Корпоративті, ұжымдық басқару теориясында ағылшын термині «commitment»
жиі кездеседі. Ол жолын ұстаушылық, көзқарастар дегенді білдіреді. Ұжымдық
басқару контекстінде термин сөз бірлескен басқару
ұстанымдарын акционерлік
қоғамның директорлар кеңесі мүшелерінің, жетекшілерінің, қызметкерлерінің жол
ұстаушылығын білдіреді, олар акционерлер құқықтарын және олардың мүдделерін
сақтау ұстанымдары болып табылады. Жолын ұстаушылық – бұл ішкі наным, ішкі
құндылықтар жүйесі. Ол өздігінен пайда болмайды, оны бұйрықтармен немесе
жарлықтармен дағдыландыруға болмайды. Жолын
ұстаушылық дәйектілікпен
құндылық жүйесінің құралдарын қалыптастыруда және дамытуда, яғни бірлескен
мәдениетте көрінеді.
Осылайша, акционерлер ұжымдық
мәдениетті қалыптастырған жөн, ал
директорлар және басқарушылар бірлескен мәдениетті қалыптастыруға міндетті.
Сонымен бірге директорлар және басқарушылардың өздері белгілі бірлескен
мәдениеттің тасымалдаушылары болу керек, ол акционерлердің мүдделері есебіне
келтірілу керек және директорлар мен басшылар осы мәдениетті өздерінің қол
астындағы бағыныштыларына көрсету керек.
Осы жағдайда қосымша
акционерлердің мүдделері сақталатын кепіл пайда болады.
Енді мәдениет (құндылықтар жүйесі) қалай жұмыс жасайтынын және оның
көмегімен жетекшілердің және қызметкерлердің өндірістік мінез – құлығын қалай
басқаруға болатынын қарастырып өтейік. Ол үшін ұйымдастырушылық
мәдениетінің элементтерін анықтап алайық. Сонымен бірге А.И. Пригожин сәйкес
бізді тек менеджмент және мекемеде қызметкердің мінез –
құлығын өзгертетін
элементтер ғана қызықтырады.
6
Ұжымдық мәдениет теорияларының бірі – мәдениеттің жоғары және төменгі
деңгейлерінің элементтері бар деп айтады.
7
Егер автормен ұсынылған элемент
теорияларын біршама толықтырса, онда келесілер алынады.
Жоғары деңгей элементтеріне келесілер жатады:
•
мекеме тапсырмасы;
•
мекеменің негізгі құндылықтары;
•
фирмалық белгілері (мекеменің атауы, жалауы, логотип,
фирмалық белгісі, таным белгісі, тауарлық маркалары және т.б.);
•
буын сөздер
және ұрандар, әнұран;
•
компанияның мақсаттары мен тапсырмалары;
Төменгі деңгей элементтеріне келесілер жатады:
•
имандылық (әдеп), қағидалар;
•
салттар, әдеп – ғұрыптар және машықтар;
•
тіл;
•
аңыздар, тарих, батырлар;
•
өнер;
•
материалдық пішіндер және т.б..
Достарыңызбен бөлісу: