Лекция 11. Философия свободы


Лютер адамның материалдық заттарға қатысты ерік бостандығын мойындайды. Адамдар күнә қылықтарын өз еркімен жасайды деген



бет4/9
Дата26.03.2024
өлшемі0.55 Mb.
#496518
түріПрезентация
1   2   3   4   5   6   7   8   9
Дәріс 10. Еркіндік философиясы

Лютер адамның материалдық заттарға қатысты ерік бостандығын мойындайды. Адамдар күнә қылықтарын өз еркімен жасайды деген  
Мартин Лютер
(1483-1546) 

Эмпиризм философиясы еркіндік туралы


Эмпиризм өкілдері — Гоббс пен Локктан бастап Вольтерге дейін — еркіндікті іс әрекеттің еркіндігі деп қарастырады
Томас Гоббс еркіндік ұғымының саяси өлшемін еңгізді: адамның мемлекеттегі өмірдің еркіндік мөлшері табиғи қалыптағы өмірдің еркіндік мөлшерінен көбірек
Джон Локк: индивидтер кез-келген бағытта жылжудың шексіз еркіндігінен гөрі құқықтық мемлекеттегі еркіндікті дұрыс деп таңдайды, өйткені ол юстиция заңдарымен қатар комфортты өмір сүруге жағдай туғызады
Томас Гоббс(1588-1679)
Джон Локк (1632-1704)

Ерік бостандығы туралы мәселеде Декарттың рационализмі


Декарт: «Ерік бостандығы өз сипатына қарай неғұрлым жоғары деңгейде болғандықтан, оны ешқашан мәжбүрлеу мүмкін емес.
Әрбір адам ерік бостандығы мен іс-әрекет еркіндігіне ие, ол бір уақытта еріктің де субъектісі, және іс-қылықтар еркіндігінің де субъектісі болып шығады
Тек қана анық пайым (рассудок) ерік бостандығының дамуында оның гүлденуіне және жоғарғы деңгейіне жеткізуге қабілетті»
Рене Декарт
(1596-1650

Еркіндік туралы мәселеде Лейбництің рационализмі


Лейбниц:»…адамның еркіндігі ұлғаяды, егер ол өзінің істеген әрекеттерінде ақыл-ойға негізде-луді көбейтсе. Және керісінше, адамның еркіндігі азаяды, егер ол іс-әрекетінде құмарлықтарға бағынып кетсе.
Лейбниц негативті еркіндікті, яғни мәжбүрлеуден, құлдықтан бостандықты және позитивті еркіндікті ажыратады
Готфрид Вильгельм Лейбниц
(1646-1716)

Адамның еркіндігі туралы мәселеде Спинозаның рационализмі


Бенедикт (Барух) Спиноза
(1632-1677)
Спиноза: «…адам ерікті емес, өйткені ол табиғаттың бөлігі және оған себеп ретінде сыртқы аффектілер ықпал етеді. Адам анық емес идеялар мен қабыл-дауларды анық түріне айналды-ру арқылы, ал, аффектілерді Құдайға рационалды махаббат-пен ауыстыру арқылы өзін-өзі босата алады. Бостандық - танылған қажеттілік»


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




©dereksiz.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет