Программа Форма ф со пгу 18. 2/06 Қазақстан Республикасының ғылым және білім миністірлігі



жүктеу 354.02 Kb.
Дата09.06.2016
өлшемі354.02 Kb.
Рабочая программа Форма

Ф СО ПГУ 7.18.2/06






Қазақстан Республикасының ғылым және білім миністірлігі

С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті


Психология және педагогика кафедрасы
Жұмыс бағдарламасы

Медициналық психология
пәні бойынша
050503 –мамандығының студенттеріне арналған

Павлодар



Лист утверждения к рабочей Форма

программе дисциплины, Ф СО ПГУ 7.18.1/06

разработанной на основании

государственного

общеобязательного стандарта

образования специальности и

типовой программы


БЕКІТЕМІН

ОІ жөніндегі проректоры

______________ Пфейфер Н.Э.

«___»_____________2009___ ж.

Құрастырушы: доцент Булекбаева С.Е.

Психология және педагогика кафедрасы


Жұмыс бағдарламасы

«Медициналық психология» пәні бойынша

050503 – «Психология» бакалавр мамандық студеттеріне арналған
Жұмыс бағдарламасы Мемлекеттіќ стандарт және типтік оқу жоспар негізінде әзірленді ҚР МЖМБС 3.08.056-2004 және ПМУ ғылыми кенесінің мәжілісінде бекітілді.

Кафедра мәжілісінде ұсынылды “____ ” ____________ 2009__ ж.

Хаттама № ___
Кафедра меңгерушісі _____________ К.М. Кертаева
Филология , журналистика және өнер факультетінің оқу әдістемелік кеңесінде мақұлданды

_____” ________________Хаттама № ____


ОӘК Төрайымы ____________ Е.Н. Жуманкулова
КЕЛІСІЛДІ

Факультет деканы ____________ Ж.Т. Сарбалаев “_____”____________2009__ж.



ОӘБ МАҚҰЛДАНДЫ ОӘБ бастығы ________________А.А. Варакута
____”________2009__ж.

1 Пәннің мақсаттары мен міндеттері

1.1 Кіріспе

Медициналық психология қазіргі заман психологиясының алдыңғы қатарына шығып отыр. Медициналық психологияның дамуы – бүкіл әлемдік тенденция. Әлемнің дамыған елдеріндегі психологтар «клиникалық психологиямен» айналысады, ал біздің елімізде оны «медициналық психология» деп қарастырады. Медициналық психологияның басты ерекшелігі – бастапқы теорияның негізі мен оның халықтың денсаулық сақтаудағы тәжірибелік мәселелерінің шешімін енгізумен тығыз байланыстылығында. Психологияның басқа салаларына қарағанда қазіргі кезде медициналық психология, денсаулық сақтау ісінің көпшілік мәселелерінің шешілуінде қолданылады. Берілген пән бойынша дәріс курсында жүйелі түрде пәннің теориялық және әдістемелік негіздері ашылуы керек, соның ішінде нейропсихологияның, патопсихологияның негіздері, бала дизонтогенезі мәселелері, әлеуметтік патология, соматикалық медицинаның психологиялық мәселелері, тұлғаның құбылыс жағдайының, суицидология негіздерінің, мамандық деонтологиясының психологиялық аспектілері және т.б. Бұл курсқа қазіргі отандық клиникада қолданылмаған медициналық психологияның мүмкіншіліктерінің ішінде психикалық, денсаулық мәселелерін талқылау, норма және патология мәселелерінің кросс-мәдениеттік аспектілерін, ғылым жүйесіндегі медициналық патологияның орны,оның дінмен, әлеуметтанумен, философиямен, әлеуметтік саясаттанумен және т.б. әлеуметтік тәжірибе салаларымен өзара байланыстары енуі керек. Осы курста отанымыздың медициналық психология теориясы мен тәжірибесі дамуы, қарым-қатынас жемістілігі, сол сияқты, денсаулық сақтаудың тәжірибелік сұрақтардың шешілуіне қолданбалы мәнділігі көрсетілу керек. Медициналық психологтардың базистіктеориялық зерттеулері тәжірибелік істің негізі ретінде көрсетіледі. Денсаулық сақтау жүйесінде психологтың жұмысы жоғары жауапкершілікпен байланысты, өйткені ол психиатриялық, соттық, әскери сараптамаларда қатынаса алады. Сараптамалардың нәтижелері бойынша диагноз қойылады, әскерге жарайтындығын не, жарамайтындығын, сот алдында кінәлі ме, әлде кінәлі емес екендігі шешіледі. Сондықтан бұл курста студенттердің ауру адамдарды экспериментті-психологиялық зерттеудің негізгі әдістері және тәсілдерімен, сонымен қоса, психокоррекциялық жұмыс жүргізудің тәсілдеріне ерекшк көңіл бөлінеді. Психиатриялық ауруханалар базасында тәжірибелік сабақтарды немесе арнайы практикумдарды ұйымдастыру қажет. Қорыта келгенде, бұл курс жалпы психология мәселерін шешуде медициналық –психологиялық зерттеуді қолдану мүмкіндіктерін қарастыруымен аяқталады.


1.2 Пәнді оқыту мақсаты : студенттерді қазіргі заманғы нейропсихологияның, патопсихологияның негіздері, соматикалық ауралардың психологиялық факторлары, тұлғалық дамуының ауытқуларығ олардың коррекция және профилактика негіздерімен таныстыру.

1.3 Курстың міндеттері:

  • нервтік-психикалық және соматикалық аурулардың дамуындағы, өтуіндегі және емделуіндегі психикалық факторлардың рөлін зерттеу;

  • әртүрлі ауралардың психикалық белгілерін динамикада зерттеу;

  • тұлғалық аномалиялардың, ауытқулардың нервтік-психикалық өзгерістерінің психикаға әртүрлі әсерлерін зерттеу;

  • аура адамның ортамен, оның микроортасының, өзара қатынасының сипатын зерттеу;

  • психикалық функциялар мен процестерді зерттеудің лабораториялық, эксперименттік-психологиялық әдістерін зерттеу, содай-ақ тұлғалық көріністерді, компенсация және коррекция әдістерін зерттеу, тұтас зерттеуге сәйкес, оларды қолдану, интерпретацияны жасау;

  • орталық жүйке жүйесінің локальды-органикалық бұзылулары жағдайында топикалық диагностика міндеттерімен байланысты психикалық функциялардың бұзылуын зерттеу;

  • психотерапия мен реабилитация негіздері аурудың денсаулығын қалыптастыру мен сақтауда ғана емес, сондай-ақ тұлғалық, әлеуметтік статусты қалыптастыру мен сақтау ретінде зерттеу;

  • клиникалық тәжірибедегі психологиялық коррекция мен реабилитациялық дағдыларды игеру.

Пәнді игеру нәтижесінде студенттің білуі керек:

  • отандық клиникалық психологияның теория мен тәжірибесінің өзара байланыс дамуы өнімділін оқып білу;

  • медициналық психологияның базистік, фундаменталдық зерттеу мәнділігін практикалық міндеттер шешімінің негізі ретінде қолдану;

- қазіргі заманғы денсаулық сақтаудың алдын алу шараларын жүргізу кезінде медициналық психологияның қолданбалы мүмкіндіктерін пайдалана білу.

Студент істей білуі керек:

  • психоневрологиялық мектептердегі клиникалық психологтардың негізгі функцияларын орындау;

- психосоматикалық мәселелер және оны шешу жолдарын игеру;

- психикалық ауытқулары бар адамдарды диагностикалау және емдеудің қазіргі әдістерін білу.



2 Пререквизиттер: . «Жалпы психология», «жасөспірім психологиясы», «тұлға психологиясы», «дифференциалды психология», «психогенетика», «жоғары нерв әрекеттерінің физиологиясы».

Постреквизиттер. «Жеке дара және топтық психотерапия», «отбасылық психологиясы», «психологиялық кеңес берудің негіздері».

Берілген пәннің көлемі – 135 сағат (3 несие). Оның ішіне дәрістік, семинарлық сабағының, студенттердің өзіндік жұмысының (СӨЖ) және студенттердің оқытушымен өзіндік жұмысының (СОӨЖ) сағаттары кіреді.



Тематический план Форма

дисциплины СО ПГУ 7.18.2/07



3 Пәннің мазмұны


3.1 Пәннің тематикалық жоспары




Тақырыптар

Сағат саны

Дәріс

Тәжірибе

СӨЖ

1

2

3

4

5

1

Қазіргі заманғы медициналық психологияның әдістеме-теориялық мәселелері


2

1

6

2

Клиникалық психологиядағы негізгі түсініктемелік парадигмалары.


2

1

6

3

Медициналық психологиядағы психологиялық бағыттар және түсіндіру модельдері.

2

1

6

4

Патопсихология және аномальды дамудың психологиясы.


2

1

6

5

Психикалық бұзылудың жастық ерекшеліктері..

2

1

6

6

Кейбір психикалық аурулардың клиникалық-психологиялық сипаттамасы.


2

1

6

7

Сананың, қабылдаудың, естің бұзылулары. Критерийлері, синдромдары.Эмоциялар, патологиялық өзгеруі.

2

1

6

8

Невроздар. Невротикалық бұзылулар туралы қазіргі кездегі теориялар, олардың психотерапиясы мен психокоррекциясы

2

1

6

9

Жеке тұлға аномалиялары және олардың жалпы психология үшін зерттеудің мәні.


2

1

6

10

Аддиктивті жүріс-тұрыс. Маскүнемдік. Нашақорлық. Психологиялық көмек және психокоррекция.

2

1

6



11

Нейропсихология және медициналық психологиядағы оның мәні.


2

1

6

12

Психикалық іс-әрекеттің ми негіздерінің нейропсихологиялық талдауы.

2

1

6



13


Мидың локальді патологиясында психикалық процестердің бұзылулары.

2

1

6

14

Психосоматика. Соматикалық аурулар клиникасының психологиялық мәселелері.


2

1

6

15

Аурудың ішкі көрінісі.Тұлғаның спецификалық ерекшеліктері және ауру.

2

1

6

135 30 15 90

Тематический план Форма



дисциплины СО ПГУ 7.18.2/07

3.2 Пәннің сырттай оқитын бөлімге арналған тематикалық жоспары






Тақырыптар

Сағат саны




Дәріс

Тәжірибе

СӨЖ




1

2

3

4

5




1

Қазіргі заманғы медициналық психологияның әдістеме-теориялық мәселелері


1




8




2

Клиникалық психологиядағы негізгі түсініктемелік парадигмалары.





1

8




3

Медициналық психологиядағы психологиялық бағыттар және түсіндіру модельдері.

1




8




4

Патопсихология және аномальды дамудың психологиясы.


1




8




5

Психикалық бұзылудың жастық ерекшеліктері..




1

8




6

Кейбір психикалық аурулардың клиникалық-психологиялық сипаттамасы.


1




8




7

Сананың, қабылдаудың, естің, эмоцияның бұзылулары. Критерийлері, синдромдары.

1

1

7




8

Невроздар. Невротикалық бұзылулар туралы қазіргі кездегі теориялар.

1

1

7




9

Жеке тұлға аномалиялары және олардың жалпы психология үшін зерттеудің мәні.


1




8




10

Аддиктивті жүріс-тұрыс. Маскүнемдік. Нашақорлық. Психологиялық көмек және психокоррекция.

1

1

7




11

Нейропсихология және медициналық психологиядағы оның мәні.


1




8

12

Психикалық іс-әрекеттің ми негіздерінің нейропсихологиялық талдауы.




1

8



13


Мидың локальді патологиясында психикалық процестердің бұзылулары.

1




8

14

Психосоматика. Соматикалық аурулар клиникасының психологиялық мәселелері.


1




8

15

Аурудың ішкі көрінісі.Тұлғаның спецификалық ерекшеліктері және ауру.

1




8

135 12 6 117

3.3 Теориялық курстың мазмұны
1 тақырып. Қазіргі заманғы медициналық психологияның әдістеме-теориялық мәселелері

Медициналық психологияның пәні мен объектісі. Медициналық психология дамуының тарихы. Медициналық психологияның тарихын зерттеудегі екі теория-әдістемелік негіздері. М.Фуконың таным философиясы және табиғи-ғылымдық парадигмасы: психикалық ауруға екі түрлі көзқарастың тарихы. Батыс Европа мен Шығыс елдерінің (үнді, Қытай, Орта Азия) психикалық ауруларға салыстырмалы көзқарасын талдау. Қазіргі заманғы медициналық психологияның негізгі бөлімдері: нейропсихология, патопсихология, психосоматика. Халыққа психиатриялық көмек жасау жүйесіндегі және психикалық саулығын сақтауда психологиялық қызмет.



2 тақырып. Клиникалық психологиядағы негізгі түсініктемелік парадигмалары.

Клиникалық психологиядағы себептік-салдар өзара байланыстары. Медициналық психологиядағы себепшілікті түсіну, эндогендік және экзогендік себептер. Медициналық психологияда биомедициналық модель. Биомедициналық модельдің тарихы мен дамуы. . Психологиялық конституция, соматикалық субстанциялардан бөлінбейтін, тұтастық ретінде. Тұлға және психоз. Психопатия және мінездің акцентуациялары.



3 тақырып. Медициналық психологиядағы психологиялық бағыттар және түсіндіру модельдері.

Медициналық психологиядағы психологиялық бағыттар және түсіндіру модельдері. Медициналық психологиялық көмек көрсетудің әдістері мен психологиялық түсіндіру модельдерінің байланысы. Психоаналитикалық тәсіл мен психодинамикалық модель. Когнитивті-бихевиоралды парадигма.

Медициналық психологиядағы түсіндірушінің теориялық құндылықтары мен мағынасы. Биографиялық тәсіл.

4 тақырып. Патопсихология және аномальды дамудың психологиясы.

Патопсихология, пайда болу тарихы және дамуы. Психоневрологиялық мектептердегі патопсихологтардың негізгі функциялары. Жалпы патопсихологиялық пәннің анықтамасы, эксперименталды-психологиялық әдістерді клиника-нозологиялық диагностика мақсаттарына пайдалану принципі. Патопсихологиялық зерттеудің әдісі. Сараптама, оның типтері, негізгі міндеттері. Бұрмаланған психикалық даму. Ерте балалық аутизм. Дисгармониялық психикалық даму, әлеуметтік дезадаптация түсінігі. Мінездің психопатиясы мен акцентуациясы. Диагностика мен коррекция, алдын алудағы психологтың ролі. Балалардағы невроздар. Балалардағы невроздардың көшіру формасы.



5 тақырып. Психикалық бұзылудың жастық ерекшеліктері..

Психикалық бұзылудың жастық ерекшеліктері. Аномальды дамудың психологиясы. Психикалық дамудың биологиялық және әлеуметтік факторлардың өзара қатынас мәселесі. Психикалық толық жетілмеу. Негізгі клиникалық формалар. Диагностика. Кешіккен клиникалық даму (КПД), этиологиясы, түрлері, дифференциалды диагностика, психологиялық коррекция мәселелері. Зақымданған психикалық даму. Органикалық деменция, этиология, ойлаудың бұзылуы. Дефицитарлық психикалық даму, олармен коррекциялық жұмыстардың тапсырмалары мен әдістемелері.



6 тақырып. Кейбір психикалық аурулардың клиникалық-психологиялық сипаттамасы.

Психикалық аурулар туралы жалпы түсініктер, себептері мен ерекшеліктері. Психикалық аурулардың, соматикалық ауруларға қарағанда, сапалық ерекшеліктері. Психикалық ауруларды диагностикалау және емдеудің қазіргі әдістері.Көңіл-күйдің бұзылуының негізгі клиникалық формалары, эмоционалды сферасының бұзылуы. Жабырқаудың, мазасыздықтың, қорқыныштың феноменологиясы. Паникалық бұзылулар. Фобиялар. Посттравматикалық стресстік бұзылулар. Депрессия, түрлері. Эмоционалды сферасындағы өзгерістер.Тұлғаның эмоционалды сферасындағы бұзылуарды түсінуге психологиялық бағыттар. Олармен психокоррекциялық жұмыстардың негізгі бағыттары. Шизофрения, ойлау және эмоциялық процестердің сипаттамасы. Эпилепсия (қояншық ауру), жалпы клиникалық ерекшеліктері. Дірілдеме (судорожный припадок), түрлері. Эксперименталды-психологиялық диагностика.



7 тақырып. Невроздар. Невротикалық бұзылулар туралы қазіргі кездегі теориялар. Невроздар. Невротикалық бұзылулар туралы қазіргі кездегі теориялар. Нев ротикалық бұзылулар: 1) обсессивтік-комплексті бұзылулар, олардың әлеуметтік жағдайлармен байланысы, психологиялық механизмдері, психотерапевтік және психокоррекциялық жұмыстарды өткізу; 2) соматоформдық бұзылу, конверсиондық (истерия), соматогендік, ипохондрия, психокоррекциясы; 3) диссоциативтік бұзылулар: психогендік деперсонализация; 4) «МЕН» бейненің бұзылуымен байланысты дисморфоманиялар, дисморфобиялар, нервтік анорексия. Олардың психотерапиясы мен психокоррекциясы.

8 тақырып. Сананың, қабылдаудың, естің, эмоцияның бұзылулары. Критерийлері, синдромдары.

Сананың бұзылулары. Сананың бұзылуының критерийлері,синдромдары: кома, сткпор, онейроид, қарауытқан ... бұзылулары (сумеречное состояние), есеңгіреу (оглушенность), делирия, құнды идеялар, олардың құрылуы мен психологиялық механизмі.Паранойя. Сандырақ, оның түрлері. Сананың өзгерген күйі. Қабылдаудың бұзылуы. Иллюзиялар және галлюцинациялар.Жалған галлюцинациялар. Зейіннің бұзылулары. Зейіннің және қабылдаудың мотивациялық компонентінің бұзылуы. Зейінді қабылдауды зерттейтін әдістер. Естің бұзылуы. Жүйкелік-психикалық аурулардың әртүрлі формаларындағы естің бұзылуы. Амнезиялар. Естің бұзылуын зерттеу әдістері. Эмоциялар және олардың патологиялық өзгеруі. Эмоциялар ... стресс. Эмоциялардың психофизиологиялық механизмдері. Эндогенді және шектік (пограничные) күйлердегі эмоционалды бұзылулар. Орталық жүйке жүйесінің органикалық зақымдалуындағы аффективті бұзылу. Физиологиялық және патологиялық аффект. Эмоционалды бұзылулардың диагностика мен коррекциясы. Ерік және оның бұзылуы. Эмоционалды-еріктік бұзылулардың милық механизмдері. Ойлаудың бұзылуының патопсихологиялық зерттеулері. Жүйкелік-психологиялық аурулардың әртүрлі формаларындағы ойлаудың бұзылуы. Ойлаудың бұзылуын зерттейтін әдістер, олардың дифференциалды-диагностикалық мағыналылығы.



9 тақырып. Жеке тұлға аномалиялары және олардың жалпы психология үшін зерттеудің мәні.

Ауру генезінде жеке тұлғалық факторлардың ролі, алдын ала аурумен күресу, ауруларды емдеу. Жеке тұлғаның патологиялық өзгерістері және тұлғаның мақсат қоюдағы мотивациялық сферасының бұзылуы, могтив иерархиясы, жанамалалаудың бұзылуы. Мағына қалыптастыру процесі және оның бұзылулары. Патологиялық қажеттіліктердің құрылу анализі. Өзін-өзі реттеудің бұзылуы. Невроздардағы тұлғаның бұзылуы. Тұлғаны зерттеудегі патопсихологиялық әдістер. Жалпы психология үшін тұлғалық аномалияларды зерттеудің мәні. Тұлғаның аномалия кезіндегі апсихологиялық коррекция.

Ауытқыған жүріс-тұрыстың медициналық-психологиялық мәселелері, зерттеудің мәні. Ауытқыған жүріс-тұрыс концепциясының даму тарихы; негізгі теориялық тәсілдер мен мектептер. Ауытқыған жүріс-тұрыстың түрлері. Олардың диагностикасы және коррекциясы.

10 тақырып. Аддиктивті жүріс-тұрыс. Маскүнемдік. Нашақорлық. Психологиялық көмек және психокоррекция.

Аддиктивті жүріс-тұрыс. Маскүнемдік. Нашақорлық. Маскүнемдік және нашақорлыққа тәуелділіктің әлеуметтік және психологиялық факторлары. Психологиялық көмек және психокоррекция. Аддикциялардың басқа формалары: дәрі-дәрмекке тәуелділік, темекі шегу, трудоголизм, тағамға тәуелділік. Аддиктивті жүріс-тұрыстың коррекциялық әдістерді қолдану.

Дағдарыс кезіндегі тұлға және суицидология. Дағдарыс кезіндегі адамның жүріс-тұрыстың түрлері және типтері. Суицидалды жүріс-тұрыс. Суицидалды жүріс-тұрысгенезисіндегі тұлғалық және орта факторлардың арақатынасы. Сау адамдарда және психикалық патологиядағы суицид. Суицид кезіндегі психотерапия және психокоррекция. Суицидологиялық қызмет.

11 тақырып. Нейропсихология және медициналық психологиядағы оның мәні.

Нейропсихологияның даму тарихы. Нейропсихология пәні. Нейропсихологияның орталық проблемасы –психикалық іс-әрекеттердің милық негізі. Психикалық іс-әрекеттің ми негіздерінің нейропсихологиялық талдауы. Жалпы психологиялық мәселелерді шешудегі нейропсихологиялық зерттеудің маңызы. Психикалық функциялардың локализация проблемасына көзқарастар ауысуының негізгі кезеңдері. Осы мәселелерді шешу жолдары. Нейропсихологияның дамуына А.Р.Лурияның үлесі.



12 тақырып. Психикалық іс-әрекеттің ми негіздерінің нейропсихологиялық талдауы.

Психикалық іс-әрекеттің ми негіздерінің нейропсихологиялық талдауы. Психикалық функциялардың көп тізбекті құрылымы туралы нейропсихологиялық зерттеудің берілуі бойынша жоғары психикалық функцияларды (ЖПФ) локализациялау мәселесі және олардың бас мидағы әр бөлігінде «көрсетілуі». ЖПФ-ң жүйелік ұйымдастырудағы Лурияның ілімі. Ми құрылысының көлденең және тік ұйымдасуы. ЖПФ-ң динамикалық локализациясы. ЖПФ-ті әлеуметтік, жанамалылығын, саналы, ырықты күрделі өзіндік реттеуші процестер ретінде қарастыру. Жарты шараралық ассиметрия және жарты шараралық ара-қатынас мәселесі. Бас мидың әр бөлігінің зақымдалуындағы синдромды нейропсихологиялық талдау. Синдром туралы түсінік. Клиникалық және нейропсихологиялық синдромдар. Нейропсихологиялық синдромдарды құрастыру және бөліп шығару принциптері, әртүрлі нейропсихологиялық синдромдардың сипаттамасы. Мидың локальді патологиясында психикалық процестердің бұзылуларының диагностикалыұ әдістері.



13 тақырып. Мидың локальді патологиясында психикалық процестердің бұзылулары.

Мидың локальді патологиясында психикалық процестердің бұзылулары. Мидың қандай бөлігі зақымдалғанда ЖПФ-ң бұзылулары. Маңдай синдромының варианттары. Мидың төбе-шүйде бөліктері зақымдалғанда ЖПФ-ң бұзылулары. ЖПФ-ң бұзылу синдромы кезіндегі оң және сол жақ жарты шарлардың зақымдалуы. Апраксия жағдайындағы зақымдалған аймақтарын локализациялау мәселелері. Қозғалыс пен іс-қимылдың бұзылуы. Апраксия түрлері. Қабылдаудың бұзылуы. Көру агнозиясының түрлері. Агнозия түрлері жөніндегі қазіргі заманғы түсінік. Агнозия жағдайындағы ми зақымдалуының локализациясы. Алексиялар, аграфиялар, акалькулиялар.Сөйлеудің бұзылуы. Афазия түрлері. Афазия жағдайындағы ми зақымдалуының локализациясы. Мнестикалық процестердің бұзылуы. Мнестикалық бұзылудың нейропсихологиялық механизмдерін зерттеу. Ойлау процестерінің нейропсихологиялық бұзылуы. Мидың маңдай, самай, шүйде, төбе,оң және сол жарты шарлары зақымдалған кезіндегі ойлаудың бұзылуы. Зақымдалған қызметтерді қалпына келтірудің нейропсихологиялық негіздері. Мидың локальді зақымдалуы кезіндегі эмоционалдық бұзылулар кезіндегі нейропсихологиялық зерттеудің мүмкіндіктері.



14 тақырып. Психосоматика. Соматикалық аурулар клиникасының психологиялық мәселелері.

Соматикалық аурулар клиникасындағы психологиялық проблемалар. Психосоматикалық мәселе және оны шешу жолдары. Психосоматикалық дамудың философиялық және медициналық алғы шарты. Психосоматика пән аралық сала ретінде. Психикалық және соматикалық байланысының мәселесі. Соматикалық аурулардың басталуымен күнделікті психикалық факторлардың маңызы. Психосоматозды бұзылулар дамуына және тұрақты болуына психологиялық факторлардың маңызы. Психосоматикалық аурулар. Психосоматикалық аурулардың негізгі теориялары.Психосоматиканың мәдениет аралық аспектілері.


15 тақырып. Аурудың ішкі көрінісі.Тұлғаның спецификалық ерекшеліктері және ауру.

Аурудың ішкі көрінісі. Созылмалы соматикалық аурулардың тұлғалық өзгеруі. Тұлғаның спецификалық ерекшеліктері және ауру. Тыныс алу органдарының (туберкулез, бронхиалдық демікпе және т.б.) аурулары бар науқастардың психологиялық ерекшеліктері. Жүрек-қан тамыр жүйелерінің ауыратын науқастардың психологиялық ерекшеліктері. Асқазан-ішек жолдарының (асқазан жарасы, бауырдың және өт жолдарының созылмалы аурулары) аурулары бар науқастардың психологиялық ерекшеліктері, әр түрлі этаптағы (алдын алу, аурудың бастапқы кезеңі,жедел периоды, ремиссия, созылмалы жағдайы, өмірге қауып төнуі) соматикалық ауруы бар науқастардың реабилитациясы мен коррекциясының психологиялық деректері. Ауру адамдардың психологиялық коррекциясы мен әлеуметтік-еңбектік реабилитациясының жалпы деректері. Соматикалық аурулары бар науқастың реабилитация кезіндегі психологиялық деректері. Дәрігер мен науқас арасындағы қарым-қатынас мәселелері. Дәрігердің тұлғалық ерекшеліктерінің маңызы, эмпатияның мәні. Аурулардың дәрігер тұлғаларды қабылдағандағы нұсқау типтері. Ятрогениялар. Психологтың ауруханалардағы дәрігерлер және кіші медициналық персоналдармен жұмыс істеудегі ерекшеліктері мен мүмкіндіктері.


3.4 Практикалық сабақтардың мазмұны
1 тақырып. Қазіргі заманғы медициналық психологияның әдістеме-теориялық мәселелері.

Медициналық психологтардың қызметінің негізгі астарлары. Медициналық сараптаманың кейбір мәселелерді іске асырудағы психологтардың маңызы (медициналық-еңбек, әскери- медициналық, сот-психиатриялық және медициналық-педагогикалық сараптамалар).

«Норма және «патология» мәселелері. Медициналық психологияның негізгі әдістемелік мәселесі ретінде «норма» және «патология» ұғымдарын анықтау.

2 тақырып. Клиникалық психологиядағы негізгі түсініктемелік парадигмалары.

Медициналық психологиядағы түсіндірмелі модельдердің дамуына дифференциалды психологияның үлесі. Жыныстық, жас ерекшелік аырмашылықтар, жеке адамның психикалық өмірінің ерекшеліктерін шарттандыратын факторлар ретіндегі конституциядағы айырмашылықтар. Тұлға және психоз. Психопатия және мінездің акцентуациялары.



3 тақырып. Медициналық психологиядағы психологиялық бағыттар және түсіндіру модельдері.

Психикалық патологияның пайда болуының механизмдері туралы психоанализ. Когнитивті-бихевиоралды парадигма. Психопатологияның қайнар көзін түсінуге бихевиоралды тәсіл: әртүрлі үйренудің типтері мен патолтгияның қалыптасуы. Дерессия, фобия соматоформды бұзылулар және басқа да психологиялық патологияның түрлерінің пайда болуының когнитивті модельдері. Әлеуметтік шарттардың мінезге әсері және психикалық бұзылудың көрінісі. Психопатология және дін.



4 тақырып. Патопсихология және аномальды дамудың психологиясы.

Патопсихологиялық зерттеудің әдісі. Сараптама, оның типтері, негізгі міндеттері. Психикалық аурумен ауыратын адамдарды сауықтыру. Психикалық жағдайдың динамикасын бақылау. Кейбір психикалық аурудың табиғатын зерттеудегі патопсихологияның ролі. Бұрмаланған психикалық даму. Ерте балалық аутизм. Дисгармониялық психикалық даму, әлеуметтік дезадаптация түсінігі. Мінездің психопатиясы мен акцентуациясы. Диагностика мен коррекция, алдын алудағы психологтың ролі. Балалардағы невроздар. Балалардағы невроздардың көшіру формасы.



5 тақырып. Психикалық бұзылудың жастық ерекшеліктері..

Психикалық бұзылудың жастық ерекшеліктері. Аномальды дамудың психологиясы. Психикалық дамудың биологиялық және әлеуметтік факторлардың өзара қатынас мәселесі. Психикалық толық жетілмеу. Негізгі клиникалық формалар. Диагностика. Кешіккен клиникалық даму (КПД), этиологиясы, түрлері, дифференциалды диагностика, психологиялық коррекция мәселелері. Зақымданған психикалық даму. Органикалық деменция, этиология, ойлаудың бұзылуы. Дефицитарлық психикалық даму, олармен коррекциялық жұмыстардың тапсырмалары мен әдістемелері.



6 тақырып. Кейбір психикалық аурулардың клиникалық-психологиялық сипаттамасы.

Психикалық ауруларды диагностикалау және емдеудің қазіргі әдістері.Көңіл-күйдің бұзылуының негізгі клиникалық формалары, эмоционалды сферасының бұзылуы. Жабырқаудың, мазасыздықтың, қорқыныштың феноменологиясы. Паникалық бұзылулар. Фобиялар. Посттравматикалық стресстік бұзылулар. Депрессия, түрлері. ұлғаның эмоционалды сферасындағы бұзылуарды түсінуге психологиялық бағыттар. Олармен психокоррекциялық жұмыстардың негізгі бағыттары. Шизофрения, эпилепсия (қояншық ауру), дірілдеме (судорожный припадок), түрлері, жалпы клиникалық ерекшеліктері. Эксперименталды-психологиялық диагностика.



7 тақырып. Невроздар. Невротикалық бұзылулар туралы қазіргі кездегі теориялар. Невроздар. Невротикалық бұзылулар туралы қазіргі кездегі теориялар. Нев ротикалық бұзылулар: 1) обсессивтік-комплексті бұзылулар, олардың әлеуметтік жағдайлармен байланысы, психологиялық механизмдері, психотерапевтік және психокоррекциялық жұмыстарды өткізу; 2) соматоформдық бұзылу, конверсиондық (истерия), соматогендік, ипохондрия, психокоррекциясы; 3) диссоциативтік бұзылулар: психогендік деперсонализация; 4) «МЕН» бейненің бұзылуымен байланысты дисморфоманиялар, дисморфобиялар, нервтік анорексия. Олардың психотерапиясы мен психокоррекциясы.

8 тақырып. Сананың, қабылдаудың, естің, эмоцияның бұзылулары. Критерийлері, синдромдары.

Сананың бұзылуының критерийлері,синдромдары: кома, стопор, онейроид, қарауытқан ... бұзылулары (сумеречное состояние), есеңгіреу (оглушенность), делирия, құнды идеялар, олардың құрылуы мен психологиялық механизмі. Физиологиялық және патологиялық аффект. Эмоционалды бұзылулардың диагностика мен коррекциясы. Ерік және оның бұзылуы. Ойлаудың бұзылуын зерттейтін әдістер, олардың дифференциалды-диагностикалық мағыналылығы.



9 тақырып. Жеке тұлға аномалиялары және олардың жалпы психология үшін зерттеудің мәні.

Мағына қалыптастыру процесі және оның бұзылулары. Патологиялық қажеттіліктердің құрылу анализі. Өзін-өзі реттеудің бұзылуы. Невроздардағы тұлғаның бұзылуы. Тұлғаны зерттеудегі патопсихологиялық әдістер. Жалпы психология үшін тұлғалық аномалияларды зерттеудің мәні. Тұлғаның аномалия кезіндегі психологиялық коррекция. Ауытқыған жүріс-тұрыстың түрлері. Олардың диагностикасы және коррекциясы.



10 тақырып. Аддиктивті жүріс-тұрыс. Маскүнемдік. Нашақорлық. Психологиялық көмек және психокоррекция.

Аддиктивті жүріс-тұрыс. Маскүнемдік. Нашақорлық. Психологиялық көмек және психокоррекция. Аддикциялардың басқа формалары: дәрі-дәрмекке тәуелділік, темекі шегу, трудоголизм, тағамға тәуелділік. Аддиктивті жүріс-тұрыстың коррекциялық әдістерді қолдану.

Дағдарыс кезіндегі тұлға және суицидология. Дағдарыс кезіндегі адамның жүріс-тұрыстың түрлері және типтері. Суицидалды жүріс-тұрыс. Суицид кезіндегі психотерапия және психокоррекция. Суицидологиялық қызмет.

11 тақырып. Нейропсихология және медициналық психологиядағы оның мәні.

Нейропсихология пәні. Нейропсихологияның орталық проблемасы –психикалық іс-әрекеттердің милық негізі. Психикалық іс-әрекеттің ми негіздерінің нейропсихологиялық талдауы. Жалпы психологиялық мәселелерді шешудегі нейропсихологиялық зерттеудің маңызы. Психикалық функциялардың локализация проблемасына көзқарастар ауысуының негізгі кезеңдері. Осы мәселелерді шешу жолдары. Нейропсихологияның дамуына А.Р.Лурияның үлесі.



12 тақырып. Психикалық іс-әрекеттің ми негіздерінің нейропсихологиялық талдауы.

Психикалық іс-әрекеттің ми негіздерінің нейропсихологиялық талдауы. Жарты шараралық ассиметрия және жарты шараралық ара-қатынас мәселесі. Клиникалық және нейропсихологиялық синдромдар. Нейропсихологиялық синдромдарды құрастыру және бөліп шығару принциптері, әртүрлі нейропсихологиялық синдромдардың сипаттамасы. Мидың локальді патологиясында психикалық процестердің бұзылуларының диагностикалыұ әдістері.



13 тақырып. Мидың локальді патологиясында психикалық процестердің бұзылулары.

Мидың локальді патологиясында психикалық процестердің бұзылулары. ЖПФ-ң бұзылу синдромы кезіндегі оң және сол жақ жарты шарлардың зақымдалуы. Қозғалыс пен іс-қимылдың бұзылуы. Апраксия түрлері. Қабылдаудың бұзылуы. Көру агнозиясының түрлері. Агнозия түрлері жөніндегі қазіргі заманғы түсінік. Сөйлеудің бұзылуы. Афазия түрлері. Ойлау процестерінің нейропсихологиялық бұзылуы. Мидың маңдай, самай, шүйде, төбе,оң және сол жарты шарлары зақымдалған кезіндегі ойлаудың бұзылуы.



14 тақырып. Психосоматика. Соматикалық аурулар клиникасының психологиялық мәселелері.

Соматикалық аурулар клиникасындағы психологиялық проблемалар. Психосоматикалық мәселе және оны шешу жолдары. Соматикалық аурулардың басталуымен күнделікті психикалық факторлардың маңызы. Психосоматозды бұзылулар дамуына және тұрақты болуына психологиялық факторлардың маңызы. Психосоматикалық аурулар. Психосоматикалық аурулардың негізгі теориялары.Психосоматиканың мәдениет аралық аспектілері.



15 тақырып. Аурудың ішкі көрінісі.Тұлғаның спецификалық ерекшеліктері және ауру.

Аурудың ішкі көрінісі. Созылмалы соматикалық аурулардың тұлғалық өзгеруі. Тұлғаның спецификалық ерекшеліктері және ауру. Ауру адамдардың психологиялық коррекциясы мен әлеуметтік-еңбектік реабилитациясының жалпы деректері. Соматикалық аурулары бар науқастың реабилитация кезіндегі психологиялық деректері. Ятрогениялар. Психологтың ауруханалардағы дәрігерлер және кіші медициналық персоналдармен жұмыс істеудегі ерекшеліктері мен мүмкіндіктері.


3.5 СӨЖ мазмұны




СӨЖ түрлері

Есеп беру түрлері

Бақылау түрлері

Сағат саны (күндізгі бөлім)

Сағат саны

(сырттай оқу бөлімі)



1

Дәрісті пысықтау




Сабақ кезіндегі белсенділік

3

6

2

Курстың қосымша тақырыптарын оқып білу

Есеп беру

Баяндама



16

20

3

Тәжірибелік сабаққа дайындалу, үй тапсырмасын орындау

Жұмыс дәптері, конспект

Сабақ кезіндегі белсенділік

30

22

4

Тақырып бойынша әдебиеттерді талдау, салыстырмалы кестелерді құрастыру

Конспект

Қажетті кестелерді дайындау



Баяндама, қорғау

13

17

5

Ғылыми баяндама жасауға дайындалу, рефераттарды орындау

Реферат, баяндама

Қорғау

14

12

6

Глоссарий құрастыру

Глоссарий




12

10

7

Бақылау жұмыстарын орындау (сырттай оқу бөлімі)

Бақылау жұмысы




-

28

8

Бақылау шараларына дайындық




РК 1, РК 2, тестілеу

2

2




Барлығы







90

117


Студенттердің өздік жұмысына ұсынылатын тақырыптардың нұсқасы


  1. Медициналық психологияның негізгі әдістемелік мәселесі ретінде «норма» және «патология» ұғымдарын анықтау.

  2. Клиникалық психологиядағы негізгі түсініктемелік парадигмалар.

  3. Патопсихологиялық диагностика.

  4. Психиканың нормадағы және патологиядағы дамуы.

  5. Психикалық аурулар жайлы жалпы түсінік. Шизофрения. Эпилепсия.

  6. Невроздар.

  7. Психикалық процестердің патопсихологиялық бұзылулары.

  8. Тұлғаның бұзылулары.

  9. Кешіккен психологиялық дамудың және олигофренияның дифференциялдық диагностикасы.

  10. Психологиялық сараптама өткізген кезде психологтың жүріс-тұрысы..........

  11. Соматикалық ауруханада психологиялық диагностика.

Выписка из рабочего Форма



учебного плана Ф СО ПГУ 7.18.1/10

специальности



Мамандықтың жұмыс оқу жоспарынан көшірме

050503 Психология

Пәннің атауы Медицинская психология

Оқу түрі

Бақылау түрі

Сағат көлемі

Сағатты курс және семестр бойынша бөлу




емтихан


Бақылау жжжұмысы

барлығы

Дәріс

Тәжірибе

МСӨЖ

СӨЖ

Дәріс

Тәжірибе

МСӨЖ













барлығы

ауд

СӨЖ

РК

вмп




вмп

Күндізгі ЖОБ негізінде



5




135

45

90

5 семестр







30

15

45

45


































6 семестр

7 семестр




Сырттай ЖОБ негізінде

7

7

1135

24

111

12










12




3

12






















4 семестр

5 семестр




Сырттай ЖКБ негізінде

5

5

135

18

117

12













6

3

9






















4 семестр

5 семестр




Сырттай АКБ негізінде

5

5

135

18

156

6










12




3

9

















Реферат тақырыптары


  1. Медициналық психологияның даму тарихы.

  2. Медициналық психологияның қазіргі жағдайы және оның негізгі салалары.

  3. Медициналық психологтар қызметінің негізгі астарлары.

  4. Психикалық толық жетілмеу.

  5. Кешіккен психикалық даму.

  6. Зақымдалған психикалық даму.

  7. Дефицитарлық психикалық даму.

  8. Бұрмаланған психикалық даму.

  9. Дисгармоникалық психикалық даму.

  10. Сананың бұзылуы.

  11. Психикалық процестердің патопсихологиялық бұзылулары.

  12. Тұлғаның бұзылулары.

  13. Нейропсихология пәні, мақсаттары, міндеттері.

  14. Синдром туралы түсінік. Синдромдық талдау.


КУРСТЫК ЖҰМЫСТАРДЫҢ ТАҚЫРЫПТАРЫ

  1. Психикалық толық жетілмеудің диагностикасы мен коррекциясы

  2. Кешіккен психикалық дамудың (КПД) диагностикасы мен коррекциясы

  3. КПД-дағы балалармен психологиялық жұмыстардың форм.әдістері

  4. Жас өспірімдерде кезінде болған дисгармониялық пси.типтерінің кроссмәдениеттік айырмашылықтары.

  5. Әр түрлі акцентуациялары бар балалардың өзіндік ерекшеліктері және оның психолдогиялық коррекциясы.

  6. Теріс тәрбие диагностикасы және коррекциясы.

  7. Шизофренияға қазіргі заманғы көзқарастар.

  8. Шизофрениктер психологиялық коррекциясының мүмкіндіктері.

  9. Эпилепсия кезіндегі тұлғалық өзгерістер.

  10. Сананың өзгерген және патологиялық жағдайлары.

  11. Естің бұзылуы.

  12. Зейіннің бұзылуы.

  13. Эмоциялардың патологиялық өзгерістері.

  14. Ерік және оның өзгерістері.

  15. Маскүнемдік кезіндегі тұлғалық аномалиялар.

  16. Патологиялық қажеттіліктердің қалыптасуы.

  17. Психикалық денсаулықтың алдын алу шарасы.

  18. Ауру адамдардың психологиялық коррекциясы мен әлеуметтік-еңбектік ауытқуларының жалпы астарлары.



Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

Негізгі:

1. Ілешева Р.Г. Медициналық спихология. Алматы, 1994.

2. Ілешева Р.Г. Психиатрия. Алматы, 1995.

3. Құдиярова Г.А. Психиатрия. Алматф, 1994.

4. Абрамова Г.С., Юдчиц Ю.А. Психология в медицине. М., 1998.

5. Братусь Б.С. «Аномалии личности». М., 1990.

6. Зейгарник Б.В. Патопсихология. МГУ, 1987

7. Лебединский М.С. Нарушения психического развития у детей, М.,1985.

8. Лурия А.Р. Основы нейропсихологии. М.,1973.

9. Личко А.Е. Психопатии и акцентуации характера у подростков. М.,1986.

10.Николаева В.В. Влияние хронической болезни на психику. МГУ, 1987.

11.Сапарова И.А. Психология переживания болезни. Алматы, 1997.

12.Рубинштейн С.Я. Экспериментальные методики патопсихологии. М., 1970.

13.Фуко М. История безумия в классическую эпоху. М.,1997.

14.Хрестоматия по медицинской психологии. (составитель Сапарова И.А. Алматы, 2004

15. Хомская Е.Д. Нейропсихология . М., 1990.

16. Клиническая психология в социальной работе. (под ред. Б.А.Маршинина, 2002.

17. Менделевич В.Д. Патология девиантного поведения. М., 2001.



Қосымша:

18.Захаров А.И. Неврозы у детей и подростков. Л., 1989.



19.Лэнг Р. Расколотое Я. М., 1996.


©dereksiz.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет