Б. ӘРінова, Қ. Молдасан, А. Байшағырова қазақ тілі жалпы білім беретін мектептің 8-сыныбына арналған оқулық 8



Pdf көрінісі
бет7/98
Дата06.12.2023
өлшемі2.97 Mb.
#485699
түріОқулық
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   98
АН-24, см, км, мм, дм т.б. сияқты түрлері бар.
Қысқарған сөздердің құрамындағы әріптердің, буындардың, 
буын мен сөздердің араларына ешқандай белгі қойылмайды.
 
3-тапсырма. Берілген суреттер бойынша «Тарихи жәдігерлер» тақы-
рыбына күрделі сөздерді қатыстырып, мәтін құрап жаз.
Тілдік бағдар
Все учебники Казахстана на OKULYK.KZ
*
Книга предоставлена исключительно в образовательных целях
согласно Приказа Министра образования и науки Республики Казахстан от 17 мая 2019 года № 217


10
 
4-тапсырма. Мәтінді мұқият оқы. «Қазақ жазуы» тақырыбында 
сыныптасыңмен пікірлес.
Қазақ жазуы
Қазақ жазуы – қазақ халқының мәдени өмірінде басқа да түркі 
халықтарымен бірге пайдаланып келген әртүрлі әріп таңбаларынан 
тұратын дыбыстық жазу жүйесі. Қазақстан жерін жайлаған көне ғұн
сақ тайпалары (б.з.б. 5–4 ғ.) пайдаланған көне («Есік жазуы») жазу 
сол тайпаларға тән мәдениеттің (жазуының да) тарихи мұрагері – қазақ 
халқының негізін құраушы үйсін, қаңлы, қыпшақ т.б. тайпалардың 
көне жазуы болып саналады. Көне замандағы қазақ ру-тайпаларының 
түркі дүниесіне ортақ Орхон-Енисей, Талас ескерткіштеріне негіз болған 
руна жазуы (5–12 ғ.), көне ұйғыр жазуы, 8 ғасырдан бастап бүгінге 
дейін қолданылып келе жатқан араб жазуы, Қытай қазақтары ағарту 
жүйесінде бір кездерде (1929–1940; Қытай 1960–1970) қолданыста болған 
латын жазуы, кирилл жазуы (1940 жылдан кейін) – осылардың бәрі 
қазақ жазуының негізі болып табылады. Араб графикасына негізделген 
қазақ әліпбиін кезінде А. Байтұрсынов реттеп, тіл ерекшеліктеріне сай 
жетілдіріп, ол 30-жылдарға дейін «төте жазу» деген атпен қолданылып 
келді. Бұл жазудың емлесі морфологиялық дәстүрге негізделген. 
1940 жылы орыс графикасы негізінде қалыптасқан қазақ әліпбиі мен 
орфографиялық емлесіне әр кезде (1957, 1970) түрлі өзгерістер енгізілді. 
Кирилл жазуының қазақ тіліне тән ерекшеліктердің барлығын дұрыс 
көрсете алмауына байланысты 2018 жылдан бастап, қазақ ұлттық жазуы 
латын графикасына көшіріле бастады.
(«Қазақ әдебиеті» энциклопедиялық анықтамалығы)


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   98




©dereksiz.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет