Жылу мен күн өткенде көрсетілетін алғашқы көмек



Дата08.01.2022
өлшемі21.69 Kb.
#454496
Жылу мен күн өткенде көрсетілетін алғашқы көмек.
Гаметогенез у растений и животных. Спорогенез и гаметогенез у растений., Вегетативтік жүйке жүйесі.

Жылу мен күн өткенде көрсетілетін алғашқы көмек.

Күн соққысы — ми қан тамырлары кеңейетін, миға қан құю және ми ісінуі болатын тікелей күн сәулесімен бастың қатты қызуы салдарынан пайда болатын жағдай. Егер ұсақ қан тамырларының жарылуы пайда болса, онда мидың әр түрлі бөлімдеріне және оның қабығына аздаған қан құйылу орталық жүйке жүйесінің функциясының бұзылуын тудырады. Күн соққысының алғашқы белгілері-беттің қызаруы және күшті бас ауруы. Содан кейін жүрек айнуы, бас айналуы, Көз қараю және соңында құсу пайда болады. Науқас бейсаналық жағдайға түседі, пульс және тыныс алу жиілейді, ентігу пайда болады, жүрек қызметі нашарлайды.

Ықпал ететін факторлар-ауа-райы, басымен жабылмаған, мас күйінде немесе асқазанға толы күн астында ұзақ уақыт болу. Алдын алу шаралары-басты Панамамен немесе орамалмен жабу, басты суық сумен толтыру. Күн астында ұйықтауға, ыстық уақытта мерзімді демалусыз ұзақ өтулерді жасауға болмайды.

Жылу соққысы-дененің қызуынан туындаған ауыр жағдай. Тіршілік ету және зат алмасу процесінде денеде үнемі пайда болатын жылу үшін сыртқы ортаға беру қиын болған жағдайларда туындайды. Дененің қызуы тернің бөлінуін (физикалық кернеу, шаршау, ағзаның сусыздануы, мол тағам, тер бездері қызметінің тежелуі) бұзатын немесе тернің булануын қиындатады (жоғары сыртқы температура, ауаның ылғалдылығы, өткізбейтін, тығыз киім). Жылу соққылары тек ыстық ауа райында ғана емес, сонымен қатар жоғары температураның ұзақ әсерінен орын алады.

Жылу соққысының алғашқы белгілері-әлсіздік, шаршау, бас ауруы, айналуы. Бет қызады, дене температурасы 40 ° С дейін көтеріледі, ұйқышылдық пайда болады, есту нашарлайды, жиі диарея, құсу, кейде сред, галлюцинация болады.

Егер осы уақытқа дейін қызып кету себептері жойылмаса, жылу соққысы пайда болады: науқас есін жоғалтады, құлайды, беті бозарған, көкшіл болады, терісі суық, содан кейін жабылған, жіп тәрізді пульсі. Бұл жағдайда адам қаза болуы мүмкін.

Күн және жылу соққысына ыстықты нашар түсіретін, ұнды, жүрек және қан тамырлары ауруларынан, ішкі секреция бездерінен зардап шегетін, сондай-ақ алкогольді шектен тыс пайдаланатын адамдар аса бейім. Кішкентай балалар тез қызады,себебі жас ерекшелігіне байланысты ағзаның термореттеуші жүйесі әлі жетілмеген.

Күн және жылу соққылары кезіндегі алғашқы көмек. Ең алдымен зардап шеккенді көлеңкеге немесе салқын бөлмеге апарып, арқасына қойып, басына жоғары қалпын беріп, киімін жұлып тастау немесе оны шешу, белін босаңсыту қажет. Денені суық сумен сүрту немесе ылғалды жаймалармен орап, ауыр жағдайларда суық сумен құйыңыз. Басы мен маңына суық компресстер қойылады, көп мөлшерде суық сумен, сондай – ақ Валериан тұнбасымен-бір стақан судың үштен бір бөлігіне 15-20 тамшы. Тыныс алу үшін нашатыр спиртін абайлап береді. Онда суланған мақтаны бірнеше рет зардап шеккен адамның мұрынына, тыныс алу қалпына келгенге дейін апарады. Шұғыл жағдайларда, адам есінен айырылса, тыныс болмайды және пульс кешірілмейді, дәрігерді күтпестен жасанды тыныс алу мен жүрекке жабық массаж жасауға кіріседі.

Алдын алу шаралары-таяқша күннің астында жұмыс істегенде немесе маршта көлеңкеде мезгіл-мезгіл демалу, суға түсу немесе суық су құйылу қажет. Ауыз режимін сақтау: егер адам аз ішсе, онда тер бөлінісі азаяды, дене бетінен тер буланған кезде оның сууы болады. Себезгі үй-жайларында мерзімді желдетуді орнату керек.

Күн өту – күннің астында ұзақ уақыт болған кезде және күн сәулесінің басқа тура әсер етуі кезінде қыздырыну. Күн өтудің белгілері:

• Дене температурасының жоғарлауы.

• Терінің қызаруы.

• Тер шығуының ұлғаюы.

• Тамыр соғуы және дем алысы жиілеуі.

• Бас ауруы, әлсіздік.

• Құлақ шулау.

• Жүрек айну, құсық.

• Жылудың ұзақ уақыт әсер етуі кезінде температура 40 С-тан асуы, естен тану, тырысу болуы мүмкін.

• Жиі терінің I және II деңгейлі күйігі болады.

Күн сәулесі түскен кезде көмек:

• Зиян шеккенді басын сәл көтеріп көлеңке немесе салқын жерге жатқызу қажет.

• Зиян шеккеннен киімін шешіп, ылғалды жаймаға немесе орамалға орап жатқызу керек.

• Зиян шеккеннің басына мұз немесе сал-

қын су немесе салқын компресс салу қажет.

• Қызған кезде ең алдымен басты суыт-қан маңызды, өйткені бұл жағдайда орталық жүйке жүйесі зардап шегеді.

• Зиян шеккенді суық суға түсіруге болмайды, өйткені жүректің рефлекторлық тоқтауы мүмкін.

• Температураның үлкен айырмашылығынан қашып, салқындатуды баппен жасау қажет.

• Есті сақтау кезінде көп мөлшерде суық су беріңіз (су, шай, кофе, шырын).

• Күйген кезде зақымданған жерді вазелинмен жағу қажет, көпіршікті ашпаңыз, құрғақ стерильденген таңбаны салыңыз және емдеу мекемесіне барыңыз.

Алдын алу:

• Ыстық күндері терінің шығуына кедергі жасамайтын жеңіл киім-кешек кию қажет.

• Басты жеңіл, ашық түсті бас киіммен немесе қолшатырмен қорғау қажет. Ыстық ауа райында бас киімді сулау керек.

• Көзді қара көзілдірікпен қорғау ұсыналады.

• Ыстық ауа райында жиі салқын (суық емес) суды ішу қажет. Шөлді тұздатылған су немесе лимонмен су, жасыл шай, шырын арқылы басу қажет.

• Шөлді қандыру үшін кофе, сыра ішуге тыйым салынады.

• Көлденең жатып күн сәулесінің ваннасын қабылдаған кезде бас сәл көтеріліп тұру тиіс, ал бет қалпақпен немесе орамалмен жабық тұруы тиіс.

• Ашық аспанда футбол, волейбол және басқа да қозғалмалы ойындарды ойнауға болмайды. Белсенді қозғалыс кезінде күн өту қаупі ұлғаяды.

• Күн астында ұзақ уақыт жұмыс істеуге немесе болуға болмайды.

Күн түсу

Күн түсу- сыртқы жылу факторларының әсерінен ағзаны жалпы жылдам қызуымен шартталған патологиялық жағдай.

Себептері – қоршаған ортадан артық жылудың түсінен туындаған термореттеушіні бұзу. Ағзаның қызуы жылу беруді қиындату жағдайына әсер етеді:

• Жоғары ылғалдық және ауаның қозғалмауы.

• Дене қозғалысы.

• Көп тамақтану.

• Қоршаған ортаның жоғары температурасы жағдайында синтетикалық, тері немесе резеңкеленген матадан киім-кешекті ұзақ кию.

• Аз мөлшерде ішке сұйықтық ішу.

Жүрек-тамыр ауруларымен, семіз, эндокриндік бұзушылықтармен, тамыр-вегетативті дистониялармен ауыратын тұлғалар қыздыруға жиі және тез шалдығады.

Күн түсудің белгілері:

• Дене температурасының жоғарлауы.

• Терінің қызаруы.

• Тер шығуының асқынуы.

• Тамыр соғуы мен тыныс алуының жиілеуі.

• Бас ауруы, бас айналуы, әлсіздік, қалжырау.

• Жүрген кезде шайқалу.

• Ұйқы келу, есінеу.

• Құлақ шулау.

• Жүрек айну, құсық.

• Жылудың ұзақ әсер етуі кезінде температура 40 С-тан асуы, естен тану, тырысу болуы мүмкін.

• Демалыс жиіленген, үстіртін.

• Кейде мұрыннан қан ағады.

• Ауыр жағдайда естен тану.

Күн түскен кездегі көмек

• Зиян шеккенді бірден көлеңке жерге немесе салқын жерге апару қажет.

• Зиян шеккеннің киімін шешіп, зиян шеккенді арқасына жатқызып, басын көтеру қажет (домаланған киімнен бастың астына валик салу қажет), денесін салқын сумен сүртіп немесе ылғалды жайма немесе орамалға орау қажет.

• Зиян шеккеннің басына мұз немесе сал-

қын су немесе салқын компресс салу қажет.

• Қызған кезде ең алдымен басты суыт-қан маңызды, өйткені бұл жағдайда орталық жүйке жүйесі зардап шегеді.

• Зиян шеккенді суық суға түсіруге болмайды, өйткені жүректің рефлекторлық тоқтауы мүмкін.

• Температураның үлкен айырмашылығынан қашып, салқындатуды баппен жасау қажет.

• Есті сақтау кезінде көп мөлшерде суық су беріңіз (су, шай, кофе, шырын).



• Есі таңған кезде мұсатыр спиртін қолдану қажет.

• Тыныс алу бүлінген және жүрек қызметі әлсіздеген кезде жасанды дем беруді жүрекке тура емес массаж жасау арқылы қажетті медикаментозды емдеу жүргізу қажет.

Достарыңызбен бөлісу:




©dereksiz.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет