О. М.Әбутәліп ісқАҒаздарын мемлекеттік тілде жүргізу


Бірақ көп ұзамай-ақ, қазақ тілін мемлекеттің негізгі қарым-



Pdf көрінісі
бет9/159
Дата09.05.2023
өлшемі3 Mb.
#473411
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   159
О.ӘБУТӘЛІП (4)

Бірақ көп ұзамай-ақ, қазақ тілін мемлекеттің негізгі қарым-
қатынас құралына айналдыру мүмкіншілігіне бұғалық салына баста-
ды. Оны төмендегі құжаттардан көруге болады:

1938 жылғы 5 сәуірдегі «Қазақ мектептерінде орыс тілін мәжбүрлі 
оқыту» туралы арнайы Қаулысы;

Қазақ АССР ОАК-нің 1938 жылғы сәуір айындағы «Ұлттық мектеп- 
терді қайта құру туралы» Қаулысы (Осы қаулыға сәйкес Қазақстандағы 


12
Ісқағаздарын мемлекеттік тілде жүргізу
ұлттық мектептер «буржуазиялық-ұлттық идеологияның ошағы, бала-
ларды Кеңес үкіметіне қарсы тәрбиелейтін мекеме» деп танылып, түгел 
таратылып жіберді).
Еліміздегі қазақ тіліне қатысты белсенді қозғалыс 1980 жыл- 
дардың соңында етек алып, мемлекеттік тіл мәртебесіне ие болуына 
1989 жылы қол жеткізілді:

1989 жылы Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы құрылды;

1989 жылғы 22 қыркүйектегі Қазақ ССР-інің Тіл туралы Заңы 
(Қазақ тілі – ҚазССР-нің мемлекеттік тілі болып бекітілді);

1990 жылғы «Қазақ тілін және Қазақ ССР-індегі басқа да ұлт 
тілдерін дамытудың 2000 жылға дейінгі кезеңдерге арналған мемлекеттік 
бағдарламасы».
ІІІ. ҚР Тәуелсіздік алған кезең 

1993, 1995 жылдардағы ҚР Конституциясы;

1993 жылы Қазақстан Үкіметі жанынан құрылған Тіл комитеті.

«Қазақстан Республикасындағы тiл туралы» Қазақстан 
Республикасының 1997 жылғы 11 шiлдедегі №151 Заңы: 
4-бап. Қазақстан Республикасының мемлекеттiк тiлi 
Қазақстан Республикасының мемлекеттiк тiлi – қазақ тiлi. 
Мемлекеттiк тiл – мемлекеттiң бүкiл аумағында қоғамдық 
қатынастардың барлық саласында қолданылатын мемлекеттiк басқару, 
заң шығару, сот iсiн жүргiзу және iсқағаздарын жүргiзу тiлi. 
Қазақстан халқын топтастырудың аса маңызды факторы болып та-
былатын мемлекеттiк тiлдi меңгеру – Қазақстан Республикасының әрбiр 
азаматының парызы. 
Үкiмет, өзге де мемлекеттiк, жергiлiктi және атқарушы органдар: 
Қазақстан Республикасында мемлекеттiк тiлдi барынша дамытуға, 
оның халықаралық беделiн нығайтуға
Қазақстан Республикасының барша азаматтарының мемлекеттiк 
тiлдi еркiн және тегiн меңгеруiне қажеттi барлық ұйымдастырушылық, 
материалдық-техникалық жағдайларды жасауға; 
Қазақ диаспорасына ана тiлiн сақтауы және дамытуы үшiн көмек 
көрсетуге мiндеттi.

2001 жылы 7 ақпанда Қазақстан Республикасында Тілдерді қолдану 
мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы;

2011 жылы 29 маусымда Қазақстан Республикасында Тілдерді 
қолдану мен дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік 
бағдарламасы қабылданды.


13
Орынғазы Әбутәліп


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   159




©dereksiz.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет