1. 1Ноу-хау түсінігі туралы жалпы мәліметтер



бет1/4
Дата02.01.2022
өлшемі48.75 Kb.
#452292
  1   2   3   4
stud.kz-69145
2 дәріс

1.1Ноу-хау  түсінігі туралы жалпы мәліметтер

Ноу-хау (ағылш. knowhow – қалай екенін білу) – көпшілік әлі біле бермейтін және сауда-саттық тауары бола алатын немесе басқалардың алдында бәсекелі болу үшін пайдаланыла алатын ерекше технологиялар, білімдер, мен қабілеттер. Әдетте ноу-хау деп басқалар үшін коммерциялық сыр болып табылатын коммерциялық құндылығы бар инновацияларды айтады. Жоғары технологиялы экономикада ноу-хау ірі компаниялардың активтерінің маңызды бөлігі болып табылады. Халықаралық заңнамаларға сәйкес, мекемелер әлдебір өндіріс тәсілін немесе техникалық шешімді жеке дара пайдалану үшін екі жолмен сақнана алады – патент немесе коммерциялық сыр арқылы. Ноу-хау заңды түрде сипатталмағанымен коммерциялық сыр ұғымына кіреді. Патент пен коммерциялық сыр мақсаттары бір – инновацияларды бәсекелестердің пайдалануына жол бермеу және жекедара пайдасын көру. Бірақ қорғаныс тәсілдері мүлдем басқа: патенттеу - мәліметтерді ашу және (ауторларының төлеген ақшасымен) одан әрі заң бойынша қорғалуы, басқаларға патент иесінсіз осы шешімді пайдалануы сот арқылы қудалануына дейін. Ноу-хау сыр арқылы да сақтану дегенді білдіреді. Алайда, сырлы мағлұмат мәлім болып қалған жағдайда оны пайдалануға тыйым салу мүмкін емес. Ноу-хау құқығы беймәлімділік сақталғанға дейін ғана болады. Ноу-хау бағасы – ноу-хаудың қорытындылаушы құны, ол ноу-хаудың паушалдық төлем немесе роялти түрінде төленетін пайдалану сыйақысы мөлшерінде көрініс табады. Ноу-хау (ағылшын тілін білу - «білу») немесе секрет өндірісі - бұл коммерциялық тайманың режимімен коммерциялық тайны сақтай отырып, кез-келген қасиетті (өнертапқыштық, түпнұсқа технологиялар, таным, умения және т.б.) - кәсіпкерлік қызмет субъектілерінің кез-келген бәсекелестік артықшылықтарын жасау немесе сату үшін қолданылады. Бұл анықтамалық ақпарат информациондық тәсілдердің, оның құрамына, әдістеріне, схемаларына және жиынтық құралдарына, қандай да бір облыстың немесе профессионалға қандай да бір іс-әрекеттерді жүзеге асырмау үшін керекті. Кейбір соттарда патенттерге, сондай-ақ кез келген басқа конфиденциалды ақпаратқа, бәсекелестердің артықшылықтарын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Әр түрлі білім мен тәжірибе (ғылыми, техникалық, өндіріс, әкімшілік, қаржы, коммерциялық немесе меншік түрі) бойынша тәжірибе жинақталған, олар әлі де достық қарым-қатынаста болмаған.Құқықтық тәртіпте, коммерциялық құндылықтар бойынша коммерциялық құндылығы бар коммерциялық құндылықтарға байланысты, осы құпияларға қатысты келіспеушіліктерді ескере отырып, сауда-саттық туралы келісімдерге қатысты келіспеушіліктерді ескеру қажет. Ноу-хаудағы жоғары технологиялық экономика активтердің кілттер бөлігін құрайтын болады.Халықаралық заңнама талаптарына сәйкес, кейбір инновацияларды монопольдық пайдалану үшін екі әдісті қорғаудың біреуі - патент немесе коммерциялық несие. Бірегей патенттік және коммерциялық тайны бірегей - бәсекелестікті идентификациялауға тыйым салынады және монополиялық пайдаланудан шығып кетеді. Құқық қорғау тәсілдері әртүрлі: авторлық құқықты қорғауға және патентке сәйкес келмейтін (алдын-ала авторларға) қорғауға, патентке сәйкес келмейтін шешім қабылдауға құқылы. А коммерциялық тайна подразумевает қорғауға көмектеседі. Бөлінбеген қандай да бір нәрсе ашылмайды, бірақ мұндай тәсілмен (техникалық шешімдер) қолдануға тыйым салынады немесе независимого иним лицом жағдайда невозможно. Құқық ноу-хау қолданысқа дейін жұмыс жасайды, әзірге құпиялылық сақталады. Өнеркәсіп технологиясы бойынша монопольдық құқықтың қорғалуын қамтамасыз ету үшін: патент ең қарапайым жалпыға бірдей технологиялық параметрлері («аталық патент» деп аталады) сақтайды, ал басқа өндірістің коммерциялық техника режимінде сақталады. Нотариалды куәландыру туралы келісім-шарт әртүрлі лицензияларға сәйкес, техникалық, ұйымдық, экономикалық және басқа да сипаттамаларды беру бойынша, әртүрлі құқықтар (патент) туралы келісімге қол жеткізілген аумақта патенттік емес құқықтарды беру арқылы беріледі. Нақтырақ айтсақ, бұл өз кезегінде адамдарға қатысты болмаған жағдайда, ноу-хау туралы келісімнің құпиялылығын қамтамасыз ете отырып, ноу-хау туралы келісім-шартқа сәйкес келмейтін түсінік береді. Ноу-хау туралы келісім-шартқа басқа да құқық иеленушісі лицензиаттың талап ету құқығынан босатылады. Нұсқаулықты қолданғаннан кейін сторонның келісімі анықталады.Құқық режимі ноу-хауда (Ресейде жасырын өндіріс) «Өндіріс секретінің құқығы (ноу-хау)» Ресей Федерациясының РФ Заңы және «Коммерциялық банк туралы» заңы. Қазіргі заманғы шарттарда инновацияларды кешенді қорғау қолданылады: авторлар патентті алады және олар ноу-хау пакетін қолданады, ол авторлық құқықтарды патенттік қорғауды жүзеге асыратын авторларға тиесілі, сондай-ақ патенттік қорғауды жүзеге асыратын авторларға тиесілі, мысалы: үдемелі өнеркәсіптік кешені қажет. Ғылыми-техникалық өнімдердің нарығын қалыптастыру негізінде әртүрлі адамдарға зияткерлік қызметтің нәтижесі ретінде жаңадан танысуға негізделген, адам құқықтарын қорғаудың нəтижесі сияқты құқықтарды қорғауды қажет ететін құқықтарды қорғауды қажет ететін құқықтарды қорғауды және осы құқықтарды түрлі құқықтарды қолдануды қолданады.



Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4




©dereksiz.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет