Норман жаулап алуы
Нормандардың жаулап алуы ХІІ ғасырда болды. ХІІ-ғасыр англосаксондардың жоғарғы билік үшін күресі қайтадан басталды. Бұл шетелдік жаулап алуларға себеп болды. Герцог Норман, (граф) Уильям Жеңімпаз 5 жыл ішінде бүкіл Англияның толыққанды қожайыны болды.(Хастингс шайқасы болған 1066 жылдан бастап). Көпшілік жерлерАнглосаксондық ақсүйектер норман барондарына берілді.шаруаларды өздеріне жұмыс істеуге мәжбүр ететін феодалдық заңдары ағылшындарды құл табына айналдырды. Нормандықтар норман француз тілінде сөйлейтін.
Байланыс 3 тілде болды:
ғибадатханаларда ғалымдар латын тілінде оқыды;
Норман - француз тілі үстем таптан кейінгі тіл болды, ол сотта және ресми
кесте, ағылшын және француз сөздерінің салыстырмасы
мекемелер;қарапайым адамдар өздерінің мәнерлі ана тілін табандылықпен ұстанды.
English
|
French
|
Ox
|
Beef
|
Calf
|
Veal
|
Sheep
|
Mutton
|
Pig
|
Pork
|
Қоғамдағы әр буынның өз әдебиеті болды:
1) XII және XIII ғасырларда монахтар тарихи шежірелер латын тілінде жазды
Оксфорд пен Кембридж университеттерінің ғалымдары өздерінің сипаттамаларын латын тілінде берді, тіпті дінге қарсы қоғамдардағы тәжірибелер де сол жерде жазылған.
2) ақсүйектер өз өлеңдерін норман-француз тілінде жазды.
3) Ауыл халқы өздерінің балладалары мен әндерін англосаксон тілінде жазды.
Англосакстардың тіліне дат әсері.
Англияның солтүстігі мен шығысын алып жатқан даттықтар тілі англосаксон диалектілерінен сәл өзгеше. Түбірлері бірдей және аяқталуы әр түрлі болды. Адамдар өздерін аудармашыларсыз, тек сөздердің түбірін қолдана отырып түсінеді.
Сөздер арасындағы байланысты көрсететін жалғаулар сызықшаға ауыстырылды. Бұл тілді жаңаша дамытатын өзгерістерді туғызды.
Септіктің соңындағы өзгерісі:
Сөздердің екпіні ауысады. Сондықтан, дыбыс пен ырғақ та, тілдің барлығы әртүрлі өзгерістерге ұшырады.
Және сөздердің байланысын көрсететін жаңа грамматикалық формалар жасалды.
Бұрынғыға қарағанда көсемше мен есімдік жиі қолданылады. Екі тілде де қоғамның барлық таптары сөйлейтін болғандықтан, олар басқасымен тез байланысып кетті. Даниялықтар көп жағынан ағылшындарға қарағанда тезірек дамып, мәдениеті алдыңғы деңгейде болды (мысалы, ағылшындарға шахмат ойынын әкелді).
Достарыңызбен бөлісу: |