Тақырып Тұлғаның даралық-типологиялық ерекшеліктері «Темперамент»



бет4/13
Дата05.12.2023
өлшемі44.89 Kb.
#485563
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13
5 дәрісбаян

Қозу күші жүйке жасушасының жұмыс қабілеттілігін көрсетеді. Ол өзін функционалды төзімділікте көрсетеді, яғни, қарама-қарсы тежелу күйіне өтпей, ұзақ немесе қысқа мерзімді, бірақ қатты толқуға төтеп беру қабілетінде.
Тежелу күші деп тежелуді жүзеге асыру кезіндегі жүйке жүйесінің функционалдық жұмыс қабілеттілігі түсініледі және жойылу мен дифференциация сияқты әр түрлі тежегіш шартты реакцияларды қалыптастыру мүмкіндігінде көрінеді.
Тепе-теңдік - қозу және тежелу процестерінің тепе-теңдігі. Екі процестің күштерінің арақатынасы бір процестің күші екіншісінің күшінен асып кеткен кезде сол индивидтің салмақты не болмаса салмақты емес екені шешеді.
Жүйке процестерінің қозғалғыштығы бір жүйке процесінен екіншісіне өту жылдамдығынан, өмір сүру жағдайларына сәйкес мінез-құлықты өзгерту қабілетінен көрінеді.
Инерция - бұл шапшаңдылыққа қарама-қарсы құбылыс. Жүйке жүйесі неғұрлым инертті болса, бір процедурадан екіншісіне өту үшін көп уақыт немесе күш жұмсалады.
И.П.Павлов бөліп көрсеткен жүйке процестерінің қасиеттері оның ойынша жүйке жүйесінің типін немесе жоғары жүйке қызметінің типін құрайтын белгілі бір жүйелерді, комбинацияларды құрайды. Ол жүйке жүйесінің жекелеген дараларға тән негізгі қасиеттерінің жиынтығынан - күшті және әлсіз түрлерін ажырата отырып, процестердің күшінен, тепе-теңдігінен және қозғалғыштығынан тұрады. Жүйке жүйесінің бұл түрлері тек саны жағынан ғана емес, сонымен қатар негізгі сипаттамалары бойынша темпераменттің төрт классикалық типіне сәйкес келеді:
1. күшті, салмақты (қозу процесі тежелу процесімен теңдестірілген), қозғалмалы (қозу мен тежелу процестері бірін-бірі оңай алмастырады). Жоғары жүйке әрекетінің бұл түрі сангвиниктік темперамент типіне сәйкес келеді.
2. күшті, салмақты емес (тежелу процесіне қарағанда қозу процесі басым), қозғалмалы - бұл холерикалық темперамент.
3. күшті, салмақты, инертті (қозу және тежелу процестері белсенді емес) - бұл темпераменттің флегматикалық түрі.
4. әлсіз (жүйке жүйесі үлкен және ұзақ жүктемені көтере алмайды), салмақты емес, инертті - темпераменттің меланхолик типі.


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13




©dereksiz.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет