Лекция 11. Философия свободы


Жан-Поль Шарль Эма́р Сартр



бет6/9
Дата26.03.2024
өлшемі0.55 Mb.
#496518
түріПрезентация
1   2   3   4   5   6   7   8   9
Дәріс 10. Еркіндік философиясы

Жан-Поль Шарль Эма́р Сартр
(1905-1980)
«Экзистенциализм — бұл гуманизм»

Альбер Камю:еркіндік және абсурд


А. Камю «заңның абсолютті билігі еркіндік емес, бірақ одан артық еркіндікке заң билігіне мүлдем бағынбау апармайды», - деп ой қорытады.
Мүмкіндіктерді кеңейту еркіндікті бермейді, бірақ мүмкіндіктердің жоқтығы – құлдыққа апарады. Және анархия да - құлдық.
Мүмкіндік пен мүмкінсіздік айқын анықталған әлемде ғана еркіндік болады».
«…өмір сүру – абсурдты зерттеу, оған қарсы бүлік шығару… Мен абсурдтаң үш салдарды шығарамын — менің бүлігімді, менің еркіндігімді және менің ынтызарлығымды…және өзіме қол жұмсаудан бас тартамын»
Альбер Камю 
(1913 — 1960)
«Бүлікшіл адам»(1951)

Н.А. Бердяевтің еркіндік туралы ілімі


Бердяев еркіндікті озбырлық емес, қайта индивидуалдылықтың көкжиегін кеңейтетін дұрыс нәрсе деп түсінген.
Бердяев еркіндіктің екі түрін ажыратады:
- алғашқы иррационалды еркіндік, ол потенциалды еркіндік, ол рухтың көкіректілігіне жағдай туғызып, оның салдарынан Құдайдан безіп кетуге, табиғат пен қоғам әлемінде құлдыққа түсуге апарады;
- “екінші еркіндік - есті еркіндік, ақиқат пен ізгіліктегі еркіндік, ... Құдайдан берілген және Құдаймен бірге болуда еркіндік”. Рух қайтадан Құдаймен бірігіп, табиғатты жеңіп шығады, тұлғаның рухани біртұтастығы қалпына келеді

«Еркіндік философиясы»,
«Шығармашылықтың мән -мағынасы» 
Н.А. Бердяев (1874-1948)

Әл Фарабидің еркіндік философиясы


«Философтардың сұрақтарына жауап», «Бақытқа апаратын жол» атты еңбектерінде әл Фараби ерік және оның бостандығы туралы ойларын жеткізеді: «...адам жалқы жақсы іс-қылықтарды ойланбай, еріксіз, кездейсоқты түрде жасауы мүмкін. Бірақ кездейсоқты жолмен адам бақытқа жете алмайды. Бақытқа жету үшін адам жақсы іс-қылықтарды өз еркімен, саналы таңдау арқылы жасауы керек. Яғни адам жақсылықтың мәнін түсініп-біліп тұрып, еркін таңдауды жасауы керек. Сонда еркіндік адамның жауапкершілігінің бірден-бір негізі болады». (Аль-Фараби//Социально-этические трактаты. Алма-Ата. 1973. – С. 35.].


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




©dereksiz.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет