Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар комитеті Ішкі істер министрлігі «Көкшетау техникалық институты» рмм



жүктеу 1.27 Mb.
бет7/8
Дата09.06.2016
өлшемі1.27 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

  1. Қазіргі таңда өндірілетін Алғашқы көмек көрсету автокөліктеріне (АККА)


2.1 Заманауи АККА-нің техникалық сипаттамалары
Қазіргі таңда Ресей өндірісінде алғашқы көмек көрсету автокөлігінің АККА – ГАЗ (2705-33023) маркасы шығарылады. Тұрғын үйлерде және әкімшілік ғимараттарда, автокөлік транспортында орын алған жану оқиғаларын сөндіруге және апаттық-құтқару жұмыстарын жүргізуге, сондай-ақ дамып жатқан өрттерге барлау жұмыстарын жасауға арналған.

2.1-кесте. ГАЗ-2705 шасси базасындағы АККА-нің негізгі техникалық сипаттамалары




Техникалық сипаттамалары

ГАЗ-2705

Автокөлік типі

4*2

Толық массасы

3500

Жабдықталған автокөлік массасы

1850

Габариттік өлшемдері:

Ұзындығы:

Ені:

Биіктігі:


5470


2100

2120


Алдыңғы дөңгелектер торабы, мм

1700

Артқы дөңгелектер торабы, мм

1560

Жол сәулесінің қашықтығы.

170

Алдыңғы сыртқы дөңгелек торабы бойынша минималды бұрылу радиусы, мм.

5,5

Қозғалтқыш

ЗМЗ-4061.10

4-тактты, бензинді



Толықтай жүктелген күйінде қатты жабынды жолдамен қозғала алатын максималды жылдамдығы

105 км/сағ.

Құлама градусының бұрышы, кем емес:

Алдыңғы


Артқы

24

24



Жауынгерлік есептің орындар саны

5

Дөңгелектер

дискілік, шешілмейтін ободымен

Шиналар

пневматикалық

радиалды,

өлшемі 175/R16C


2.2-кесте. К ГАЗ- 2705 шасси базасындағы АККА-нің жинақталуы



№ р/б

Атауы

Саны

1

Жоғарғы қысымды жеңдер (100 м) оқпанымен

1

2

ФОС-3 фонарі

1

3

Медициналық аптечка

1

4

Мобильді радиостанция

2

5

ОУ-2 отсөндіргіші

2

6

ОУ-3 отсөндіргіші

1

7

ОУ-5 отсөндіргіші

2

8

30 м құтқару арқаны

1

9

Арнайы инструмент (ИРАС)

2

10

Диэлектрикалық қайшылар

1 жұп

11

Пневможастықтар

4

12

Қысылған ауасы бар баллондар

1

13

РГ-250 қысқышы

1

14

РКГ-250 қысқыш-кескіші

1

15

КГ-250 қайшы

1

16

Домкрат ДГ-200

1

17

Домкрат ДГ-400

1

18

РН-250 қол сорғышы

1

19

Штангалық орама

1

20

ППФ-95 газқағары

3

21

Коробка (В) мг

3

22

Коробка (КД) мг

3

23

Кошма

2

24

ранцты РЛО-М

2

25

ТОК-200 костюмы 3-өлшем

1

26

Винилистері крагалары

5

27

Өрт сөндірушінің аяқ киімі

5

28

Дәнекерлеу трансформаторы

1

29

Химиялық қорғаныс костюмы

3

30

Зубило 300мм

1

31

Зубило 160 мм

1

32

Балға 0,4 кг

1

33

Балға 0,5 кг

1

34

Қоршау лентасы 250 м

1

35

Күрек

2

36

Носилка

1

37

Медициналық сөмке

1

38

Ауыр лом

1


ГАЗ- 2705 базасындағы алғашқы көмек көрсету автокөлігінде келесі өрт сөндіру қондырғысы орнатылған.

2.3-кесте. FIRESKID өрт сөндіру қондырғысының тактика-техникалық сипаттамалары.




Сорғыш қондырғының типі

FIRESKID

Су беру, л/мин

50

Жеңдік орамдағы шлагтың ұзындығы, м;

50

Суға арналған бактың сыйымдылығы, л, кем емес

500

Көбік багының сыйымдылығы, л, кем емес

30

Электр агрегаттың қуаты, кВт

4


2.2 Дипломдық жобаның мақсаты мен тапсырмалары
Берілген дипломдық жобаның мақсаты – Көкшетау өртке қарсы қызметі гарнизонында пайдалану талаптары мен спецификациясына сәйкес келетін алғашқы көмек көрсету автокөлігін дайындау және де оны пайдалану тиімділігін бағалау болып табылады.

Қойылған мақсатты орындау үшін келесі тапсырмаларды шешу қажет:



  • гарнизондағы өрт ахуалына талдау жасау;

  • гарнизондағы өрт техникасының саны мен жағдайына талдау жасау;

  • гарнизондағы өрт техникасының талдауын жасау;

  • алғашқы көмек көрсету автокөлігін даярлауға базалық шасси таңдауға негіздеме дайындау;

  • жеке құрамға арналған кабина компоновкасын анықтау;

  • апаттық-құтқару жабдықтарының, инструменттер мен құралдардың орналастыру тәсілін анықтау;

  • автокөліктің динамикалық сипаттамаларының есебін жүргізу;

  • алғашқы көмек көрсету автокөлігінің жауынгерлік қолдану кестесін анықтау;

  • жобаның техника-экономикалық негізделуін жасау;

  • алғашқы көмек көрсету автокөлігін пайдалану кезінде қауіпсіздік техникасын даярлау.

  1. Алғашқы көмек көрсету автокөлігі


3.1 Өртпен күрестің техникалық қамтамасыз етілуінің талдауы
Өрттерді сөндіру кезінде уақыт факторы, соның ішінде өрт сөндіру бөлімшелерінің өрт орнына келіп жету уақыты негізгі шешуші фактор болып табылады.

Осы шарттарға сәйкес, және де соңғы жылдарда өртке қарсы қызмет бөлімшелерінің шығу санының көбеюіне байланысты, жеделдік мүмкіндіктері мен өрт сөндіру автокөліктері (әрі қарай - ӨА) паркі ресурсын қажетті жағдайда ұстау – өзекті мәселелердің біріне айналды.

Бірақ, мұл мәселені шешу жолдары айтарлықтай қиындықтармен байланысты, бұл жерде ӨА паркінің критикалық жағдайы, оның жылдық құрылымы мен сапалық құрамы есепке алынып отыр.

Парктің бұндай жағдайы өртке қарсы қызметінің қаржылай ресурстарының жеткіліксіздігімен, сондай-ақ жаңа заманғы ӨА-н жасауға және оның өндірісін ұйымдастыруға қажетті инвестициялардың мүлде болмауымен түсіндіріледі.

Орын алып отырған жағдайда өрт санын және қаза тапқандар мен жарақат алғандар санын азайту бойынша жұмыстардың негізгі бағыттарының бірі өрт сөндіру автокөліктері паркінің құрылымын жаңарту және өзгерту болып табылады. Экономикалық мүмкіндіктерді есепке алсақ, өртті жоюға минималды күштер мен құралдар қажет болған жағдайда өрт сөндіру бөлімшесінің өрт орнына келіп өрттің бастапқы кезеңінде өрт сөндіру заттарын беруге мүмкіндік беретін алғашқы көмек көрсету автокөліктері парк құрылымында ерекше орын алуы мүмкін.

Көп мақсатта қолданылатын шағын маневрлі және жылдам ӨА түрлерін құру өзектілігі келесі себептерге байланысты:



  1. Көлік қозғалысы қарқынының айтарлықтай өсуі өрт сөндіру автокөлігінің өрт орнына дереу жетуіне мүмкіндік бермейді. Сонымен қатар, мәліметтерге сәйкес өртке жету кезінде жоғалқан әрбір минут жүз өрттің біреуінде екі адамның қаза табуына және де материалдық шығынның үлкен көлемде өсуіне әкеліп соғады.

  2. Статистика мәліметтеріне сәйкес қала аумағындағы өрттердің 70-80%-ы әкімшілік, тұрғын үй ғимараттарында орын алады. 1 және 2 өртке төзімділік дәрежесіндегі ғимараттардағы өрттердің ауданы, әдетте, 25 м2 аспайды, және ол бір қарауылдың күштері мен құралдары көмегімен сөндіріледі.

  3. Мұндай өрттерді сөндіруге жұмсалатын су шығыны 3,5 л/с аспайды (Б оқпанымен сөндіру), цистернадан бір магистральды желі және максимум үш жең желісінен аспайтын, орташа есеппен 60 м болатын жең желісі тартылады.

АККА-н пайдалануда оның тиімділігін анықтайтын ерекшеліктері:

  1. Өртті бастапқы даму кезеңінде сөндіру мүмкіндігі, АККА-нің өрт орнына дереу жетуімен және де жауынгерлік қанат жаю уақытының төмендігі есебінен қол жеткізіледі.

  2. Төгілетін судан келетін шығынның азаюы

  3. Күштер мен құралдарды енгізгенше апаттық-құтқару жұмыстарын жүргізу мүмкіндігі

  4. Өртте жарақат алғандарға алғашқы медициналық көмек көрсету.

АККА-нің артықшылықтары өрт туралы хабардың береу түсуі, өрт сөндіру бөлімшелерінің өрт орнына дереу жету шарттарының болуы, ғимараттар мен құрылыстардың жеткілікті өртке төзімділік дәрежесінің болуы секілді шарттарда жүзеге асатыны анық.

Заманауи қала шарттарында АККА-нің өрт орнына негізгі ӨА-не қарағанда ерте жетуі әрқашан да мүмкін бола бермейді. Дегенмен, мұндай жағдайларда негізгі күштер мен құралдарды жауынгерлік қанат жаю жағдайына келтіруге арналған жабдықтар АККА-нің артықшылықтары болып табылады.


3.2 Ақмола облысы ТЖД «ӨС және АҚЖҚ»ММ-нің ұсынылатын АККА-не қойылатын талаптары
Көкшетау қаласы өртке қарсы қызметі гарнизонындағы өрттерді сөндіру тәжірибесі көрсеткендей өрт сөндіру бөлімдері мен жеке құрам санының аздығына, үй-жайлар санының жетіспеушілігіне байланысты, үш автокөлік түрінің орнына, апаттық-құтқару автокөлігі (АСА), байланыс және жарықтандыру автокөлігі (АСО), гарнизон жарақтануына бір комбинирленген автокөлік, яғни алғашқы көмек көрсету автокөлігін алған тиімдірек.

Әзірленетін АККА өрт (авария) орнына жауынгерлік есепті, арнайы жабдықтар мен инструменттерді, байланыс және жарықтандыру құралдарын жеткізу үшін арналған. Автокөлік апаттық-құтқару жұмыстарын жүргізу үшін, және де дамып жатқан өрттерде барлау жасау үшін қолданылады.

Жоғарыда атап өтілгеннің негізінде, Көкшетау гарнизоны үшін жаңа алғашқы көмек көрсету автокөлігін әзірлеу қажет.
3.1-кесте. ГАЗ 27057 базасында дайындалатын алғашқы көмек көрсету автокөлігінің негізгі техникалық сипаттамалары


Техникалық сипаттамалары

ГАЗ-27057

Автокөлік типі

4*2

Толық массасы

3500

Жабдықталған автокөлік массасы

2050

Габариттік өлшемдері:

Ұзындығы:

Ені:

Биіктігі:


5793


2380

2550


Алдыңғы дөңгелектер торабы, мм

1700

Артқы дөңгелектер торабы, мм

1560

Жол сәулесінің қашықтығы.

170

Алдыңғы сыртқы дөңгелек торабы бойынша минималды бұрылу радиусы, мм.

5,5

Қозғалтқыш

IVECO

4-тактті дизельді.



Толықтай жүктелген күйінде қатты жабынды жолдамен қозғала алатын максималды жылдамдығы

115 км/сағат

Құлама градусының бұрышы, кем емес:

Алдыңғы


Артқы

24

15



Жауынгерлік есептің орындар саны

5

Дөңгелектер

дискілік, шешілмейтін ободымен

Шиналар

пневматикалық

радиалды,

өлшемі 175/R16C

Қойылған тапсырмаларды сәтті орындау үшін автокөлік келесі жабдықтармен және инструменттермен жабдықталуы тиіс (3.2-кесте).


3.2-кесте. ГАЗ-27057 шасси базасындағы алғашқы көмек көрсету автокөлігінің жинақталуы




Атауы

Саны

1

Жоғарғы қысымды жеңдер (100 м) оқпанымен

1

2

ФОС-3 фонарі

1

3

Медициналық аптечка

1

4

Мобильді радиостанция

2

5

ОУ-2 отсөндіргіші

2

6

ОУ-3 отсөндіргіші

1

7

ОУ-5 отсөндіргіші

2

8

30 м құтқару арқаны

1

9

Арнайы инструмент (ИРАС)

2

10

Диэлектрикалық қайшылар

1 жұп

11

Пневможастықтар

4

12

Қысылған ауасы бар баллондар

1

13

РГ-250 қысқышы

1

14

РКГ-250 қысқыш-кескіші

1

15

КГ-250 қайшы

1

16

Домкрат ДГ-200

1

17

Домкрат ДГ-400

1

18

РН-250 қол сорғышы

1

19

Штангалық орама

1

20

ППФ-95 газқағары

3

21

Коробка (В) мг

3

22

Коробка (КД) мг

3

23

Кошма

2

24

Ранцты РЛО-М

2

25

ТОК-200 костюмы 3-өлшем

1

26

Винилистері крагалары

5

27

Өрт сөндірушінің аяқ киімі

5

28

Дәнекерлеу трансформаторы

1

29

Химиялық қорғаныс костюмы

3

30

Кескіш 300 мм

1

31

Кескіш 160 мм

1

32

Балға 0,4 кг

1

33

Балға 0,5 кг

1

34

Қоршау лентасы 250 м

1

35

Күрек

2

36

Носилка

1

37

Медициналық сөмке

1

38

Ауыр лом

1

Жауынгерлік қанат жаю кезінде жабдықтарды максималды қолдану үшін, сондай-ақ тактикалық есептерден алғанда жауынгерлік есептегі адам саны, жүргізушіні қосқанда 5 адам болуы қажет.

Дамып жатқан өрттерді сөндіру бойынша тапсырмаларды сәтті орындау үшін алғашқы көмек көрсету автокөлігін Которна өрт сөндіру қондырғысымен жабдықтауды ұсынамын.
Тағайындалуы:

Которна – су көмегімен орман өрттерін сөндіруге, сондай-ақ ғимараттар мен құрылыстардағы өрттерді сөндіруге арналған. Әр түрлі қоспалардың көмегімен сөндіру мүмкіндігі (көбік түзгіш және қабаттық заттар, қатып қалуға қарсы құралдар, т.б.) қатты жанғыш заттарды, тез тұтанғыш сұйықтықтар мен газдарды сөндіруге мүмкіндік береді.

Өрттерді сөндіру кезінде Которна көмегімен шағын және де шашыраңқы су ағындарымен су беруге болады. Шашыраңқы ағынмен су беру қашықтығы 8-10 м, ал шағын ағынмен 20 м-ді құрайды.

Қондырғы майысқыш отқа төзімді ұзындығы 100 мертлік шлагпен жабдықталған, су беру механикалық түрде жүзеге асырылады, бұл қиын аймақтарда жұмыс жасауды жеңілдетеді. Сөндіру үрдісі минималды шығындармен жүзеге асырылады.

Сумен қамтамасыз ету өзіндік 350 литрлік резервуардан жүзеге асырылады. Сондай-ақ, басқа да резервуарлар мен су көздерінен су алу мүмкіндігі бар.

Которнаға сыртқы гидравликалық энергия тұтынушыларын қосу мүмкіндігі бар, мысалы гидравликалық қайшылар.

Түнгі уақытта жұмыс жасау үшін прожектор бар.

Которна-950 конструкциясының қысқаша сипаттамасы
Которна суға арналған сорғышқа және майлау жүйесіне арналған сорғышқа редуктор арқылы айналу моментін беретін қозғалтқыштан тұрады. Жалғағыш муфта, суға және әр түрлі қоспаларғар арналған резервуарлар бар. 100 метрлік өрт шлангы орамға оралады, гидомоторды басқаруға арналған гидро бөлгіш шланг орамын айналдырады. Сондай-ақ, манометр, басқару пульті, аккумулятор, гидромотор бар.
Техникалық сипаттамалары.

Которнаның негізгі параметрлері:
Габаритті өлшемдері, мм. : 1160*1060*1100

Пайдаланылатын массасы, кг.: 580

Толық жабдықталған күйде

Суға арналған резервуар бос болған күйде: 230


Қозғалтқыш: Екі цилиндрлі, карбюраторлы ауалы салқындатумен төрт тактті.

Қозғалтқышты оталдыру: электрлік немесе қолмен.

Қозғалтқышты майлау: тығыздығы SAE 30 сәйкес келетін SE, SF, SG сортты майлар.

Цилиндр көлемі см3: 570

Цилиндр диаметрі, мм 72

Поршень жүрісі, мм. 70

Сығу дәрежесі: 8,25

Қозғалтқыштың максималды қуаты, кВт 3000 айн\мин кезінде 13,5

Айналудың максималды рұқсат етілген жиілігі, айн\мин. 3600

Толық жүктеме кезіндегі жанар-май шығыны, гр.\кВт-с 332

Жанар-май багының сыйымдылығы, л 6,81

Шам электроды арасындағы қашықтық, мм 0,76

Қозғалтқыш картеріндегі май көлемі, л 1,66

Қозғалтқыштың массасы, кг 33,3

Габаритті өлшемдері, мм 331*406*439

Су сорғышы: жоғары қысымды, мембраналы, поршеньді.

Максималды өнімділіг, л\мин. 95

Максималды жұмыс қысымы, атм. 50

Рұқсат етілетін максималды айналу жиілігі, айн\мин. 550

Қуаттылығы, кВт 9,2

Сорғыштың массасы, кг. 25



Гидравликалық жүйенің сорғышы: жоғары қысымды, тістемелі.

Рұқсат етілетін максималды айналу жиілігі, айн\мин 550

Максималды қысым, атм. 220

Редуктор.

Беріліс саны 1:5,9



Аккумулятор

Кернеу, Вт 12


3.3 Болжанатын базалық шасси, оның техникалық сипаттамалары
Өрт техникасы өрт сөндіру бөлімшелерінің өрттерді және олардың салдарын жою бойынша тактикалық іс-әрекетін қамтамасыз етудің материалдық негізі болып табылады. Заманауи шарттарда әр түрлі класты өрттерді сөндіру бір-бірінен айтарлықтай айырмашылыққа ие. Әрбір нақты жағдайда сөндірудің максималды эффектін беретін техникалық құралдарды қолдану қажет [6]. Сонымен қатар, заманауи шарттарда өрт сөндіру бөлімшелері тек қана өрт сөндіру жұмыстарын жүргізіп қоймайды, сондай-ақ әр түрлі апаттық-құтқару жұмыстарын ұйымдастырады, яғни, автокөлікте қажетті апаттық-құтқару инструменттері болу қажет және де кез-келген жағдайларда жұмыс жасауға бейім болуы тиіс. Дегенмен, жылдан жылға артып отырған қаза тапқандар мен жарақат алғандар көрсеткіші автокөліктің аталған қасиеттерінен бөлек жоғары жылдамдық қаситеттеріне, сенімділік пен маневрлікке ие болуы тиіс екенінде көрсетті, себебі, адамдардың өмірі мен денсаулығы өрт сөндіру бөлімшелерінің өрт орнына жету уақытына тікелей байланысты.
3.4-кесте. Алқашқы көмек көрсету автокөліктерінің негізгі техникалық сипаттамалары.


Техникалық сипаттамалары

ГАЗ-2705

ГАЗ-27057

Автокөлік типі

4*2

4*2

Толық массасы

3500

3500

Жабдықталған автокөлік массасы

1850

2050

Габариттік өлшемдері:

Ұзындығы:

Ені:

Биіктігі:


5470


2100

2120

5793

2380


2550

Алдыңғы дөңгелектер торабы, мм

1700

1700

Артқы дөңгелектер торабы, мм

1560

1560

Жол сәулесінің қашықтығы.

170

170

Алдыңғы сыртқы дөңгелек торабы бойынша минималды бұрылу радиусы, мм.

5,5

5,5

Қозғалтқыш

ЗМЗ-4061.10

4-хтактті, бензинді



IVECO

4-тактті дизельді.



Толықтай жүктелген күйінде қатты жабынды жолдамен қозғала алатын максималды жылдамдығы

105 км/сағат

115 км/сағат

Құлама градусының бұрышы, кем емес:

Алдыңғы


Артқы

24

24


24

15



Жауынгерлік есептің орындар саны

5

5

Қала циклінда 100 км жолға жұмсалатын жанар-май шығыны.

15,5

12


Дөңгелектер

дискілік, шешілмейтін ободымен

Шиналар

пневматикалық

радиалды,

өлшемі 175/R16C

Енді берілген Ресей өндірісі шассиі негізіндегі автокөліктердің негізгі техникалывқ параметрлерін салыстырамыз:



  1. Автокөліктің номиналды жүк көтергіштігі – техникалық сипаттамадағы көрсетілген тасымалданатын жүктің массасы, (G, кг);

  2. Автокөліктің өзінің массасы – жабдықталған автокөліктің жүктемесіз салмағы. Автокөліктің құрғақ салмағынан, жанар май массасынан, салқындататын сұйықтық массасынан, қосымша дөңгелек салмағынан, инструмент, құралдар және міндетті болатын жабдықтардың массасынан құралады, (Gc, кг).

  3. Автокөліктің осьтік массасы – алдыңғы (G1, кг) немесе артқы (G2, кг.) оське келетін автокөліктің массасы.

  4. Автокөліктің толық массасы – автокөліктің өзінің массасы мен тасымалданатын жүк массасының сомасы (Gа, кг).

  5. Массаны пайдалану коэффициенті – автокөлік номиналды жүк көтергіштігінің оның өзінің массасына қатынасы (Rм).

  6. Автокөлік қозғалтқышының тиімді – иінді біліктегі шынайы қуаттылық (Na? кВт (л*c)).

  7. Автокөліктің салыстырмалы қуаты – автокөлік қозғалтқышының максималды куатының тиімді қуаты.

  8. Қозғалтқыштың айналу моменті – дөңгелектерге берілетін тарту күшін анықтайтын иінді біліктегі нақты момент (Мкр,кгс*м или Н*м).

  9. Қозғалтқыштың жұмыс көлемі – барлық цилиндрлердің жұмыс көлемдерінің сомасы (Vp, л).

  10. Автокөліктің максималды жылдамдығы – толық массалы жүктелген автокөліктің қатты қабатты көлденең түзу жол бөлігінде максималды қол жеткізетін жылдамдығы Ga (Va, км/ч).

Берілген техникалық сипаттамаларды салыстыра отырып, ГАЗ-27057 автокөлігінің үлкен жүк көтергіштігін де ескерсек, басқа автокөліктерге қарағанда біздің мақсаттарға ГАЗ-27057 шассиіндегі автокөлігі әлдеқайда жарамды екеніне көз жеткізуге болады. Сондай-ақ, ГАЗ-27057 моделі төрт есікті екі қатарлы кабинамен жабдықталған, бұл кабинаны жеке құрам үшін қайта жабдықтауға кететін шығындарды төмендетеді, және де автокөлік арнайы кузовпен және қондырғымен жабдықталған.

Модульді принципті алғашқы көмек көрсету автокөлігіне базалық шасси ретінде ГАЗ-27057 автокөлігін таңдаймын.

Дизельді автокөліктердің кең таралуы көптеген себептермен түсіндіріледі. Бұл қозғалтқыштардың карбюраторлы қозғалтқыштарға қарағанда басты артықшылығы үлкен жанар-май үнемділігі. Жанар май үнемділігінің маңызды көрсеткіші дизельдік қозғалтқыштардың карбюраторлы қозғалтқыштарға қарағанда 20-30%-дық үнемділігі. Тәжірибеде түрлі жол шарттарында дизельді қозғалтқыштардың жанар-май үнемділігі карбюраторлы қозғалтқыштарға қарағанда кейбір жағдайларда 35-40%-ды құрайды.

ГАЗ автокөліктерінің халық шаруашылығының әр түрлі салаларына автокөлік өндіруі жиырмасыншы ғасырдың ортасында басталды. Бұл марканың автокөліктері әрқашан өзінің сенімділігімен ерекшеленеді. ГАЗ маркасының автокөліктері әр түрлі климаттық аймақтарда, жылдың кез-келген мерзімінде, қоршаған ортаның температурасы көрсетшісі +50 ден –45С-ге дейін пайдалануға жарамды. Олар барлық жолдарда, сондай-ақ грунтты жолдарда қолданыла береді. [14]



3.4 ГАЗ-27057 шасси базасындағы автокөліктің динамикалық сипаттамаларын есептеу
Эмпирикалық формула бойынша ГАЗ- 27057 автокөлігінің жылдамдық қаситеттерін анықтау [10, 66 парақ]:

 (4.1)
Мұнда, Nқозғ.i – қозғалтқыштың тиімді қуаттылығы, кВт;i – көлбеу нүктедегі иінді біліктің бұрыштық жылдамдығы.

i бұрыштық жылдамдығын қойып, сәйкесінше Nқозғi қозғалтқыш қуатын анықтай аламыз, осылай ГАЗ-27057 автокөлігі үшін Nқозғ.i=f(i) қуаттылықтың жылдамдық сипаттамасының мәнін құруға:

min = 60 рад/с; max = 260 рад/с; Nmax = 80 кВт

Есептеу қадамын = 20 рад/с-ке тең деп аламыз.



 КВт

 КВт

 КВт

 КВт

 КВт

 КВт

 КВт

 КВт

 КВт

 КВт

 КВт


3.1-сурет. Қозғалтқыш қуатының иінді білік айналымына тәуелділігі.


Қорытынды: 3.1-суреттегі графикте көрсетілгендей иінді білік айналымының көбеюіне қарай қозғалтқыш қуаты бас кезінде артады, кейіннен максималды көрсеткішке жеткен соң төмендей бастайды. Бұл айналым санының көбеюімен цилиндрлердің жанғыш қоспамен толтырылуы нашарлап, бір уақытта механикалық жоғалтулардың болуымен түсіндіріледі.

Айналу моментінің мәнін мына формуламен анықтаймыз [11, 66 парақ]:



Нм (4.2)

 Нм

 Нм

 Нм

 Нм

 Нм

 Нм

 Нм

 Нм

 Нм

 Нм

 Нм

А
йналу моментінің иінді білік айналуына тәуелділігі 3.2.-суретте көрсетілген.


3.2-сурет. Айналу моментінің иінді білік айналуына графикалық тәуелділігі.

Қорытынды: айналу моментінің үлкен мәні мен қисық бұрыштың үлкендігі иінді білік айналымының пайдаланатын бөліктерінің қозғалтқышқа қалыптасуына, яғни, айналу моментінің күшеюі кезінде сыртқы жүктемеден оське келетін күшті өтуіне мүмкіндік береді. Біздің жағдайымызда айналу моменті 120-160 рад/с айналуы кезінде пайда болады.

Графикті құру үшін және оны сипаттау үшін мына формуланы қолданамыз [11. 93 бет]:

Н,

Мұнда, iкл –I-V берілістің беріліс саны; iгп – басты берілістің беріліс саны; r – дөңгелек радиусы; Мқозғi – қозғалтқыштың айналу моменті.



i1 = 6,45

i2= 3,56

i3 = 1,98

i4= 1,275

i5 = 1,0

iгп = 3,273

r = 0,40 м

I беріліс (i1 = 6,45)

1 = 60 рад/с



Н

2 = 80 рад/с



Н

3 = 100 рад/с



Н

4 = 120 рад/с



Н

5 = 140 рад/с



Н

6 = 160 рад/с



Н

7 = 180 рад/с



Н

8 = 200 рад/с



Н

9 = 220 рад/с



Н

10 = 240 рад/с



Н

11 = 260 рад/с



Н

II беріліс (i2 = 3,56)

1 = 60 рад/с



Н

2 = 80 рад/с



Н

3 = 100 рад/с



Н

4 = 120 рад/с



Н

5 = 140 рад/с



Н

6 = 160 рад/с



Н

7 = 180 рад/с



Н

8 = 200 рад/с



Н

9= 220 рад/с



Н

10 = 240 рад/с



Н

11 = 260 рад/с



Н

III беріліс (i3 = 1,98)

1 = 60 рад/с



Н

2 = 80 рад/с



Н

3 = 100 рад/с



Н

4 = 120 рад/с



Н

5 = 140 рад/с



Н

6 = 160 рад/с



Н

7 = 180 рад/с



Н

8 = 200 рад/с



Н

9= 220 рад/с



Н

10 = 240 рад/с



Н

11 = 260 рад/с



Н

IV беріліс (i4 = 1,275)

1 = 60 рад/с



Н

2 = 80 рад/с



Н

3 = 100 рад/с



Н

4 = 120 рад/с



Н

5 = 140 рад/с



Н

6 = 160 рад/с



Н

7 = 180 рад/с



Н

8 = 200 рад/с



Н

9= 220 рад/с



Н

10 = 240 рад/с



Н

11 = 260 рад/с



Н

V беріліс (i5 = 1,0)

1 = 60 рад/с



 Н

2 = 80 рад/с



Н

3 = 100 рад/с



Н

4 = 120 рад/с



Н

5 = 140 рад/с



Н

6 = 160 рад/с



Н

7 = 180 рад/с



Н

8 = 200 рад/с



Н

9= 220 рад/с



Н

10 = 240 рад/с



Н

11 = 260 рад/с



Н
Т
арту күшінің иінді білік айналымына тәуелділігі 3.3-кестеде көрсетілген.

3.3-сурет. Рт-нің -дан тәуелділігі.

Қорытынды: тарту күші есебіне қарасақ,формулаға сәйкес шеңберлі күштің мәні анықталады, сәйкесінше оған тең тарту күші қозғалтқыш үдететін айналу моментіне Мқозғi және беріліс санына iкп тікелей тәуелді.

ГАЗ-33023 автокөлігі үдететін жылдамдық есебін мына формула бойынша шығарамыз:



 [м/с]

I беріліс

1=60 рад/с



2=80 рад/с



3=100 рад/с



4=120 рад/с



5=140 рад/с



6=160 рад/с



7=180 рад/с



8=200 рад/с



9=220 рад/с



10=240 рад/с



11=260 рад/с





II беріліс

1=60 рад/с



2=80 рад/с



3=100 рад/с



4=120 рад/с



5=140 рад/с



6=160 рад/с



7=180 рад/с



8=200 рад/с



9=220 рад/с



10=240 рад/с



11=240 рад/с





III беріліс

1=60 рад/с



2=80 рад/с



3=100 рад/с



4=120 рад/с



5=140 рад/с



6=160 рад/с



7=180 рад/с



8=200 рад/с



9=220 рад/с



10=240 рад/с



11=260 рад/с





IV беріліс

1=60 рад/с



2=80 рад/с



3=100 рад/с



4=120 рад/с



5=140 рад/с



6=160 рад/с



7=180 рад/с



8=200 рад/с



9=220 рад/с



10=240 рад/с



11=260 рад/с




V беріліс

1=60 рад/с



2=80 рад/с



3=100 рад/с



4=120 рад/с



5=140 рад/с



6=160 рад/с



7=180 рад/с



8=200 рад/с



9=220 рад/с



10=240 рад/с



11=260 рад/с



Тербеліске қарсы кедергі күші мына формуламен анықталады:



,

Мұнда, f- қанағаттанарлық жағдайдағы асфальтті қабатта тербеліске қарсы кедергі коэффициенті



f = 0,018;G – автокөліктің салмағы.

G= 6950 кг = 68110 Н

Ауа кедергісі күшінің есебі:



,

Мұнда, k- ағындылық коэффициенті



k = 0,04;F – автокөлік алдыңғы бөлігінің ауданы;

,

Мұнда, H – автокөліктің ең үлкен биіктігі;



B – автокөліктің ең үлкен ені, м

,

V = 20 км/сағ = 5,5 м/с болғанда

,

V = 40 км/сағ = 11,1 м/с болғанда

,

V = 60 км/сағ = 16,7 м/с болғанда

,

V = 80 км/сағ = 22,2 м/с болғанда

,

V = 95 км/сағ = 26,4 м/с болғанда

,

Динамикалық фактор [11, 131 бет]:



Мұнда, РT – тарту күші, Н; Рв – ауаның кедергі күші, Н; G – автокөліктің салмағы, Н


I беріліс

V = 1,14 м/с

 Н



V = 1,89 м/с

 Н



V = 2,65 м/с

 Н



V = 3,40 м/с

Н



V = 4,16 м/с

 Н



V= 4,92 м/с

 Н



II беріліс

V = 2,06 м/с

 Н



V = 3,43 м/с

Н



V = 4,8 м/с

Н



V = 6,18 м/с

Н



V = 7,55м/с

Н



V = 8,92м/с

Н



III беріліс

V = 3,70 м/с

Н



V = 6,17 м/с

Н



V = 8,64 м/с

Н



V = 11,11 м/с

Н



V = 13,58 м/с

Н


V = 16,04 м/с

Н



IV беріліс

V = 5,75 м/с

Н



V = 9,59 м/с

Н



V = 13,43 м/с

Н



V = 17,26 м/с

Н



V = 21,10 м/с

Н



V = 24,94 м/с

Н



V беріліс

V = 7,33 м/с

Н



V = 12,22 м/с

Н



V = 17,10 м/с

Н



V = 21,99 м/с

Н



V = 26,86 м/с

Н

V = 31,77 м/с



Н



3.4-сурет. Динамикалық фактордың автокөлік жылдамдығына тәуелділігі.
Қорытынды: жылдамдыққа байланысты динамикалық фактордың өзгеруі динамикалық сипаттама деп аталады. Динамикалық сипаттама автокөліктің негізгі қозғалыс параметрлерін анықтау бойынша тапсырмаларды шешуге мүмкіндік береді.

4. Жобаның техникалық-экономикалық негізделуі.
Автокөлікті пайдалану кезінде экономикалық эффектінің мәні келесіде:

  • жанар-май үнемдеу;

  • майлайтын материалдарды үнемдеу;

  • шиналар тозуының үнемделуі.

Автокөлікті пайдалану Көкшетау қаласы үшін қаншалықты тиімді екенін анықтау үшін салыстырмалы талдау жасау қажет. Берілген есептің мәні - ГАЗ-25057 автокөлігін пайдалану қаншалықты экономикалық тиімді екенін анықтау.
ГАЗ-25057 автокөлігіне жұмсалатын экономикалық шығындарды есептеу:

  • дизельді жанар-майдың бақылау шығыны, л/100 км – 12;

  • жүріс бірлігіне дизельді жанар-майдың бақылау шығыны, л/км – 0,12;

  • модульді автокөліктің аудан бойынша орташа жүрісі – 2500 км.


ГАЗ-25057 автокөлігіне жұмсалатын жанар-май шығыны мына формуламен анықталады:
1   2   3   4   5   6   7   8


©dereksiz.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет