«Мәдени МұрА» МеМлекеттік бАғдАрламасының кітАп сериялАры



Pdf көрінісі
бет7/270
Дата22.04.2023
өлшемі1.63 Mb.
#472577
түріБағдарламасы
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   270
8afa34252265722d01b4a137000ac038

9. «Қос мүйізді Ескендір» 
Әйгілі Ескендір патшаның басында қос мүйізі болса керек. 
Бірақ мұны тірі жан білмейді екен. Себебі шашын алдырған 
сайын сол шашын алған адамның басын шаптыртып тастап 
оты рыпты. Мұның мәнісі, Ескендірге түсінде бір әулие аян бе-
ріп: «Егер шашыңды алушыдан басқа адам мүйізіңнің бар еке-
нін білсе, сол күні жарық жалғанмен қоштасасың!»—деп ес кер-
тіпті дейді. осыдан кейін-ақ сақтық жасап, шашын алдырт қан 
адамының басын кестірте берген ғой. 
осылайша, Ескендір төңірегінде қолының ебі барлар си рей-
ді. Бір күні шаш алу кезегі патшаның жақсы көретін жақы нына 
келсе керек. Сонда Ескендір сол жақынына шашын алдырып бо-
лып былай депті: «Шарт бойынша, менің мүйізімді көрген адам 
бұ дүниемен қоштасуға тиісті еді. Бірақ мен саған тиіспеймін. 
Шашымды тек қана өзіңе алдыртып тұрамын. Тек, есіңде болсын, 
мүйізімнің бар екенін екінші адам білген күні басың кесіледі». 
осыдан кейін-ақ шаштараздан маза кетеді. Алдымен, Ескен-
дірдің қос мүйізі жатса түсінен, тұрса есінен кетпей есі шығып 
жүреді. Бара-бара бұған еті үйреніп, енді өзі ғана білетін 
жаңалықты жұртқа айтқысы келген бір сезім билейді. Бірақ ай-
тайын десе, жанынан қорқады, айтпайын десе, ішіне толған құ-
пия сыр шыдатпайды. Ақыры, амалы таусылғандықтан патша 
сарайындағы жеті жұрттың тілін білетін тәуіпке келіп, өзінің 
дертті болғанын айтады. Тәуіп болса, әрі-бері қарағаннан кейін: 
«Дертің ауыр болғанмен, емі жеңіл. Ішіңе толған бір құпия сыр 
бар екен. Сол сырды сыртқа шығару үшін елсіз-күнсіз бір жер-
ге барып, басыңды ойға қарат та, ішіңе толған сөзді айтуың 
қа жет. Жай айтпайсың, әрине, аузыңнан сілекейің шұбырып, 
ішің ортайғанша қайталайсың. Тек, даусыңды ешкім естімей-
тін болсын. Біреу-міреу естісе, басыңа қатер!»—дейді. 
Шаштараз тәуіптің айтқанын бұлжытпай орындайды. Ел-
сіз-күнсіз жердегі бір құрғаған құдықты тауып алып, басын сол 
құдыққа салбырата түсіреді де. «Ескендірдің басында қос мүйіз 
бар! Ескендірдің басында қос мүйіз бар!..»—деп, жанын жегі-
дей жеген сөзді іші ортайғанша қайталайды. осылайша, айы-
на екі рет елсіздегі құдыққа келіп, ішіне толған сөзін қайта лап
дертін жеңілдетіп жүреді. Жақынының аузы беріктігіне патша 
да риза, күтпеген кеселден оңай құтылып жүргеніне шаштараз 
да риза болып жүріп жатады ғой. 


22
23
халық күйлерінің аңыздары
Күндердің бір күнінде, шаштараз барып жүретін құр құ-
дықтың басына әлдеқайдан келе жатқан керуен тоқтайды. Ел 
кезген керуеншілердің ішінде неше түрлі қабілеттің адамдары 
болатын әдет емес пе. Мына керуеншілердің ішінде де жұрт-
тан асқан бір сыбызғышы бар еді дейді. Сол сыбызғышы ері-
гіп отырып құр құдықтың түбіне қарайды да, онда өсіп тұрған 
қамысты көреді. Бұл қамыс, әлгі дертті шаштараздың аузы-
нан ақтарылған сілекейден нәр алып өссе керек. Сол жерде, 
сыбызғышы жігіт құдыққа қарғып түседі де, бір сабақ қамысты 
жұлып алып, сыбызғы жасайды. 
Ескендір патша құпиясы осы жерде кереметін көрсетеді. 
Керуенші жігіт сыбызғысын ойнатайын десе, сыбызғысы «Ес-
кендірдің басында қос мүйіз бар!» деп адамша сөйлеп қоя береді. 
Керуенші жігіт өз құлағына өзі сенбей, сыбызғыны қайта ойна-
тып көрсе, жаңағы сөз тағы да қайталанады. Сол жерде басқа 
керуеншілер де мұндай ғажапқа таң қалса, екіншілері әлемге 
даңқы әйгілі патшаның сыртынан ғайбат сөз айтылғандай се-
кем алысады. 
Тағдырдың бұйрығы бойынша, құпиясы жария болған Ес-
кен дір сол күні жарық жалғанмен мәңгілікке қоштасып еді 
дейді. 
Бұл оқиға керуенші жігіттің сыбызғысы арқылы дүниенің 
төрт бұрышына күй болып тараса керек. 


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   270




©dereksiz.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет