Қазақстан Республикасының бiлiм және ғылым министрлiгi



жүктеу 1.44 Mb.
бет7/8
Дата09.06.2016
өлшемі1.44 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

Қолданылатын оқулықтар


И.И. Артоболевский. Б.В. Эдельштейн. Сборник задач по теории механизмов и машин — M.: Наука, 1968. Есеп 351-370, бет- 224.

10. Зерттханалық жұмыстар.


№1. Механизмдердің кинематикалық сұлбасын құрастыру және

құрлымдық талдауы.

    1. Жұмыстың мақсаты.


Кинематикалық сұлба көмегімен механизмді бейнелеу қолайлы және жеңіл. Кинематикалық сұлба және оның негізінде жүргізлген механизмның құрлымдық талдаудың көмегі арқылы механизмның кинематикалық және күштік талдаулары жүзеге асырлады.
Жұмысты жүргізу бойынша әдістемелік нұсқаулар, зерттханалық жұмыстарды қорғауға арналған сұрақтар жұмыстың әдістемелік нұсқауында келтірілген.



  1. №2.Иінді механизмдердің құрлымдық талдауы және синтезі.

    1. Жұмыстың мақсаты.


Механизмның құрлымын және кинематикалық жұбын анықтау.

Механизмның құрлымдық сұлбасы мен кинематикалық сұлбасының айырмашылығын көрсетіу.Құрлымдық синез- құрлымдық сұлбаны жобалау.


Жұмысты жүргізу бойынша әдістемелік нұсқаулар, зерттханалық жұмыстар

ды қорғауға арналған сұрақтар жұмыстың әдістемелік нұсқауында келті-

рілген.

  1. 3. Винтті жұптың пайдалы әсер коэффицентін анықтау.]

    1. Жұмыстың мақсаты.


Машиналар өзара параллель немесе тізбектеп қосылған механизмдерден тұрады.Машинаның жалпы п.әк. анықтау үшін осы машинаны құрайтын жекелеген механизмдердің п.ә.к. анықтау жеткілікті. Сондықтан бұл зерттхананың негізгі мақсаты қарапайым механизмдердің п.ә.к. анықтау болып табылады.
Жұмысты жүргізу бойынша әдістемелік нұсқаулар, зерттханалық жұмыстарды қорғауға арналған сұрақтар жұмыстың әдістемелік нұсқауында келтірілген.

4. Буынтықты берлістің пайдалы әсер коэффицентін анықтау.
    1. Жұмыстың мақсаты.


Жұмыстың басты мақсаты әр түрлі жүктемеде жұмыс жасайтын

буынтықты редуктордың п.ә.к. анықтау. Жұмысты 4 студет бірігіп жүзеге

асырады.
Жұмысты жүргізу бойынша әдістемелік нұсқаулар, зерттханалық жұмыстарды қорғауға арналған сұрақтар жұмыстың әдістемелік нұсқауында келтірілген.

5. Айналмалы қозғалтқыш бөлшектерді ротарларды динамикалық теңестіру.


    1. Жұмыстың мақсаты.


Егер еркін айналатын дененің ауырлық центрі айналыу өсінде жатса ол өс инерцияның бас өсі реті ретінде қарастырлып және тіректерге динамикалық күш түсірмейді, Дененің айналмалы қозғалыс жасайтын денелер теңестірлген деп саналады.Сондықтан айналмалы қозғалыстағы бөлшектерді ротарларды динамикалық теңестіру үшін барлық инерция күштерін және инерция күші моменті әсерін теңестіру қажет.
Жұмысты жүргізу бойынша әдістемелік нұсқаулар, зерттханалық жұмыс-

тарды қорғауға арналған сұрақтар жұмыстың әдістемелік нұсқауында келтірілген.

6. Тісті механизмдердің кинематикалық талдауы.


    1. Жұмыстың мақсаты.

Тісті механизмдердің кинематикалық талдауың негізгі мақсаты жетекші және жетектегі звенолардың бұрыштық жылдамдықтарын анықтай отырып механизмның берліс қатынасын анықтау.


Жұмысты жүргізу бойынша әдістемелік нұсқаулар, зерттханалық жұмыстарды қорғауға арналған сұрақтар жұмыстың әдістемелік нұсқауында келтірілген.


№7. Айналдыра ою әдісмен эвольвентті тісті дөңгелектерді жасау.
    1. Жұмыстың мақсаты.


Студент бұл жұмыс арқылы эвольвентті профилді нөлдік және корригированды тісті дөңгелектерді нөлдік және корригированды тісті дөңгелектерді кесіумен танысады.убчатых колес с эвольвентным профилем. Жұмыс барысында студент берілген модуль және бөлгіш диаметр бойынша нөлдік және корригированды тісті дөңгелектерді сыза отырып олардың негізгі өлшемдерін есептей білу қажет.
Жұмысты жүргізу бойынша әдістемелік нұсқаулар, зертханалық жұмыстар

ды қорғауға арналған сұрақтар жұмыстың әдістемелік нұсқауында келті-

рілген.
    1. 8. Аспаптардың көмегімен тісті дөңгелектердің негізгі


өлшемін анықтау.
    1. Жұмыстың мақсаты


Студент тісті дөңгелектің тістер санын анықтай отырып сонан кейін ілісу модулін анықтайды және керекті құралдармен өлшей отырып тісті дөңгелектің негізгі өлшемдерін анықтайды.
Жұмысты жүргізу бойынша әдістемелік нұсқаулар, зерттханалық жұмыстарды қорғауға арналған сұрақтар жұмыстың әдістемелік нұсқауында келтірілген.

  1. Зертханалық жұмыстарды жасауға арналған оқулықтар тізімі.


1. Юденич В.В. Лабораторные работы по теории механизмов и машин — M.: Высшая школа, 1962.

2. ЮдинВ.А. Петрокас Л.В. Лабораторный практикум по теории механизмов и машин.

Физматгиз, 1960.
11.Курстық жұмыс.
Курстық жұмыс – семестр бойы оқытушының жетекшілігі бойынша жасалатын студенттің өзіндік жұмысы.Ол таңдап алынған тақырып бойынша зерттеу және есептеу жұмыстарын жүргізеді.
Курстық жұмыс тақырыптары:


  1. Автомобиля-рефрижератор механизмының қозғалысын зерттеу және жобалау.

  2. Орта қысымда жұмыс жасайтын екі цилиндрлі поршнді детандер механизмын зерттеу және жобалау.

  3. Іштей жанатын двигатель-компрессор құрлымын зерттеу және жобалау.

  4. Криоген поршенді детандер механизмін зерттеу және жобалау.

  5. Мөлшерлегіш сильфонды сорғыш механизмін зерттеу және жобалау.

  6. Гидравикалық көтергіш автомобиль-самосвал механизмін зерттеу және жобалау.

  7. Жылжымалы «мотор-генаратор»двигатель қондырғысы механизмін зерттеу және жобалау.

  8. Кривошипті қызумен штамптайтын пресс механизмін зерттеу және жобалау.

  9. Бұрғылау құрлымының механизмін зерттеу және жобалау.

  10. Тұрақты қысымен жұмыс істейтін тербелмелі конвейер жетегінің

механизмін зерттеу және жобалау.

Курстық жұмыс жасауға арналған үлгі.


Мазмұны:

Механизмге кіріспе.....................................................................................................

Механизмнің орналасуы............................................................................................

Механизмнің құрылымдық талдауы.........................................................................

Кинематикалық талдау................................................................................................

Механизм орналасыу жобасы..........................................................................................................................

Жылдамдықтар жобасы...............................................................................................

Үдеулер жобасы............................................................................................................

Келтірілген күштер мен моменттерді анықтау.........................................................

Механизмнің күштік талдауы.....................................................................................

Жетекші звеноның күштік талдауы...........................................................................

Жуковский әдісі............................................................................................................

Эвольвентті тісті ілініс................................................................................................

Қортынды.......................................................................................................................



Механизмге кіріспе.
1. Кривошипті қызумен штамптайтын пресс механизмін жайлы жалпы мағлұмат

Кривошипті қызумен штамптайтын пресс механизмі бөлшектерді ыстықтай көлемді штамптау арқылы алу үшін қолданылады. Ол калино біліктен,ал ол шкиф маховиктен тұрады ол бір білікте орналасқан. Және кинематикалық шынжырдағы соқтығысу негізгі кривошипті тиекті механизмнен, ал ол кривошиптен, шатун, тиектен тұрады және пневматиклық муфта арқылы іске асады.

Пресс бірлікті жүріс режимімен жұмыс істейді. Муфта өшіп тұрған кезде негізгі механизмі қозғалмайды да тиек шеткі жоғарғы жағдайда болады. Муфтаны қосқан кезде қозғалыс эксцентрикке беріледі, одан шатун, ползун қозғалады. Тиек төмен қозғалып, поковканы деформацияға ұшыратып, көтеріледі. Содан соң муфта өшіріліп электроқозғалтқыш маховикті қозғалтып тиектің жүрісі іске асады.

2.Механизмнің құрылымдық талдауы.

Кривашипті-тиекті механизм 4 звенодан тұрады: 0-тірек; 1- кривашип ОА; 2- шатун АВ; 3- ползун (тиек) және 4 кинематикалық жұптан тұрады; І- тірек- кривашип ОА; ІІ- кривашип ОА- шатун АВ, ІІІ шатун АВ- ползун (тиек) В; ІV- ползун (тиек) В-тірек.

Барлық кинематикалық жұптар – төменгі жұптар. Сондықтан қозғалмалы звеналар саны: =3, төменгі кинематикалық жұп саны Рm=4 және жоғарғы кинематикалық жұп саны Рж=0.

Қозғалыс дәрежесі Чебышев формуласы бойынша анықталады.

W=3n-2pm-pж=3·3-2·4=1.

И.И. Артоболевскші классификациясына сәйкес берілген механизм 1 класты (тірек- кривашип ОА) және құрылымдық тобы 2-ші класты, 2-ші ретті (шатун АВ-тиек В). Сондықтан механизм 2-ші класты болып табылады. Механизмді құрлымдық формуласы:

І(0-1) ІІ2(2,3).

3. Кинематикалық талдау

Есептеулерді келесідегі реттегідей жүргіземіз:

Айналу жиілігі

Уақыт циклі

Тц=

Кривошип ұзындығы

Ұзындықтың масштабтық коэффициентін анықтау үшін ОА ұзындығын өзіміз қабылдаймыз.

ОА=40мм, сонда

Есептеулерді ары қарай жүргізу үшін кестеден шатун ұзындығының кривошип ұзындығына қатынасын және А нүктесінен шатунның масса центріне дейінгі қашықтықтың шатун ұзындығына қатынасын аламыз.

Бұдан:


Масштабтық коэффициентті ескеріп

4.Механизм жобасы

Центрден О айналу өсі бойынша радиусы ОА кривошиптің ұзындығы 40 мм =0,004 масштабпен у өсіне В0- жоғарғы жақ пен В6 төменгі жақ шеткі тиектің қозғалысын белгілейміз.

Механизм жағдайы ОАВ0 мен ОАВ6, В0 мен В6 тиектің шеткі жағдайына сәйкес келеді.

Кривошип троекториясын А0 нүктелерінен бастап 12 бөлікке бөлеміз. Табылған А1, А2, А3, А4, .....А11, ұзындығы болатын В0, В6 сызығына В1, В2, В3.....В11 тиек жағдайын белгілейміз. А1, А23, ...А11 нүктелерін О центрі мен және В1, В23, ...В11 нүктелерін қосып механизм жобасын аламыз.
5. Жылдамдықтар жобасы

Кривошиптің бұрыштық жылдамдығын анықтаймыз

А нүктесінің жылдамдығы

А нүктесінің жылдамдығы кривошипіне перпендикулярбағытталған .

деп қабылдап, жылдамдықтар жобасының масштабтық коэффициентін қабылдаймыз:

В нүктесінің жылдамдығын анықтау үшін векторлық теңдеу құрамыз:

Бұл теңдеуде векторының мәні де, бағыты да белгілі. векторы ВА звеносына перпендикуляр бағытталған. Ал векторы уу өске параллель бағытталған. Бұл векторлардың шамасы белгісіз.

Векторлық теңдеуге сәйкес векторының соңынан векторының бағытын жүргіземіз. Ал векторы басынан (Р полюс арқылы) векторының бағытын жүргіземіз. Берілген бағыттардың қиылысқан нүктесін В деп белгілейміз. Сонда [ab] және [Pb] кесінділері алынған масштабта , жылдамдықтарына сәйкес келеді, Бұл кесінділерді жылдамдықтар жобасынан өлшеп, сәйкес жылдамдықтардың нақты мәндерін анықтаймыз.

= [Pb]·

= [ab] ·

S2 нүктесінің жылдамдығын ұқсастық теоремасы арқылы анықтаймыз:

бұдан

Жылдамдықтар жобасындағы [ab]кесіндісіне [as2] кесіндісін салып, S2 нүктесінің мәнін аламыз. Осы нүктені полюспен қосып PS2 кесіндісіналамыз. Осы кесіндіні өлшеп S2 нүктесінің жылдамдығының мәнән аламыз

Шатунның бұрыштық жылдамдығын анықтаймыз:

бұрыштық жылдамдығының бағытын анықтау үшін векторын В нүктесіне ойша көшіреміз, содан соң олардың А нүктесіне қатысты қалай бағытталғанын көреміз.

1-кесте жылдамдықтар жобасынан өлшенген өлшемдері келтірілген.




өлш.

бірл


0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11




[Pa]

Мм

64

64

64

64

64

64

64

64

64

64

64

64

[Pb]

Мм

0

27

48,5

Ұ64

58

35

0

35

58

64

48,5

27

[PS2]

Мм

22

34

52

64

58

39

22

39

58

64

52

34

[ab]

Мм


64

57

36

0

35

56

64

56

35

0

36

57

Механизмнің әр түрлі жағдайы үшін жылдамдықтар мен бұрыштық жылдамдықтардың сан мәні 2-кестедекөрсетілген








өлш

бірл


0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11




VB

м/с

1,28

0,55

1,02

1,28

1,22

0,72

1,28

0,72

1,22

1,28

1,02

0,55

VAB

м/с

1,13

1,11

0,65

0

0,66

1,13

1,13

1,13

0,66

0

0,65

1,11

VS2

м/с

1,28

1

1,16

1,28

1,2

1,04

1,28

1,04

1,2

1,28

1,16

1

W2

С-1

0

1,14

0,67

0

0,68

1,16

0

1,16

0,68

0

0,67

1,14

Есептелуі



=27·0,02=0,55 м/с

=57·0,02=1.14 м/с

=34·0,02=0,68 м/с

=с-1



Үдеулер жобасы

А нүктесінің үдеуін анықтаймыз.

Кривошиптің бұрыштық жылдамдығы тұрақты болғандықтан, А нүктесінің толық үдеуі оның параллель үдеуіне тең:

векторы О нүктесінен А нүктесіне ОА кривошипімен бағытталған .

52мм деп қабылдап үдеулер жобасының масштабын қабылдаймыз.

В нүктесінің үдеуін анықтау үшін векторлық теңдеу құрамыз



үдеуін жіктейміз.

Сонда (*)

Бұл теңдеуде векторының мәні белгілі, ал векторының мәні мына формула арқылы анықталады.

кесіндісі мына формула бойынша анықталады.



(*)теңдеудегі векторлар клесі үлгімен бағытталған параллель уу, параллель АВ (В нүктесінен А нүктесіне қарай).

Векторлық теңдеудің оң жақ бөлігіне сәйкес векторына векторын саламыз, ал векторының соңынан (n нүктесі арқылы ) векторының бағытын жүргіземіз.

Теңдеудің сол жақ бөлігіне сәйкес полюсі арқылы векторының бағытын жүргіземіз.Ал қиылысқан нүктені bдеп белгілейміз. Сондықтан [nb] және кесінділерін масштабта және үдеулеріне сәйкес көрсетеді. Бұл кесінділердің шамасын өлшеп, үдеулерді есептейміз.

және bнүктелерін қосып кесінділерін аламыз. Ал теңдеулеріне сәйкес толық және салыстырмалы үдеуін саламыз, соған сәйкес үдеулерді есептейміз.

S2 нүктесінің үдеуін сәйкестік теоремасы бойынша анықтаймыз:

Бұдан . Бұл кесінділерді кесіндісіне салып S2 нүктесін аламыз. Бұл нүктені полюспен қосып, кесіндісін аламыз. Бұл кесінділерді өлшеп, үдеулерді мына формула бойынша есептейміз.

Шатунның бұрыштық үдеуін анықтаймыз.

Кестеде үдеулер жобасының 1 және 10 жағдай үшін өлшеу нәтижелері көсетілген.

3-кесте




өлш бірл

1

10




[an]

Мм

7,8

2,15

[]

Мм

48

33

[nb]

Мм

25

44

[]

Мм

48

34

Үдеу мен бұрыштық үдеулердің есептеулері 4-кестеде келтірілген.

4-кесте




өлш бірл

1

10






м/с2

10,44

10,44



м/с2

5

9,2



м/с2

9,6

6,6



м/с2

9,4

6,8



С-1

5,15

9,48

1-ші жағдай

=25·0,2=5 м/с2

10-ші жағдай

=44·0,2=8,8 м/с2

1) =[48·0,2=9,6 м/с2



10) =33·0,2=6,6 м/с2

1) =[48·0,2=9,6 м/с2

10) = [34·0,2=6,8 м/с2

1) =

10) =

Келтірілген күштер мен моменттерді анықтау

Механизм қозғалысын зерттегенде звеноларға әсер ететін барлық күштерді бір звеноға түсірілген күшпен алмастыруға болады.Барлық шарттарды қанағаттандыратын күш ретінде келтірген еүшті алуға болады.

Келтірілген күш әсер ететінзвено келтірілген звено деп аталады. Біздің жағдайда келтірілген звено ОА, ал келтіру нүктесі А нүктесі.

Келтірілген күштерді табу үшін барлық күштерді жылдамдықтар жобасына қа бұра отырып, сәйкес нүктелеріне түсіреміз. Соған байланысты полюсқа қатысты моменттер қосындысы теңдеуін құрып. Келтірілген күштерді табамыз.

Ауырлық күштер:

G2=m2·g=12000 · 10=120000 H

G3=m3·g=18000· 10=180000 H

1 жағдай

Ркел=

2 жағдай


3 жағдай


4 жағдай


5 жағдай



6 жағдай



7 жағдай



8 жағдай



9 жағдай



10 жағдай



11 жағдай



Келтірілген момент келесі формула бойынша есептеледі:

Мкел=Pкел·lОА

Келтірілген күш Ркел мен келтірілген моменттің Мкел есептеулері 6-кестеде келтірілген






0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11




Ркел

0

7722

13870

18300

16595

10005

0

161,2

258,7

300

230

128

Мкел, (н·м)

0

1235

2219

2928

2655

1600

0

26

41,3

41

37

20,5

келмах]=2928 н·м деп алып масштабтық коэффициентті анықтаймыз.

Осы алынған мәліметтер бойынша 12 жағдай үшін диаграмма тұрғызамыз.

Барлық циклдың масштабтық коэффициенті

Граффикалық интегралдау әдісі арқылы кедергі күштер жұмысы диаграммасын тұрғызамыз.

Жұмыс диаграммасының масштабтық коэффициентін анықтаймыз.

Н=50мм интегралдау кезінде алынған кесінді

Кедергі күштер жұмысы диаграммасының басы мен аяғын қосып қозалатын күш жұмысының диаграммасын аламыз.

Кедергі күш пен қозғаушы күш жұмысы тең:

Акқ

Артықша жұмыс немесе кинетикалық энергия өзгерісін диаграммасын тұрғызамыз.

Механизмнің барлық жағдайы үшін келтірілген инерция моментін мына формуламен есептейміз:



Инерция моментітің есептеулері 7 кестеде келтірілген.




IO1










Iкел






0

22

36,2

0,00544

0

58,3

1

22

86,7

0,00431

82,012

190,7

2

22

202,7

0,00172

264,6

489,4

3


22

307,2

0

460,8

790

4

22

252,2

0,00162

387,4

652,7

5

22

114,07

0,00416

137,8

273,87

6

22

36,2

0,00544

0

58,3

7

22

114,07

0,00416

137,8

273,8

8

22

252,2

0,00162

378,4

652,7

9

22

307,2

0

460,8

790

10

22

202,7

0,00172

264,6

489,4

11

22

86,7

0,00431

82,012

190,7

7 кесте бойынша келтірілген инерция моментінің диаграммасын тұрғызамыз. Ол үшін масштабтық коэффициентті қабылдаймыз.

Келтірілген инерция моментін х-х өсіне, ал кинематикалық энергияны уу өсіне әкеліп саламыз. Екеуі қиылысатын жердегі нүктелерді белгілеп, ретімен қосып, Виттенбауэр тұзағын аламsp7

және бұрыштарын анықтаймыз:

Мұндағы -кривошиптің бұрыштық жылдамдығы.

білік айналымының бірқалыпсыздық коэффициенті .



және бұрыштарын саламыз, өсімен қиылысатын жерін және деп белгілеп кесіндісін аламыз. =

Маховиктің инерция моментін анықтаймыз:

Маховиктің орташа диаметрін қабылдаймыз. D=1 Сонда маховмктің массасы.

1   2   3   4   5   6   7   8


©dereksiz.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет