1. Пәннің оқу үрдісіндегі мақсаттары мен міндеттері. Пәннің мақсаты



жүктеу 160.44 Kb.
Дата03.07.2016
өлшемі160.44 Kb.
1. Пәннің оқу үрдісіндегі мақсаттары мен міндеттері.

Пәннің мақсаты: студенттерге тірі ағзаның химиялық құрамы, құрылысы, жасушаның қасиеттері және ондағы зат пен энергия алмасуы туралы білім беру.

Пәннің міңдеттері:

 макромолокулардың тізбектенуінің басты принциптері

 метаболизмнің негізгі жолдарын және олардың механизмнің өзіндік

реттелуі


Студенттер игеруі тиіс:

Студенттер қазіргі заманғы биохимиялық тәсілдермен қанды, сүтті және басқада биологиялық белсенді заттарды зерттеуді және алған білімдерін болашақ мамандықтарына қолдануы қажет.



2. Пререквизиттер:

  • биофизика

  • бейорганикалық және аналитикалық химия

  • биоорганикалық химия

  • физикалық және коллоидтық химия

  • физиология

  • малдардың генетикасы мен селекция

  • биотехнология

  • гендік инженерия

  • жалпы биология және вирусология

  • микробиология

Пәннің тақырыптық жоспары ПМУ ҰС 7.18.2/07





3. Пәннің мазмұны


3.1 ПӘННІҢ ТАҚЫРЫПТЫҚ ЖОСПАРЫ

Күндізгі жалпы орта білім беру базасы негізінде



Тақырыптар

Сағат мөлшері


Дәріс

Сарам

Зерт.

СӨЖ

1

2

3




4

5

1

Кіріспе. Тірі ағзаның химиялық құрамы

1

-




2

2

Көмірсулардың жалпы сипаттамасы

1

-

1,5

2

3

Липидтердің жалпы сипаттамасы

1

-

-

2

4

Ақуыздардың жалпы сипаттамасы

1

-

2

2

5

Биологиялық мембраналардың құрылымдық және функционалдық ұйымдасуы.

1

-

-

5

6

Гормондар

1

-

1,5

3

7

Ферменттер

1

1,5

2,5

2

8

Дәрумендер және коферментер

1

-

-

2

9

Көмірсулар алмасуы

1

-

-

5

10

Липидтердің метаболизімі

1

1,5

-

5

11

Нуклеин қышқылдарының және ақуыздардың алмасуы

1

4,5

-

10

12

Бауырдың детоксицидтік ролі

1

-

-

5

13

Жасуша аралық матрикс

1

-

-

5

14

Ет ұлпасының биохимиясы

1

-

-

5

15

Жүйке ұлпасының метаболизімі

1

-

-

5

Барлығы

15

7,5

7,5

60


3.2 Дәрістік курстың мазмұны
1 Дәріс.

Тақырып: Кіріспе. Тірі ағзаның химиялық құрамы.
Биохимия пәні мен міндеттері. Өмір құбылыстарында құрылымдық ұйымдастырудың, зат алмасудың, генетикалық информацияның және энергетикалық процестердің алатын ролі. Биохимияның дамуы және рның тәжірибемен байланысы.

Судың құрылымы мен қасиеттері. Судың ионизациялау константасы. pH

көрсеткіші. Суға қышқылдарды қосу. Суға негіздерді қосу. Буферлік. Сыртқы және ішкі жасуша буферлері. Тірі ағзадағы судың ролі. Ағзадағы судың көздері. Ағзада судың таралуы. Су бөлінуі. Судың функциясы. Мембраналар арқылы суда еріген заттардың және судың транспорты. Су балансын реттеу.
2 Дәріс.

Тақырып: Көмірсулардың жалпы сипаттамасы
Моносахаридтер. Көмірсулардың стериоизомериясы. Көмірсулардың оптикалық белсенділігі. Ең танымал моносахаридтер. Энантомерлер. Эпимерлер. Моносахаридтердің кеңестіктеннген құрылымы. Көмірсулардың циклі. Мутаротация. Олигосахаридтер. Дисахаридтер. Байланыстың мальтозды түрі. Трегалозды байланыс түрі. Негізгі дисахаридтер. Көмірсулардың редукциялық қасиеттері. Полисахаридтер. Крахмал. Амилаза. Амилопектин. Гликоген. Целлюлоза.
3 Дәріс.

Тақырып: Липидтердің жалпы сипаттамасы
Липидтердің құрылысы. Бейтарап майлар. Липидтердің физикалық қасиеттері. Липидтердің химиялық қасиеттері. Фосфолипидтер. Стероидтар. Холестерин және оның туындылары. Эйкозаноидтар.
4 Дәріс.

Тақырып: Ақуыздардың жалпы сипаттамасы
Ерітінділерде аминқышқылдардың құрылысы және қасиеттері. Аминқышқылдардың классификациясы. Ақуыздардың құрылысы. Бірінші реттік құрылым. Екінші реттік құрылым. Үшінші реттік құрылым. Төртінші реттік құрылым. Жай және күрделі ақуыздар. Ақуыздардың физико-химиялық қасиеттері. Ағзадағы ақуыздардың ролі. Қысқа пептидтер және олардың функциялары.

5 Дәріс.



Тақырып: Биологиялық мембраналардың құрылымдық ұйымдасуы

және функциялары
Мембраналардың құрылысы. Мембрандардың фосфолипидтері. Мембрандық гликолипидтер. Мембранадағы холестерин. Мембранды ақуыздар. Тасымалдаушы ақуыздар. Мембрана арқылы белсенді тасымалдау.
6 Дәріс.

Тақырып: Гормондар
Гормондардың құрылысы. Гормондардың әсер ету механизімі. Гидрофильді гормондар арқылы гормоналды дыбыстың берілуі. с AMP-мен белсендірілетін протеинкиназалар – гормон дыбысын береді. Инозитолтрифосфат (ИЗТ) мен ДАГ – екінші реттік жасуша ішкілік. GMP мен белсендірілетін ақуыздар. Гормондардың функционалдық классификациясы.
7 Дәріс.

Тақырып: Ферменттер.
Ферменттердің құрылысы мен қасиеттері. Ферменттердің классификациясы мен номенклатурасы. Ферменттердің әсер ету механизімі. Ферменттердің белсенділігін реттеу. Ингибитор арқылы реттеу. Төрттік құрылымда ферментативті реакцияның ролі.
8 Дәріс.

Тақырып: Дәрумендер мен коферменттер.
Дәрумендерді еру бойынша классификациялау. Майда еритін дәрумендер. А дәрумені. (D) Кальциферолы. (Е) Токоферолы. (К) Нафтохиноны. Суда еритін дәрумендер. (В1) Тиамин. (В2) Рибафловин. (В5) Ниацин. (В3) Пантотен қышқылы. Дәрумені В6. (H) Биотин. 12) Кобаламин. (фолоцин, Вс. Фоли қышқылы. (С) дәрумені.Аскорбин қышқылы. (Р дәрумені) биофлавоноидтар. Антидәрумендер. Дәрумен тәріздес заттар.
9 Дәріс.

Тақырып: Көмірсулар алмасуы
Көмірсулардың қорытылуы мен сіңірілуі. Гликоген биосинтнзі. Гликолиз және гликогенолиз. Пируват метаболизімі. Анаэробты гликолиз. Спирттік ашу. Пируваттың декарбоксилдық тотығуы. Лимин қышқылының циклі (Кребс циклі) Гликонеогенез пентозофосфатты тотығу жолы. Митофондриядағы NADN цитоплазмалық механизмнің тасымалдануы.
10 Дәріс.

Тақырып: Липидтердің метаболизімі
Липидтердің қорытылуы. Липидтердің тотуғуы. Бауырдағы кетонол денелердің биосинтезі. Триацилглицерол биосинтезі. Фосфолипидтердің биосинтезі. Майлы қышқылдардың синтезі. Элонгация және десатурация. Липидтер метаболизімін реттеу.
11 Дәріс.

Тақырып: Нуклеин қышқылдардың және ақуыздардың алмасуы.
Нуклеотидтердің құрылысы. Нуклеотидтердің метаболизімі. ДНК метоболизімі. ДНК репликациясы. Ақуыз биосинтезі. Азот балансы. Протеолиз. Аминқышқылдардың метаболизімі. Ағзадағы аммиакты жою. Әр түрлі жануарлар ағзасынан аминді азотты шығару жолдары. Аминқышқыл биосинтезі. Аминқышқылдарды декарбоксилдеу. Жеке аминқышқылдардың алмасу ерекшеліктері. Құстардағы азотты алмасудың ерекшеліктері. Күйіс қайыратын малдардың азотты алмасу ерекшеліктері. Ақуыздардың биологиялық қоректену құндылығы.
12 Дәріс.

Тақырып: Бауырдағы детоксидтік ролі.
Бауырдағы биотрансформациялық механизімі. Гемоглобиннің ыдырауы.
13 Дәріс.

Тақырып: Жасушааралық матрикс.
Коллагеннің құрылысы. Коллагеннің биосинтезі. Эластин. Адгезивті ақуыздар. Фибронектин. Протеогликан. Сүйекті ұлпа. Ремоделирлеу және кальций гомеостазының гормоналдық реттеу процесі. Кератиндер.
14 Дәріс.

Тақырып: Ет ұлпасының биохимиясы.
Көлденең – жолақты бұлшықеттердің құрылысы. Бұлшықеттердің химиялық құрамы. Жиырылғыш бұлшықеттер. Реттеуші ақуыздар. Бұлшықеттердің жиырылуы мен босаңсу механизімі. Бұлшықеттердің жиырылу биоэнергетикасы. Көлденең – жолақты бұлшықеттердің түрлері.
15 Дәріс.

Тақырып: Жүйке ұлпасының метаболизімі
Жүйке жасушасының медиатрлары. Ацетилхолин. Катехоламин. Серотонин. Гистамин.
Зертханалық сабақтар мазмұны

1 Зертханалық жұмыс

Тақырып: Көмірсуларға сапалық реакциялар

Троммер реакциясы. Фелинг реакциясы. Селиванов реакциясы. Люголь реакциясы.

Сабақтың мерзімі – 1,5 сағат
2 Зертханалық жұмыс

Тақырып: Ақуыздарға атаулы және түрлі түсті сапалық реакциялар.

Адамкевич (Адамкевич – Гопкинс). Ван Слайк реакциялары. Ваузен реакциясы. Милон реакциялары. Гопкинс – Кол реакциялары. Маккарти және Салливана реакциялары. Паул (Диазореакция Паули). Пиотровский реакциясы. Руэман реакциясы. Сакагучи реакциясы. Фоль реакциясы. Формальдегидпен реакциясы. Циммерман реакциясы. Металдармен жиындардың түзілуі. Ксантопротеин реакциясы. Ақуыздарды ауыр металдардың тұздармен тұнбалауы.

Сабақтың мерзімі – 2 сағат
3 Зертханалық жұмыс

Тақырып: Гормондардың құрылысы.

Инсулиннің ақуыздық табиғатын дәләлдейтін сапалық реакциядар. Қалқанша без препаратында иодты тауып алу.

Сабақтың мерзімі – 1,5 сағат

4 Зертханалық жұмыс

Тақырып: Ферментердің қасиеттерін зерттеу.

Сілекейдің амилазы белсендігін анықтау. Ферменттерге pH – әсері. Сілекей амилаз белсенділігене температураның әсері.

Сабақтың мерзімі – 2,5 сағат
Сарамандық жұмыс мазмұны
1 Сарамандық жұмыс.

7 Тақырып Ферменттер

Мазмұны: Ферментативті реакцияның жылдамдығы. Фермент реакцияның жылдамдығына концентрациясының әсері. Фермент реакцияның жылдамдығына субстрат концентрациясының әсері. Михаэлис константасы және реакция ең жоғары жылдамдығы. Ферменттің белсенділігі. Белсенділігінің шартты бірліктері.

Сабақтың көлемі 1,5 сағат.



2 Сарамандық жұмыс

10 Тақырып Липидтердің метаболизімі

Мазмұны: Бауыр мен май ұлпасындағы майлардың синтезі. Гликоген мен майды қор жинаушы энергожинаушылар ретінде салыстыру. Ағзадағы гликоген мен майлар.

Сабақтың көлемі 2 сағат.


3 Сарамандық жұмыс

11 Тақырып Нуклеин қышқылдарының және ақуыздардың алмасуымен

таныстыру.



Мазмұны: Цистеин мен ауысатын амин қышқылдардың көміртекті құрылысы. λ аминтоптағы әмбебеп доноры. Глутамин. Аспарагин. Серин. Глицин. Пролин. Жартылай ауыспалы аминқышқылдар. Шартты ауыспалы аминқышқылдар.

Сабақтың көлемі 2 сағат


4 Сарамандық жұмыс

11 Тақырып Нуклеин қышқылдарының және ақуыздардың алмасуымен

таныстыру.



Мазмұны: Биологиялық код. Биологиялық кодтық қасиеттері. Ақуыз синтездеуші жүйесінің негізгі компонентері және олардың трансляция процесі кезіндегі функциялары. Пептидтік байланыстың түзілуі. Транслокация. Терминация. Полисома. Посттрансляциондық модификациялар.

Сабақтың көлемі 2 сағат



Студенттің өздік жұмысының мазмұны






СӨЖ-нің түрі

Есеп беру түрі

Бақылау түрі

Сағат көлемі

1

Дәріс сабағына дайындалу

Конспект

Жазбаша және ауызша

7,5

2

Зертханалық сабағына дайындалу

коллоквиум

Жазбаша және ауызша

2

3



Аудиториялық сабақтар мазмұнына енбеген материалдарды оқу

конспект

Дәптерге конспект жазу

42,5



4

Бақылау шараларына

дайынлалу



Коллоквиум,

тестлер


РК 1,2

8

Барлығы

60



Өздігінен оқып-білу тақырыптары
Тақырып 1 Кіріспе. Тірі ағзаның химиялық құрамы

Ферменттер. Ақуыздардың катализдік функциясы.

Ферменттердің биосинтезі. Ферменттерді алу және тазалау әдістері. Коферменттер. Активаторлар және ингибиторлар.

Әдебиет: [1] 42 – 48 бет.
Тақырып 8 Дәрумендер және коферментер

Биологиялық белсенді заттар :дәрумендер мен коферменттер.

Биологиялық реакциялардағы коферменттердің атқаратын міндеттері. Оксидоредуктаза. Трансфераза. Изомера. Лигаза. Лиаза. В топтағы дәрумендер. Дәрумендер жетіспеушілігінен туатын аурулар.

Әдебиет: [1] 17 – 45 бет.
Тақырып 6 Гормондар

Биологиялық белсенді заттар : гормондар.

Қалқанша без гомондары. Қарбалас қалқанша без гомондары. Ұйқы мен гипофиз гормондары. Жыныс без гормондары. Бүйрек усті без гормондары.

Әдебиет: [1] 64 - 74 бет.
Тақырып 15 Жүйке ұлпасының метаболизімі

Орталық және перифериялық жүйке жүйесінің құрылысы мен фукциялары

Орталық және перифериялық жүйке жүйесінің негізгі және арнайы функциялары. Орталық жүйке жүйесінің бөлімдері (жұлын, орталық ми, аралық ми, мишық). Негізгі құрылым және функцияның белгілері.

Әдебиет: [1] 243 - 244 бет.
Тақырып 9 Көмірсулар алмасуы

Ағзадағы жалпы энергия және зат алмасу туралы түсініктер.

Зат алмасу сатылары мен қырлары. Негізгі алмасу. Жануарлар ағзасындағы энергия алмасуының ерекшеліктері. Анаболизм мен катоболизм. Тыныс алу – зат алмасу және энергия көзі.

Әдебиет: [1] 77 – 85 бет.
Тақырып 3 Липидтердің жалпы сипаттамасы

Майлардың ішікте қорытылуы. Стероидтардың қорытылуы. Фосфатидтердің қорытылуы. Липилтер алмасуының бұзылуынан болатын аурулар.

Әдебиет: [1] 176 - 181 бет.
Тақырып 11 Нуклеин қышқылдардың және ақуыздардың алмасуы.

Аспарагин. Глицин. Глутамин алмасуда алатын орны. ДНК мен РНК құрылысы.

Әдебиет: [1] 224 - 225 бет.

Мамандықтың оқу Нысан

жоспарынан көшірме ПМУ ҰС Н 7.18.1/10



050802 - Зоотехния мамандығының оқу жоспарынан көшірме


Пән Жануарлар биохимиясы



Оқу түрі

Бақылау түрлері

Студ. Жұмысының мөлшері,

сағат


Курс, тоқсан бойынша сағаттың бөлінуі (сағат)

емт.

сын.

кжо.

кжұ.

РГЖ

Бақ.

жұм


Барлығы

дәр

пр.

зерт

сөж

дәріс

пр

зх

сөж

жалпы

ауд

сөж/сөжм

1.

ЖОБ негізінде


5















90


30


60


Семестр 4

Семестр 5

15

7,5

7,5

60














Әдебиеттер
1. Жануарлар биохимиясы Қ.Қ. Қайырханов, Алматы: Ана тілі, 1993 ж.

2. Биохимия практикумы Қ.Канал, Астана 2003 ж.



3. Малахов А.Г., Вишняков С.И. Биохимия сельскохозяйственных животных М.: 1984 г

4. Сеитов С.З. Биохимия – Алматы, 2001 г.


©dereksiz.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет