінде 
яғни 
деп алсақ, соңғы екі формула шығады. Олай болса, тізбекте конденсатор жоқ 
болса, сыйымдылық нөлге емес, шексіздікке тең екен. Шынында да, егер тізбектегі 
конденсатордың астарларын бір-біріне шексіз жақындатса, конденсаторды жоқ деп 


есептеуге болады. Ал жазық конденсатордың сыйымдылығы 
Бұл формуладан 
егер 
болса, 
шығады. 
Генератордан алынатын энергия тек активті кедергіде ғана жылу энергиясы түрінде 
бөлініп шығады. Реактивті кедергіде энергияжұтылмайды. Реактивті кедергіде периодты 
түрде электр өрісінің энергиясы магнит өрісінің энергиясына айналып, түрленіп отырады. 
Периодтың бірінші ширегінде, конденсатор зарядталып жатқанда энергия тізбекке электр 
өрісінің энергиясы түрінде түсіп, жинақталады. Ал периодтың келесі ширегінде, 
конденсатор разрядталып жатканда, энергия қайтадан магнит өрісінің энергиясы түрінде 
желіге қайтарылады.
[2]
Тагы да R=p*l/S - ке тең болады. 


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6




©dereksiz.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет