ПӘннің ОҚУ-Әдістемелік кешені «Гетероциклді қосылыстар» «5В072100» – «Органикалық заттардың химиялық технологиясы» ОҚытушыға арналған пәннің бағдарламасы



жүктеу 157.15 Kb.
Дата16.06.2016
өлшемі157.15 Kb.




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

СемЕЙ қ. ШӘКӘРІМ атындағы МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

3 деңгейлі СМК құжаты

ПОӘК

УМКД 042-16-13.1.16/01- 2013



ПОӘК

Оқытушыға арналған «Гетероциклді қосылыстар»

пәннің бағдарламасы


№ 2 басылым




ПӘННІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ

«Гетероциклді қосылыстар»
«5В072100» – «Органикалық заттардың химиялық технологиясы»
ОҚЫТУШЫҒА АРНАЛҒАН ПӘННІҢ БАҒДАРЛАМАСЫ

Семей


2013

1 ӘЗІРЛЕНГЕН


ҚҰРАСТЫРУШЫ « » 2011 ж. Дінжұманова Р. Т., химия ғылымдарының кандидаты, доцент‚ «Химия» кафедрасы

2 ТАЛҚЫЛАНДЫ

2.1 Химия кафедрасының отырысында
«31 » 08 2011 ж., № 1 хаттама
Кафедра меңгерушісі, доцент Яшкарова М.Ғ

2.2 Инженерлік-технологиялық факультеттің оқу-әдістемелік кеңесінің отырысында



«19 » 09 2011 ж. № 1 хаттама
Төрайымы, доцент Төлеубекова С.С.

3. БЕКІТІЛДІ

Университеттің Оқу-әдістемелік кеңесінің отырысында басып шығаруға мақұлданған және ұсынылған
«30 » 09 2011 ж. № 1 хаттама

ОӘК төрайымы Рскелдиев Б.А.




« 30 » 09 201 ж., № 1 басылым орнына енгізіліп отыр.



Мазмұны


  1. Қолдану саласы

  2. Нормативтік сілтемелер

  3. Жалпы ережелер

  4. Оқу пәннің мазмұны (модульдің)

  5. Студенттердің өздік жұмысына арналған тақырыптардың тізімі

  6. Пән бойынша оқу-әдістемелік карта

  7. Оқу-әдістемелік әдебиетпен қамтамасыз етудің картасы

  8. Әдебиеттер


1 ҚОЛДАНЫЛУ САЛАСЫ

«Гетероциклді қосылыстар» пәні бойынша оқу-әдістемелік кешеннің құрамына енгізілген оқытушыға арналған пәннің оқу жұмыс бағдарламасы «5В072100» – «Органикалық заттардың химиялық технологиясы» мамандығы студенттері үшін арналған.


  1. НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР

«Гетероциклді қосылыстар» пәнінің осы оқу-әдістемелік кешені келесі құжаттар талаптары мен ұсыныстарына сәйкес әзірленген және аталған пән бойынша оқу процесін ұйымдастыру тәртібін белгілейді:

- Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты, ҚР МЖМБС «23» 08 2012 жылғы, №1080 Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің бұйрығымен әрекетке енген және бекітілген.

- СТУ 042-РГКП_СГУ_5_2012 «Пәндердің оқу-әдістемелік кешенін әзірлеуге және ресімдеуге қойылатын жалпы талаптар» университет стандарты;

- ДП 042-1.07-2012 «Пәндердің оқу-әдістемелік кешенінің құрылымы және мазмұны» құжаттандырылған процедурасы.



3. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

3.1. Пәнінің қысқаша сипаттамасы:
Гетероциклді қосылыстар курсы бойынша органикалық химия бөлігінің өкілдері – бес және алты мүшелі гетероциклді қосылыстар‚ олардың құрылысы‚ номенклатурасы‚ синтездеу тәсілдері‚ химиялық қасиеттері‚ табиғаттағы таралуы‚ қолдануы қарастырылады.
3.2. Курстың мақсаты:

Гетероциклді органикалық қосылыстардың сақинасында көміртегі атомыныан басқа элементтер‚ яғни гетероатомдары (O, N, S, Si, P, Pb, Hg) бар болады. Фуран‚ тиофен‚ пиррол‚ пиридин‚ пиримидин қосылыстарының көптеген туындыларының құрылысы; алу әдістері‚ химиялық қасиеттері‚ соныме қатар табиғи туындыларының маныздылығы жайында білім алу тиісті.


3.3. Пәндерді оқытудағы негізгі міндеттер:

  • студенттердің дүние танымының дамуына әсер ету ;

  • қоршаған ортаға көзқарастарын қалыптастыру;

  • химиялық құбылыстар арқылы материалдық философияның заңдарын түсіндіру;

  • бір заттың екінші затқа айналу механизмін түсіндіру.

  • гетероциклді органикалық қосылыстар номенклатурасының, жіктелуінің теориялық негіздерін білу

  • гетероциклді қосылыстардың химиялық табиғатын білу;

  • гетероциклді қосылыстарды синтездеу әдістерін білу;

  • органикалық қосылыстардың химиялық қасиеттерін және құрылыстарын анықтау әдістерін білу.



3.4. Оқып- білудің нәтижесінде студент мыналарды:

  • гетероциклді қосылыстардың жіктелуін;

  • химиялық, электрондық және кеңістіктік құрылымы бойынша гетероциклді қосылыстардың қасиеттерін алдын ала болжау;

  • органикалық заттармен (сұйықтықтар , қатты, жанатын, улы, хош иісті) жұмыс істей алу;

  • химиялық реакциялар теңдеулерін (молекулалық, иондық, ионды-молекулалық, тотығу-тотықсыздану реакцияларының ) құрастыра білуі;

  • негізгі стехиометриялық және фундаментальды заңдарды меңгеруі;

  • зертханалық құрал-жабдықтарды, аспаптарды игеруі;

  • зертханалық тәжірибелерді істей алуы;

  • концентрациялары дәл ерітінділер дайындай білуі;

  • зертханалық тәжірибелер нәтижелерін өңдей білуі, талдай білуі, графиктер мен диаграмалар сала білуі тиіс.


3.5 Курстың пререквизиттері:

Курсты меңгеру үшін студент «Алифатты қатарының органикалық химиясы»‚ «Циклді қосылыстар» пәндерінің теориялық бөлімін және «Биологиялық химия», «Аналитикалық химия» курстарын терең білуі қажет.


3.6 Курс постреквизиттері:

«Гетероциклді қосылыстар» пәні - органикалық химияны аяқтайтын бөлігі.



3.7 Оқу жұмыс жоспарынан көшірме

1кесте



Курс

Семестр

Кредиттер

ДР (сағ)

СПС (сағ)

ЗС (сағ)

СОӨЖ (сағ)

СӨЖ (сағ)

Барлығы(сағ)

Қорытынды бақылау түрі

4

7

3

30

-

15

45

45

135

емтихан




  1. ОҚУ ПӘНІНІҢ МАЗМҰНЫ (МОДУЛЬ)




Тақырыптардың атауы және мазмұны

Сағат саны

Дәріс сабақтары




МИКРОМОДУЛЬ 1 – ҮШ-,ТӨРТ-, БЕС МҮШЕЛІ ГЕТЕРОЦИКЛДЕР





Кіріспе. Гетероциклді қосылыстардың жіктелуі. Үш мүшелі гетероциклдер. Төрт мүшелі гетероциклдер.

2

Гетероциклдердің‚ полициклдердің номенклатурасы. Қанықпаған гетероциклдердің ароматтылығы.

2

Бір гетероатомы бар V-мүшелі гетероциклдер. Фуран‚ тиофен‚ пиррол тобы. Формуласы‚ алу әдістері‚ қасиеттері.

1

Фуран‚ тиофен‚ пирролдың химиялық қасиеттері. Негіздік және қышқылдық қасиеттері. Электрофилді орынбасу реакциялары.

1

Қосып алу реакциялары. Бір біріне өзіндік айналуы. Индол. Фишер бойынша синтездеу. Скрауп синтезі.

2

Фуран‚ тиофен‚ пирролдың туындылары. Гемин‚хлорофилл. Фталоцианиндер.Өт пигменттері. В12 Витамині.

2

Индол туындыларының табиғи қосылыстары. Алкалоидтер.

2

Екі әр түрлі гетероатомы бар V-мүшелі гетероциклдер: оксазол‚ тиазол‚ изоксазол.

2

Зертханалық сабақ




Пентозаннан фурфуролды алу (№ 238) 1,3

1

Фурфуролдыреакциялары (№ 239 а-д) 1

1

Пиррол және фуранның түзілуі (№ 240 а,б) 1,3

2

Қортынды сабақ. Есеп шығару. 3




Пиримидин реакциялары (№ 241 а,б) 1




Пиримидин реакциялары(№ 241 в,г,д) 1,3




Хинолин реакциялары (№ 232 а,б) 1




Пиридин және хинолиннің төртіншілік аммоний тұздарының түзілуі (№ 234 а,б) 1




МИКРОМОДУЛЬ 2 –АЛТЫ МҮШЕЛІ ГЕТЕРОЦИКЛДЕР





Дәріс сабақтары




Бір азот атомы бар VІ-мүшелі гетероциклдер: пиридин және оның туындылары.

2

VІ-мүшелі гетероциклдердің бөлек өкілдері. Хинилин‚ акридин‚ қасиеттері‚ маныздылығы.

2

Екі азот атомы бар VІ-мүшелі гетероциклдер: пиримидин‚ пиразин‚ қасиеттері‚ маныздылығы.

2

Үш азот атомы бар VІ-мүшелі гетероциклдер. Пурин және оның туындылары

2

Нуклеотидтер. Пурин алкалоидтері. Кинетин. Птеридиндер.Фолев қышқылы‚ рибофлавин.

2

Оттек гетероатомы бар VІ-мүшелі гетероциклдер: пиран‚ хромон‚ флавон.

2

Антоцианиндер. Екі әр түрлі гетероатомы бар VІ-мүшелі гетероциклдер

2

Зертханалық сабақ




Индиго алу. (№ 157 а) 2

2

Индиго сульфирлеу. (№ 244 а,б) 1

Индигокармин тотығуы (№ 245) 1,3






Индиго бояғыш. (№ 246 а,б) 1,3




Индиго бояғыш. (№ 246 в) 1,3




Несеп қышқылының реакциялары (№ 247 а,б,в) 1,3




Никотин реакциялары (№ 248 а,б,в,г) 1,3




Қортынды сабақ. Есеп шығару. 3

1



5.СТУДЕНТТІҢ ӨЗДІК ЖҰМЫСЫНЫҢ ТАҚЫРЫПТАРЫ
5.1. Бір гетероатомы бар V-мүшелі гетероциклдер. Тиофен.[8.1.1. 350-367]

5.2. Бірнеше гетероатомы бар V-мүшелі гетероциклдер.Оксазол. [8.1.1. 506-533]

5.3. Бір гетероатомы бар VІ-мүшелі гетероциклдердің синтезі[8.1.1. 651-667]

5.4. Екі гетероатомы бар VІ-мүшелі гетероциклдер.

5.5. Үш гетероатомы бар VІ-мүшелі гетероциклдер. [8.1.1. 637-646]

5.6. Фармацевтикалық өндірістегі гетероциклдер. [8.1.1. 674-675]

5.7. Электроникада гетероциклдердің қолдануы. [8.1.1. 675-679]
6. ПӘННІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КАРТАСЫ

3 кесте




Тақырыбы

Көрнекті құралдар,

ТОҚ,


зертханалық тақталар (стенд)

Өздік меңгерілетін сұрақтар

Бақылау нысанасы

Дәрістер

Зертханалық

сабақтар


Практикалық

(семинар)

сабақтар (СОӨЖ)


1

2

3

4

5

6

Кіріспе. Гетероциклді қосылыстардың жіктелуі. Үш мүшелі гетероциклдер. Төрт мүшелі гетероциклдер.

(Тақырып №1)



Пентозаннан фурфуролды алу

№1 такырып

химиялық ыдыстар,реактивтер

Этилениминнің электрондық құрылысы

Есептер шығару

Гетероциклдердің‚ полициклдердің номенклатурасы. Қанықпаған гетероциклдердің ароматтылығы. (№2 такырып)

Фурфурол-дын реакциялары

№2 такырып

химиялық ыдыстар,реактивтер

плакаттар‚ схемалар



Радикалдардың атаулары

Ауызша сұрау, тест сұрақта-рына жауап беру

Бір гетероатомы бар V-мүшелі гетероциклдер. Фуран‚ тиофен‚ пиррол тобы. Формуласы‚ алу әдістері‚ қасиеттері. (№3 такырып)

Пиррол және фуранның түзілуі

№3 такырып

плакаттар‚ схемалар химиялық ыдыстар,реактивтер

Фуранның электрондық құрылысы

Ауызша сұрау, тест сұрақта-рына жауап беру

Қосып алу реакциялары. Бір біріне өзіндік айналуы. Индол. Фишер бойынша синтездеу. Скрауп синтезі. (№5 такырып)

Қортынды сабақ. Есеп шығару.

№4 такырып

Химиялық ыдыстар, реактивтер



Изомерия түрлері

Ауызша сұрау, есептер шығару

Фуран‚ тиофен‚ пирролдың туындылары. Гемин‚хлорофилл. Фталоцианиндер.

Өт пигменттері. В12 Витамині. (№6 такырып)



Хинолин реакциялары

№5 такырып

Химиялық ыдыстар, реактивтер.



Хлорофилдің және геминнің құрылысы

Ауызша сұрау, есептер шығару

Индол туындыларының табиғи қосылыстары. Алкалоидтер. (№7 тақырып)

Пиримидин реакциялары

№6 тақырып

Химиялық ыдыстар, реактивтер.



Индол туындыларының құрылысы

Есептер шығару, тестерге жауап беру

Екі әр түрлі гетероатомы бар V-мүшелі гетероциклдер: оксазол‚ тиазол‚ изоксазол. (№8 тақырып)

Хинолин реакциялары

№7 тақырып

Химиялық ыдыстар, реактивтер.

оксазол‚ тиазол‚ изоксазол қасиеттері

Есептер шығару

Бір азот атомы бар VІ-мүшелі гетероциклдер: пиридин және оның туындылары. (№9 тақырып)

Пиридин және хинолиннің төртіншілік аммоний тұздарының түзілуі

№8 тақырып

Химиялық ыдыстар, реактивтер.



пиридин туындыларының қолданылуы

Есептер шығару

VІ-мүшелі гетероциклдердің бөлек өкілдері. Хинилин‚ акридин‚ қасиеттері‚ маныздылығы. (№10 тақырып)

Индиго алу.

№9 тақырып

Химиялық ыдыстар, реактивтер



акридин‚ қасиеттері

Ауызша сұрау, есептер шығару

Екі азот атомы бар VІ-мүшелі гетероциклдер: пиримидин‚пиразин‚ қасиеттері‚ маныздылығы.№11 тақырып

Индиго сульфирлеу.

Индигокармин тотығуы



№ 10 тақырып

химиялық ыдыстар,реактивтер

плакаттар‚ схемалар


Пиримидиннің қолданылуы

Ауызша сұрау.

Үш азот атомы бар VІ-мүшелі гетероциклдер. Пурин және оның туындылары № 12 тақырып.

Индиго бояғыш

№ 11 тақырып

химиялық ыдыстар,реактивтер

плакаттар‚ схемалар



Пурин құрылысы

Тестерге жауап беру

Нуклеотиды. Пурин алкалоидтері. Кинетин. Птеридиндер.Фолев қышқылы‚ рибофлавин..№ 13 тақырып

Индиго бояғыш

№ 12 тақырып

химиялық ыдыстар,реактивтер

плакаттар‚ схемалар


Кофеин‚ теофиллин‚ теобромин құрылысы

Ауызша сұрау, есептер шығару


Оттек гетероатомы бар VІ-мүшелі гетероциклдер: пиран‚ хромон‚ флавон.

Несеп қышқылының реакциялары

№ 13 тақырып

химиялық ыдыстар,реактивтер

плакаттар‚ схемалар



Витаминдер

Ауызша сұрау, есептер шығару


Антоцианиндер. Екі әр түрлі гетероатомы бар VІ-мүшелі гетероциклдер Антоцианиндер. Екі әр түрлі гетероатомы бар VІ-мүшелі гетероциклдер

Никотин реакциялары

№ 14

Тақырып


химиялық ыдыстар,реактивтер

плакаттар‚ схемалар



Антоцианиндердің ерекшіліктері





7. Оқу-әдістемелік әдебиетпен қамтамасыз етудің картасы
4 кесте


Оқулықтардың , оқу-әдістемелік құралдардың атауы

Дана (сана)

Студенттердің саны

Қамтамасыз етілу пайызы

8.1.1.

5

4

100

8.1.2.

5

4

100

8.1.3.

5

4

100

8.1.4.

4

4

100

8.2.1.

5

4

100

8.2.2.

5

4

100


8.1.Негізгі әдебиеттер

8.1.1. Дж. ДЖоулб, К. Миллс. Химия гетероциклических соединений. М.: Мир, 2009.- 728 с. (Лучший зарубежный учебник).

8.1.2.В.Ф.Травель. Органическая химия. М.: ИКЦ «Академкнига», 2008. Т.1,2.

8.1.3. В.Л.Белобородов, С.Э.Зурабян, А.П.Лузин, Н.А.Тюкавкина. Органическая химия. М.: Дрофа, 2008. Кн.1: Основной курс.-638 с.


8.2.Қосымша

8.2.1.В.А. Смит, А.Д.Дильман. Основы современного органического синтеза. М.: БИНОМ. Лаборатория знаний, 2009.- 750 с.

8.2.2. В.Л.Белобородов, С.Э.Зурабян, А.П.Лузин, Н.А.Тюкавкина. Органическая химия. М.: Дрофа, 2009. Кн.2: Специальный курс.-592 с.






©dereksiz.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет