Құрамы мен құрылымы және оның экономикалық маңызы



жүктеу 1.14 Mb.
бет5/7
Дата17.06.2016
өлшемі1.14 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

Салыстырмалы табыстылық көрсеткіштерін бағалау

Көрсеткіштер

Формула

2005 ж.

2006 ж.

Кәсіпорын активтерінің табыстылығы

Таза табыс/кәсіпорын активі

89078/18434809=0,004

-297578/5364227

=-0,05


Ұзақ мерзімді активтердің табыстылығы

Таза табыс/ұзақ мерзімді активтер

89078/4225290=0,02

-297578/4168794

=-0,07


Қысқа мерзімді активтер табыстылығы

Таза табыс/қысқа мерзімді активтер

89078/14209519=0,006

-297578/1195433

=-0,2


Қорлардың табыстылығы

Таза табыс/қорлар

89078/294342=0,3

-297578/256332 =-1,2

Өту көлемінің табыстылығы

Жалпы табыс/өнімді өткізудентүскен табыс

108316/155644=0,7

714588/2345052 =0,3

Істелген өнімнің табыстылығы

Таза табыс/өнімді өткізуден түскен табыс

89078/155644=0,6

-297578/2345052 =-0,1

Негізгі қызметтің табыстылығы

Негізгі қызметтен алынған табыс/өнімнің өзіндік құны

89072/47328=-1,9

-308145/1630464 =-0,1

Жиынтық капитал табыстылығы

Таза табыс/жиынтық капитал

89078/18434809=0,004

-297578/5364227 =-0,05

Меншікті капитал табыстылығы

Таза табыс/меншікті капитал

89078/4355439=0,02

-297578/4057861 =-0,07

Негізгі капитал табыстылығы

Таза табыс/негізгі капитал

89078/4225290=0,02

-297578/4168794 =-0,07

Айналым капиталының табыстылығы

Таза табыс/айналым капитал

89078/14209519=0,006

-297578/1195433 =-0,2

Қарыз капиталының табыстылығы

Таза табыс/қарыз капитал

89078/14079370=

-0,006


-297578/1306367 =-03

Жалпы активтердің табыстылық деңгейі өткен жылмен салыстырғанда төмендегені байқалды. Алайда бұл көрсеткіштің деңгейін білу жеткіліксіз.

Оның қандай факторлардың есебінен құрылғанын және активтердің табыстылық деңгейін қсіру және сақтау үшін бұл факторлардың сенімділігін талдау, әлде қайда маңызды болып табылады.

Табыстылықтың коэффициенттері салыстырмалы талдау мен кәсіпорынның қаржы жағдайын бағалаудың міндетті элементтері болып табылады, өйткені олар кәсіпорын табысын қалыптастырудың факторлық ортасын сипаттайтын маңызды көрсеткіштер.

Табыстылықтың көрсеткіштері үш топқа бөлінеді:

-жалпы активтер;

-өнімдер;

-ақша қаражаттарының таза ағымы.

Кәсіпорын активтерін пайдалану тиімділігі – берілген кәсіпорынға қаражаттар сатудың дұрыстығы туралы шешімдер қадылдауда қажетті әрі маңызды белгілердің бірі болып саналады.Кәсіпорын мүліктерінің тиімділігін өлшеудің бірден бір дұрыс, танылған әрі кең таралған қорытындылаушы көрсеткіштерінің бірі табыстылық коэффициенті, ол таза табыстың жалпы активтерге қатынасын көрсетеді. Активтердің табыстылық деңгейін капиталды пайдаланудың таңдау жолдарымен, кәсіпорынның алған табысымен салыстырған жөн.

Активтердің тиімділік деңгейі, кәсіпорындарда инвестициялық шешімдер қабылдауда, қаржылық жоспарлауда, үйлестіруде, сондай ақ шаруашылық қызметі мен оның нәтижесін бақылау мен бағалауда маңызды роль атқарады.

Активтерге немесе жобаларға жаңа қаржы салымдарын салу қажеттілігін бағалаған кезбе, олардың алынатын табыс есептеледі және бұл есептер, шешімдер қабылдауда негіз болып табылады.
ІІІ –«Оңтүстік Жарық Транзит» ЖШС нің қаржылық жағдайын талдау мен аудиті

3.1. Қаржылық тұрақтылығын бағалау мен талдау.

Қаржылық тұрақтылығы бұл тәуекелдердің мүмкін болатын деңгейінде төлем қабілеттілігі мен несие қабілеттілігін сақтай отырып, табысты өсіру негізінде қаржыны тарату мен пайдалану арқылы кәсіпорынның дамуын көрсететін қаржы ресурстарының жағдайы.

Қаржылық тұрақтылықтың мәні бұл қорлар мен шығындардың қалыптастыру көздерінен қамтамасыз етілу.

Нарық жағдыйында ол ең бірінші өнімді өткізуден түсетін табыстың тұрақтылығын талап етеді және оның мөлшері мемлекетпен, жабдықтаушылармен, несие берушілермен және тағы басқалар мен есеп айырысу үшін жеткілікті дәрежеде болуы тиіс. Сонымен қатар кәсіпорынның одан әрі дамуы үшін барлық есеп айырысулар мен барлық міндеттемелерді орындағаннан кейін, осы кәсіпорында өндірісті дамытуға, оның материалдық- техникалық базасын жаңартуға және де әлеуметтік жағдайды жақсартуға және басқаруға мүмкіндік беретіндей дәрежеде табыс қалуы қажет. Қаржылық тұрақтылық- бұл табыстардың шығындардан асу тұрақтылығы, оларды жүзеге асыру тиімділігі жолымен кәсіпорынның ақша қаражаттарын еркін қолдану. Қаржылық жағдайдың тұрақтылығы қаржылық коэффициенттер жүйесімен сипатталады. Бұл коэффициенттердің талдауы оларды өткен жолмен салыстырғанда және олардың динамикасын оқуда қорытынды қаржылық тұрақтылықты сипаттайтын көрсеткіштің ең бір маңыздысы мынадай коэффициенттік көрсеткіштер табылады:

1 Тәуекелдік коэффициенті (меншіктік коэф.)- ол кәсіпорынның қызметін жүзеге асыру үшін авансталған барлық қаржылардың жалпы сомасы меншіктік қаржыларға үлесін көрсетеді. Ол кредиторларды қызықтырады. Бұл коэффициенттердің өсуі кәсіпорынның тәуелсіздігінің ұлғаюы туралы куәландырады және барлық.

2. Міндеттемелер меншікті қаражаттармен жабылу мүмкін. Бұл коэффициентің теориялық мәні (0,5-0,6)-тең.

3. Тәуелділік коэффициенті- бұл тартылған қаражаттардың барлық авансталған капиталға үлесін сипаттайды. Бұл коэффициент неғұрлым жоғары болса, оларды бақылайтын менеджерлердің де емес, меншікті компаниялардың да емес сыртқы қысымына ұруының потенциялды тәуекелділігі жоғары болады. Мынаны есте сақтаған жөн: тартылған капитал бойынша төленетін үрді бұл компаниялардың пайда зиянының жоғары болса, шығындарды соғұрлым жоғары болады.

4. Тартылған немес меншікті қаражаттардың сәйкестілік коэффициенті- бұл меншік қаражаттардың активіне салынған бір теңге кәсіпорынның қанша тартылған қаражат келетінен көрсетіледі.1:2

Бұл коэффициент тәжірибеде өте тұрақсыз. Себебі, берілген коэффициент есептеуде ағымдағы активтердің, тауарлық материалдық қорлар, дебиторлық қарыздар айналым жылдамдығын толығырақ анықтаған жөн. Ағымдағы активтер мен дебиторлық қарыздардың жоғарлауы айналымдағы кезінде бұл коэффициенттер бірден асуы мүмкін.

5.Қаржыландыру коэффициенті- бұл меншікті және тартылған капиталдың қатынасын сипаттайды, активтердің қай бөлігі меншік қаражаттарының есебінен қаржыланатыны көрсетіледі.

6. Инвестициялау коэффициенті –бұл қандай деңгейде меншік қаражаты негізгі капиталды жабатынын көрсетеді (Қ>1).

7. Маневрлеу коэффициенті – бұл осы қаражаттардың еркін қолдануды үлкен немесе кіші рұқсат ететін мобильдік активтерге меншік қаражаттарының қай бөлігі салынғанын көрсетеді. Бұл коэффициенттің төменгі мәні қйын өтетін иммобильденген есептердің құндылығында меншік қаражаттардың белгілі бір бөлігі бекітілгенін көрсетеді. (>1=0,5).

8.Қарыз қаражаттарын ұзақ мерзімге тарту коэффициенті =ұзақ мерзімді міндеттемелер/(меншік капитал+ ұзақ мерзімді міндеттемелер).

Кесте -12



«Оңтүстік Жарық Транзит» ЖШС-нің қаржылық тұрақтылығы.


Көрсеткіштер

Формула

Теориялық мәні

2005

2006

Тәуелсіздік коэффициент

Меншік капитал/

жиынтық капитал



0,5-0,6

0,2

0,7

Тәуелді коэффициент

Тартылған капитал/ жиынтық капитал

0,4-0,5

0,7

0,3

Қарыз қаражаты мен меншік капиталдың қатынас коэффициент

Қарыз қаражат/ меншік капитал

1:2

3,2

0,3

Қаржыландыру коэффициент

Меншік капитал/ тартылған капитал

2:1

0,3

3,1

Инвестициялау коэффициент

Меншік капитал/ негізгі капитал

1

1,0

0,97

-нверлеу коэффициент

ТАК/ меншік капитал

0,5

0,02

-0,02

Қаржылық тұрақтылық коэффициент

(Меншік капитал/ ұзақ мерзімді міндет)

1

-

-

Қарыз қаражаттарын мерзімге тарту коэффициент

Ұзақ мерзімді міндет/ (меншік капитал+ұзақ мерзімді міндет)

-

-

-

Активтердің толық құнды ТАК капиталдағы үлес салмағы

ТАК/жиынтық капитал

0,3

0,007

-0,02

Қаржыландыру мен мен- өздерінің қорлар мен –ды қамтамасыыз ету коэффициент

ТАК/ағымдағы активтер

0,6-0,8

0,009

-0,05
1   2   3   4   5   6   7


©dereksiz.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет