Ғимараттар мен қҰрылыстардың физикалық ЖӘне моральдық тозуы



Дата02.01.2022
өлшемі0.54 Mb.
#453596
Дәріс №3
Дәріс №3

Дәріс №3

ҒИМАРАТТАР МЕН ҚҰРЫЛЫСТАРДЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ ЖӘНЕ МОРАЛЬДЫҚ ТОЗУЫ.

Кіріспе. Ғимараттың физикалық тозуы-объективті себептерден туындаған ғимараттың техникалық және онымен байланысты пайдалану көрсеткіштерінің нашарлауы. Ғимараттың моральдық тозуы-негізгі пайдалану көрсеткіштерінің ғимараттар мен құрылыстарды пайдаланудың техникалық талаптарының қазіргі заманғы деңгейінен біртіндеп (уақытында) ауытқуы.

Дәрістің мақсаты-ғимараттар мен құрылыстардың техникалық жай-күйінің негізгі сипаттамаларын зерттеу.

Құрылымдар мен жабдықтардың тозу процесінде мыналарды бөлуге болады:


  • жұмыс істеу, деформация, жоғары тозу кезеңі; бұл кезең қысқа және оған құрылысшылар екі жылға берген кепілдік қолданылады; осы кезеңде отырғызудан кейінгі жөндеу деп аталады;

  • қалыпты пайдалану кезеңі, Баяу тозу, оның барысында қайтымсыз деформациялар жиналып, материалдың құрылымдық өзгеруіне, оның баяу бұзылуына әкеледі;

  • жедел тозу кезеңі, ол сыни мәнге жеткенде және құрылыстарды жөндеудің немесе есептен шығарудың және бөлшектеудің орындылығы туралы мәселе туындайды.

Құрылымдарды пайдалану кезінде жүктемелердің күштік әсері бөлінеді, бұл көлемдік кернеу күйін, қоршаған ортаның агрессивті әсерін тудырады, нәтижесінде құрылымдар тез тозады және істен шығады.

Агрессивті-бұл материалдардың құрылымы мен қасиеттері өзгеретін орта. Бұл беріктіктің үздіксіз төмендеуіне және құрылымның бұзылуына әкеледі: мұндай бұзылу коррозия деп аталады.

Бұзылу мен коррозияға ықпал ететін заттар мен құбылыстар қоздырғыштар немесе коррозияға ықпал ететін факторлар деп аталады. Бұзылу мен коррозияны қиындататын және баяулататын заттар мен құбылыстар пассиваторлар немесе коррозия ингибиторлары деп аталады.

Агрессивті орта газ, сұйық және қатты болып бөлінеді.

Олардың агрессивтілігі үш негізгі индикатормен сипатталады: газдардың түрі мен концентрациясы, олардың суда ерігіштігі. Газдардың ылғалдылығы мен температурасы.

Сұйық орта-бұл қышқылдардың, сілтілердің және тұздардың ерітінділері, сондай-ақ майлар, майлар, еріткіштер және т.б. мұндай ортаның агрессивтілігі үш индикатормен анықталады: агрессивті агенттердің концентрациясы, олардың температурасы, қозғалыс жылдамдығы немесе құрылымның бетіндегі қысым мөлшері.

Коррозиялық процестер сұйық агрессивті ортада қарқынды жүреді.

Қатты орта - бұл шаң, топырақ және т.б. олардың агрессивтілігі төрт көрсеткішпен бағаланады: дисперсия, суда ерігіштігі, гигроскопиялық және қоршаған ортаның ылғалдылығы. Ылғал қатты ортада әсіресе белсенді рөл атқарады.



Ғимараттар мен құрылыстардың моральдық қартаюы.

Құрылымдардың моральдық қартаюы немесе тозуы екі формада ерекшеленеді - бірінші және екінші. Бірінші форманың моральдық қартаюы - бұрын салынған ғимараттар сатылған жағдайда олардың құнсыздануы. Екінші форманың моральдық қартаюы-технологиялық қартаю-заманауи технологияға қатысты құрылыстарды модернизациялауға қосымша күрделі салымдарды қажет етеді. Екінші нысандағы моральдық тозудың шамасын қазіргі заманғы талаптарға сәйкес салынған ескі ғимарат пен жаңа ғимараттың қалпына келтіру (баланстық) құнын салыстыру арқылы бағалайды.


Ғимараттардың физикалық тозуы мен моральдық қартаюын бірлесіп есепке алу.

Әрбір ғимарат тозудың екі түрімен де сипатталады - физикалық және моральдық, бірақ іс жүзінде тозудың бір түрі көбінесе шешуші болып табылады. Мысалы, өндіріс технологиясы ескірген және ғимаратты қалпына келтіру керек, бірақ ол жақсы физикалық күйде немесе керісінше - ғимарат толығымен ескірді және оны қауіпсіздік мақсатында бұзу керек, дегенмен ол әлі де функционалды мақсатқа жарамды. Ғимараттардың тозуының екі түрін ескеретін ресми әдіс әлі жоқ.








Ағымдағы бақылау және емтихан сұрақтары.

Ғимараттың физикалық тозуы дегеніміз не?

Ғимараттың тозуы дегеніміз не?

Құрылымдар мен жабдықтардың тозу процесінде бірнеше кезеңді бөлуге болады. Оларды атаңыз.

Агрессивті орта газ, сұйық және қатты болып бөлінеді. Олардың әрқайсысына анықтама беріңіз.

Қартаюдың немесе тозудың қандай екі түрі бар? Оларға анықтама беріңіз?

Екінші формадағы тозудың мәні салыстыру арқылы бағаланады, немен?

Ғимараттар мен құрылыстардың физикалық тозуы мен ескіруін бірлесіп есепке алу нені білдіреді


Достарыңызбен бөлісу:




©dereksiz.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет