Ахметкаримова Жанар Саматовна Қаражанбас мұнай кен орны шламын каталитикалық өңдеу Магистрлік диссертацияның құрылымы мен көлемі



жүктеу 93.43 Kb.
Дата24.02.2016
өлшемі93.43 Kb.
Ахметкаримова Жанар Саматовна

Қаражанбас мұнай кен орны шламын каталитикалық өңдеу
Магистрлік диссертацияның құрылымы мен көлемі. Диссертацияның құрылымы оның мақсатымен, шешетін мәселелерімен және зерттеу қисынымен анықталады. Диссертация кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланған әдебиеттер тізімінен құралған, сонымен қатар диссертацияға көрнекілік мақсатында суреттер, кестелер мен графиктер енгізілген.

Түйін сөздер тізімі: өңдеу, мұнай шламы, каталитикалық қоспалар, пирит, пирротин, цеолит, топтық құрам, асфальтендер, механикалық қоспалар, каталитикалық өңддеу, шайырлар, жеңіл фракциялар, хроматограммалар, күлділік, адсорбент, коллоидты бөлшектер, тұтқырлық, тығыздық.

Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Адамның техногенді әрекетінің нәтижесінде қоршаған ортаны ластайтын негізгі көздердің бірі мұнай өндіру және мұнай өңдеу кәсіпорындары болып табылады. Мұнай және мұнай өнімдерін құбырмен тасымалдау барысындағы және мұнай өңдейтін кәсіпорындардағы жұмыс барысында пайда болатын апатты жағдайлар нәтижесінде біздің елде экологиялық жағдайды ушықтыратын көп мөлшерде мұнай шламдары жинақталды. Сондықтан жаңа ғасырдың басында адамзат алдында тұрған маңызды стратегиялық мәселелердің бірі қоршаған ортаны қорғау болып келеді. Алайда осында бір қайшылық бар: бір жағынан, қоршаған ортаны сақтау қажеттілігі бар, ал екінші жағынан оның мұнай және газ ұңғымаларын салғанда, мұнай кен орындарын пайдалану барысында, құрамында мұнай өнімдері бар ағын суларды тазарту барысында, және резервуарлар мен мұнай өңдеу қондырғыларын тазарту барысында түзілетін мұнай шламдарымен ластану мәселесі бар. Мәселені шешу үшін қоршаған ортаны сақтау үшін қалдықтарды кәдеге жаратудың тиімділігі мен сапасын қамтамасыз ететін механизмдерді іздеп табу керек.

Зерттеу мақсаты. Қаражанбас кен орнының мұнай шламының құрамы мен қасиеттерін зерттеу және жеңіл фракциялар мен қатты қалдығынан никель және ванадий сиқяты металдарды алу үшін оны өңдеудің тиімді әдісін табу.

Зерттеу нысаны. Мұнай шламын зертханалық жағдайда кәдеге жарату процессі.

Зерттеу әдістері: су МЕСТ-2477-65, механикалық қоспалар МЕСТ 6370-83 мөлшерін, мұнай шламының тығыздығын МЕСТ Р 51069-97, кинематикалық тұтқырлығын МЕСТ 33-2000 (ИСО 3104-94), асфальтендер мөлшерін анықтау Гольде «суық әдісі», шайырлы заттар мөлшерін анықтау, фракциялық құрамын анықтау МЕСТ 2177-59, кубты қалдықтың күлге айналуын зерттеу МЕСТ 1461-59, атомды-абсорбциялық спектрометрия, атомды-эмисиялық спектроскопиия әдістері.

Алынған нәтижелер, олардың жаңалығы, ғылыми және практикалық маңызы келесілермен анықталады:

- зерттеу барысында Қаражанбас мұнай кен орны шламының физика-химиялық сипаттамалары анықталды:



  • су мен механикалық қоспалардың мөлшері;

  • тығыздығы, тұтқырлығы, күлділігі;

  • шайырлар мен асфальтендер мөлшері;

- мұнай шламын каталитикалық қоспалар: пирит, цеолит және пирротинды пайдаланумен өңдеу жүргізілді. Ең тиімді катализатор анықталды.

- Қаражанбас мұнай кен орны шламының құрамындағы бағалы металдар мөлшері анықталды;

- мұнай шламын каталитикалық өңдеу процессін зерттеу нәтижесінде каталитикалық қоспалардың Қаражанбас мұнай кен орнының шламдарында болатын металдарға әсері анықталып теория жүзінде негізделді;

- каталитикалық әдісті пайдаланғанда мұнай шламын өңдеу термиялық әдіске қарағанда тиімді болатыны анықталды;

- каталитикалық қоспалардың мұнай шламын өңдеу процессіне әсері анықталды, оған теориялық негіздеме беріліп, әрекет ету механизмә ұсынылды;

- жұмыстың ғылыми-практикалық маңызы жоғары. Қаражанбас мұнай кен орны шламдарын каталитикалық өңдеуді пайдалану өндіріс қалдықтарын сақтау үшін жинақтағыштарды салуға және экологиялық салықтарды төлеуге (қалдықтарды сақтау, атмосфера мен топыраққа шығарылатын қалдықтар үшін) жұмсалатын орасан зор қаржы мөлшерін азайтуға мүмкіндік береді. Өңдеу үшін күрделі технологиялық кешендерді салу қажеттілігінің болмауы. Зерттеу нәтижелері мұнай шламдарын басқа мұнай кен орындарында да кәдеге жаратудың жаңа технологияларын жетілдіру үшін пайдаланылуы мүмкін.


Жарияланған еңбектері жайлы мәлімет:

Байкенов М.И., Абсат З.Б., Халикова З.С., Кочегина Е.В., Ахметкаримова Ж.С. К вопросу о переработки нефтяного шлама месторождения Каражанбас // Вестник КарГУ: Сер. Хим. №3(55)/2009. С.101-106.-0,6 п.л.

Әбсат З.Б., Халикова З.С., Ахметкаримова Ж.С., Тукешов Н.А., Нуржанова А.Т., Әділхан А.Д. Қаражанбас кең орнының мұнай шламын өңдеу // Иновационное развитие и востребованность науки в современном Казахстане: Материалы междунар. науч.-практ.конф.( ноября 2009г.).- Алматы: Изд-во Алматы, - 2009. - С. 93-96.- 0,3 п.л.

Ахметкаримова Ж.С. Механизмы переработки нефтяного шлама месторождения Каражанбас // Международные IX Байконуровские чтения: Материалы междунар. науч.-практ.конф.(25 мая 2009г.).- Жезказган: Изд-во ЖезУ, - 2009.- С. 123-127.- 0,5 п.л.

Татеева Б.А., Ахметкаримова Ж.С. Сравнительный анализ нефтяного шлама месторождения Каражанбас // Вестник КарГУ: Сер. Хим. №1/2010, С. – 111-111.- 0,3 п.л.

Байкенов М.И., Ахметкаримова Ж.С., Тукешов Н.А., Нуржанова А.Т. К вопросу о влиянии каталитических добавок на процесс переработки нефтянных отходов // Молодежь и глобальные проблеммы современности: междунар. науч.-практ.конф.( 23 апреля 2010г.).- Караганда: Изд-во Болашак-Баспа, - 2010. – С.-111-111.-0,3п.л.



Байкенов М.И., Ахметкаримова Ж.С., Тукешов Н.А., Нуржанова А.Т. Қаражанбас кең орнының мұнай шламын өңдеу // Молодежь и глобальные проблеммы современности: междунар. науч.-практ.конф.( 23 апреля 2010г.).- Караганда: Изд-во Болашак-Баспа, - 2010. – С.-111-111.-0,3п.л.

Ахметкаримова Жанар Саматовна

Каталитическая переработка нефтяного шлама месторождения «Каражанбас»
Структура и объем магистерской диссертации: Структура диссертации обусловлена целью, задачами и логикой исследования. Диссертация состоит из введения, двух глав, заключения, списка использованных источников, иллюстрирована рисунками, включает таблицы графики.

Перечень ключевых слов: Переработка, нефтяной шлам, каталитические добавки, пирит, пирротин, цеолит, групповой состав, асфальтены, механические примеси, каталитическая переработка, смолы, легкие фракции, хроматтограммы, зольность, адсорбент, каллоидные частицы, вязкость, плотность.

Актуальность темы исследования: Одним из основных источников загрязнения окружающей среды в результате техногенной деятельности человека являются предприятия нефтедобывающей и нефтеперерабатывающей промышленности. В результате аварийных ситуаций в трубопроводном транспорте нефти и нефтепродуктов, а также в производственной деятельности предприятий нефтепереработки в нашей стране накопилось огромное количество нефтешламов, которые усугубляют экологическую ситуацию. Поэтому одной из стратегических задач, стоящих перед человечеством в начале третьего тысячелетия является задача по охране окружающей среды. Противоречие заключается между тем, что есть потребность в сохранении экологии окружающей среды и существует угроза ее загрязнения нефтяными шламами, образующимися при строительстве нефтяных и газовых скважин, при промысловой эксплуатации месторождений, очистке сточных вод, содержащих нефтепродукты, а также при чистке резервуаров и другого оборудования. Проблема заключается в поиске механизмов, которые обеспечили бы качество и эффективность утилизации отходов, переводя их в безотходные технологии, сохраняя тем самым окружающую среду.

Цель исследования: исследование состава и свойств нефтяного шлама месторождения Каражанбас и изыскание эффективного метода его переработки для получения легких фракций и таких металлов как, никель и ванадий из твердого остатка.

Объект исследования: процесс утилизации нефтяного шлама в лабораторных условиях.

Методы исследования: Содержание воды ГОСТ-2477-65, механические примеси ГОСТ 6370-83, плотность нефтянного шлама ГОСТ Р 51069-97, кинематическая вязкость ГОСТ 33-2000 (ИСО 3104-94), содержание асфальтенов «холодный способ» Гольде, определение содержание смолистых веществ, фракционный состав ГОСТ 2177-59, озоление кубового остатка ГОСТ 1461-59, метод атомно-абсорбционной спектрометрии, метод атомно-эмисионной спектроскопии.

Полученные результаты, их новизна, научная и практическая значимость определяется тем, что:

- в ходе исследования установлены физико-химические характеристики нефтешлама месторождения Каражанбас:



  • количественное содержание воды и механических примесей;

  • плотность, вязкость, зольность;

  • содержание смол и асфальтенов;

- проведена каталитическая переработка нефтяного шлама с использованием каталитических добавок: пирита, цеолита и пирротина. Выявлен наиболее благоприятный катализатор.

- определено содержание ценных металлов в нефтяном шламе месторождения Каражанбас;

- в результате исследования процесса каталитической переработки нефтяного шлама обнаружено и теоретически обосновано воздействие каталитических добавок на металлы, находящиеся в составе нефтяного шлама месторождения «Каражанбас»;

- выявлено, что переработка нефтешлама с использованием каталитического метода более результативна, чем переработка с использованием термического метода исследования;

- экспериментально установлено и теоретически доказано влияние каталитических добавок на процесс переработки нефтяного шлама и предложен механизм его действия

- научно - практическая значимость данной работы весома. Использование каталитической переработки нефтяных шламов месторождения Каражанбас позволяет исключить капитальные вложения на строительство могильников и шламонакопителей для хранения отходов производства и экологических выплат (за хранение отходов, выбросов в атмосферу и почву). Отсутствие необходимости строительства сложных технологических комплексов по переработке. Результаты исследования могут быть использованы для разработки новых технологий утилизации нефтешлама и на других месторождениях.


Сведения о публикациях:

Байкенов М.И., Абсат З.Б., Халикова З.С., Кочегина Е.В., Ахметкаримова Ж.С. К вопросу о переработки нефтяного шлама месторождения Каражанбас // Вестник КарГУ: Сер. Хим. №3(55)/2009. С.101-106.-0,6 п.л.

Әбсат З.Б., Халикова З.С., Ахметкаримова Ж.С., Тукешов Н.А., Нуржанова А.Т., Әділхан А.Д. Қаражанбас кең орнының мұнай шламын өңдеу // Иновационное развитие и востребованность науки в современном Казахстане: Материалы междунар. науч.-практ.конф.( ноября 2009г.).- Алматы: Изд-во Алматы, - 2009. - С. 93-96.- 0,3 п.л.

Ахметкаримова Ж.С. Механизмы переработки нефтяного шлама месторождения Каражанбас // Международные IX Байконуровские чтения: Материалы междунар. науч.-практ.конф.(25 мая 2009г.).- Жезказган: Изд-во ЖезУ, - 2009.- С. 123-127.- 0,5 п.л.

Татеева Б.А., Ахметкаримова Ж.С. Сравнительный анализ нефтяного шлама месторождения Каражанбас // Вестник КарГУ: Сер. Хим. №1/2010, С. – 111-111.- 0,3 п.л.

Байкенов М.И., Ахметкаримова Ж.С., Тукешов Н.А., Нуржанова А.Т. К вопросу о влиянии каталитических добавок на процесс переработки нефтянных отходов // Молодежь и глобальные проблеммы современности: междунар. науч.-практ.конф.( 23 апреля 2010г.).- Караганда: Изд-во Болашак-Баспа, - 2010. – С.-111-111.-0,3п.л.

Байкенов М.И., Ахметкаримова Ж.С., Тукешов Н.А., Нуржанова А.Т. Қаражанбас кең орнының мұнай шламын өңдеу // Молодежь и глобальные проблеммы современности: междунар. науч.-практ.конф.( 23 апреля 2010г.).- Караганда: Изд-во Болашак-Баспа, - 2010. – С.-111-111.-0,3п.л.

Akhmetkarimove Zhanar Samatovna

Catalytic treatment of oil sludge of Karazhanbas oilfield
Structure and content of master thesis. Structure of thesis is defiened by the aim, tasks and logic of the research. Thesis is composed of introduction, two chapters, conclusions, list of references, and illustrated with figures, includes graphs and tables.

List of keywords: treatment, oil sludge, catalytic additives, pyrite, pyrrotine, zeolite, group content, asphaltenes, particulate matter, catalytic treatment, resins, light fractions, chromatograms, ash content, adsorbent, colloid particles, viscosity, density.

Topicality of the research. One of the essential sources polluting the environment as a result of human anthropogenic activity are oil production enterprises. As a result of accidents in pipelines during the transportation of oil and oil products and during the work activity of production sites a great amount of oil sludge, which is no good for the environment, have gathered. That is why one of the essential strategic tasks to be performed by human in the very beginning of the new age is keeping environment safe. The difficulty is that there is a need for saving environment, and on the other hand, there is danger of pollution caused by oil sludge, formed as a result of oilfield exploitation, construction of gas and oil wells, purification of waste waters, containing oil products, and cleaning oil reservoirs and other equipment. The problem is to find out mechanisms, which could provide quality and effectiveness of waste utilization, by converting them into waste-free techniques, and thus, saving the environment.

Aim of the research. Investigation of composition and properties of Karazhanbas oil sludge and searching for an effective method of its treatment for obtaining light fractions and such metals as nickel and vanadium from solid remains.

Object of research. Process of utilization of oil sludge in laboratory scale.

Methods of research: water content STS-2477-65, particulate matter STS 6370-83, density of oil sludge STS Р 51069-97, kinematic viscosity STS 33-2000 (ISO 3104-94), asphalthenes content Holde’s «cold method», detection of resin content, fraction composition STS 2177-59, ashing of cubic remains STS 1461-59, methods of atomic-adsorption spectrometry and atomic-emission spectroscopy.

Obtained results, their novelty, scientific and practical significance is defined by following:

- during the research physical and chemical characteristics of Karazhanbas oil sludge have been detected:



  • water and particulate matter content;

  • density, viscosity, ash content;

  • resins and asphalthes content;

- catalytic treatment of oil sludge using catalytic additives: pyrite, pyrrotine, zeolite have been conducted. The most effective catalyst have been revealed;

- content of valuable metals in Karazhanbas oil sludge have been detected;

- as a result of studying the process of catalytic treatment of oil sludge the effect of catalytic additives on metals, contained in the Karazhanbas oil sludge, have been revealed and theoretically substantiated;

- it was revealed that treatment of oil sludge using catalytic method is more effective than using thermal methods;

- effect of catalytic additives on the process of oil sludge treatment was experimentally determined theoretically proved, and its mechanism have been proposed;

- scientific-practical significance if this work is high. Use of catalytic treatment of Karazhanbas oil sludges makes it possible to exclude capital investments in the construction of burials and sludge-collectors for storing industrial wastes and ecological taxes (for storing wastes, emissions in the environment). No need for constructing complex technological production sites. Results of the research can be used for elaboration of new techniques of oil sludge utilization on other oilfields.


Information about published works:

Байкенов М.И., Абсат З.Б., Халикова З.С., Кочегина Е.В., Ахметкаримова Ж.С. К вопросу о переработки нефтяного шлама месторождения Каражанбас // Вестник КарГУ: Сер. Хим. №3(55)/2009. С.101-106.-0,6 п.л.

Әбсат З.Б., Халикова З.С., Ахметкаримова Ж.С., Тукешов Н.А., Нуржанова А.Т., Әділхан А.Д. Қаражанбас кең орнының мұнай шламын өңдеу // Иновационное развитие и востребованность науки в современном Казахстане: Материалы междунар. науч.-практ.конф.( ноября 2009г.).- Алматы: Изд-во Алматы, - 2009. - С. 93-96.- 0,3 п.л.

Ахметкаримова Ж.С. Механизмы переработки нефтяного шлама месторождения Каражанбас // Международные IX Байконуровские чтения: Материалы междунар. науч.-практ.конф.(25 мая 2009г.).- Жезказган: Изд-во ЖезУ, - 2009.- С. 123-127.- 0,5 п.л.

Татеева Б.А., Ахметкаримова Ж.С. Сравнительный анализ нефтяного шлама месторождения Каражанбас // Вестник КарГУ: Сер. Хим. №1/2010, С. – 111-111.- 0,3 п.л.

Байкенов М.И., Ахметкаримова Ж.С., Тукешов Н.А., Нуржанова А.Т. К вопросу о влиянии каталитических добавок на процесс переработки нефтянных отходов // Молодежь и глобальные проблеммы современности: междунар. науч.-практ.конф.( 23 апреля 2010г.).- Караганда: Изд-во Болашак-Баспа, - 2010. – С.-111-111.-0,3п.л.



Байкенов М.И., Ахметкаримова Ж.С., Тукешов Н.А., Нуржанова А.Т. Қаражанбас кең орнының мұнай шламын өңдеу // Молодежь и глобальные проблеммы современности: междунар. науч.-практ.конф.( 23 апреля 2010г.).- Караганда: Изд-во Болашак-Баспа, - 2010. – С.-111-111.-0,3п.л.


©dereksiz.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет