1 геологиялық БӨлім 4 1 Кен орны жайлы жалпы мәліметтер 4



жүктеу 0.76 Mb.
бет6/12
Дата09.06.2016
өлшемі0.76 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12

2.10 Мұнай кен орнындағы құбырлардың жіктелуі


Мұнай кен орындары алаңдарындағы скважиналардың өнімдері жиналатын және тасымалданатын құбырлар мынадай негізгі категорияларға бөлінеді:

  1. тағайындалуы бойынша – мұнай құбыры, газ құбыры, мұнай-газ құбырлары;

  2. сұйық қозғалысының сипатына қарай – мұнай, газ және судың араласқан және бөлек қозғалысымен;

  3. арын сипатына қарай – арынды және арынсыз;

  4. жұмысшы қысымның шамасына қарай – жоғары қысымды 6,27 МН/м2 (64 кг/см2 ), орташа қысымды орташа қысымды 1,55 МН/м 2 (16кг/см2 және төмен қысымды 0,588 МН/м2 (16кг/см2);

  5. төселу әдісіне қарай – жер асты, жер беті, аспалы және су асты құбырлары.

  6. қызметіне қарай:

а) скважина сағаларынан топтық өлшеу қондырғыларына дейін созылатын лақтыру желілері;

б) мұнай, газ және мұнай – газ – су жинаушы коллекторлар;

в) тауарлы (транзитті) мұнай құбырлары.

Қабат қысымын ұстап тұру мен эксплуатациялық скважиналардың фонтандауын ұзарту мақсатында айдау скважиналарына су тарататын және беретін құбырлар келесі категорияларға бөлінеді:

а) өз бастауларын екінші көтерілімнің сорапты стансасынан алатын магистралды су құбыры;

б) магистралды су құбырларынан шоғырлы сорапты стансаларға (КНС) дейін төселетін жеткізуші су құбырлары;

в) шоғырлы сорапты стансадан (КНС) айдау скважиналарына дейін төселетін таратушы су құбырлары;

г) жұмыстың гидравликалық үлгісі бойынша тармақталмайтын жай құбырлар және тармақталатын күрделі құбырлар. Сонымен қатар тұйықталған (сақиналы) құбырлар да кұбырларға жатады.


2.11 Құбырларды жобалаудың негізгі міндеттері.

Мұнай кен орны алаңын орналастырудың жобасын жасаған кезде ең алдымен берілген кен орнының игеру жобасында қарастырылған скважиналардың орналасуы басшылыққа алынады.

Аймақтағы құбырдың жағдайын анықтайтын желі құбырдың трассасы болып табылады. Аймақтың жоспары немесе картасына түсірілген бұл желі трассаның жоспары деп аталады.

Егер аймақтың жер бедері мүмкіндік берсе күрделі шығындарды азайту үшін құбырлардың трассасын табиғи және жасанды кедергілерді қиып өтуінің минимал санымен және жүретін жолдарға максимал жақындықпен түзусызықты белгілейді. Көбінесе жоғарыда аталған барлық талаптарды бір уақытта қанағаттандыру қиын. Сол кезде құбырларды төсеу трассаларының бірнеше нұсқалары қарастырылады да, техника-экономикалық салыстыру жолымен тиімдірегін таңдайды.

Сол сияқты кен орында құбырларды жобалау келесідей негізгі сәттерден құралады:

1) құбырлардың трассаларын таңдау;

2) құбырдың тік бағытта орналасуын оның кез-келген нүктесінде теңіз деңгейіне қатысты сипаттайтын көлденең қималарын тұрғызу;

3) құбырлардың есептік диаметрлерін, сонымен қатар құбырлар бойынша мұнай, газ және судың шығындарын анықтау;

4) мұнай-газ-су құбырларының жылулық және механикалық есебі.

Өздігінен ағатын құбырлар қазіргі уақытта қолданылмайды. Әрине бұл құбырлардың трассаларын таңдау туралы жалпы түсінік. Себебі, көне кен орындарда олар әлі де пайдаланылады.

Өздігінен ағатын жинаушы коллектордың трассаларын таңдағанда әдетте мұнай қозғалысының бағытына қарай аздап еңістігімен шектеледі және таулар мен жоталардың болуы олардың жолын едәуір ұзартады. Қызмет ететін топтық өлшеу пунктерінің саны да өседі.

Арынды - өздігінен ағатын коллектордың трассаларын таңдағанда қабылданған еңістер коллектордың өнімділік қасиетін азайтатын “газ қапшықтарының” түзілуін есепке алмайды.

Еркін - өздігінен ағатын коллектордың трассаларын жобалағанда мұнайдың қозғалысы құбырдың көлденең қимасын толтыратын учаскелерден алшақтаған жөн. Себебі бұл жағдайда коллектордың өтімділік қасиеті төмендейді.

Жобаланатын арынды құбырлардың трассалары неғұрлым қысқа болуы қажет. Бұл құрылыс кезінде, әсіресе пайдаланғанда ыңғайлы.

Сораптар арқылы мұнай айдалатын тауарлы мұнай құбырының трассаларын жобалағанда талаптар аз қойылады.

Мұнайдың жоспарланған тасымалдану көлемін қамтамасыз ететін өздігінен ағатын мұнай құбырларын таңдауға қатал талаптар қойылады.Оларды есептеу де қиын.



2.12 Тік гравитациялық сепаратордың сұйық өткізу қабілетін есептеу.


Сепаратордың сұйық (мұнай) өткізу қабілетін қадағалағанда негізгі мақсат сұйықпен бірге ілесетін газдың түйіршігін азайту немесе мүлдем жоқ болуы.

Жалпы алғанда сұйықпен ілесетін газ түйіршіктерінің шамасы мына үш факторға байланысты болады:



  1. сұйықтың тұтқырлығы;

  2. сепарациялық құбырдағы қысым;

  3. сепаратордағы сұйықтың деңгейінің көтерілу жылдамдығы

Диаметрі Д=1,2м тік гравитациялық сепараторға мұнай-газды қоспа құйылады. Мұнай тамшысының орташа диаметрі d=24 мкм, тұтқырлығы 11*10-3 Па*c.

Айырудың термодинамикалық жағдайы мынадай: P= 1,6МПа T= 293 0C

Мұнайдың көлемдік шығымы – qH= 180 т/тәулік, тығыздығы –ρH= 850 кг/м3, газдың әдеттегі жағдайдағы тығыздығы – ρ0= 1,21 кг/м3, тұтқырлығы μг= 0,014 Па*c, сығылу коэффициенті – z = 1

Табу керек: газ ағынындағы мұнай тамшыларының шөгу жылдамдығы, қондырғының газды өткізу қабілеті, сұйықтың ішінен бөлініп шығатын газ түйіршіктерінің диаметрі.

Термодинамикалық жағдайға байланысты газ тығыздығының өзгеруін табамыз.

ρг= ρ0*РТ00Т*1/z= 1,21*1,6*106*273/0,101325*106*293*1= 17,8 кг/м3

(2.1)

Мұндағы ρ0 - газ тығыздығының стандарттық жағдайдағы мәні, кг/м3.



Cұйық түйіршіктерінің газ ағынында шығу жылдамдығы:

υr=dн2 ж –ρг)g/18 μг= (24*10-1)2*(850-17,8)*9,81/18*0,014= 0,000019м/с (2.2)


Газдың шығу ағынының жылдамдығын табамыз:

υrr/1,2=0,000019/1,2=0,000016м/с (2.3)


Газ өткізетін сепаратордың тәуліктегі өнімділігі:

V0= 86400 υr πD2 PT0/ 4P0T=

86400*0,000016*3,14*(1,2)2*1,6*106*273/4*0,101325*106*293*1=

230м3/тәулік. (2.4)

Мұнайдың сепаратор ішіндегі деңгейінің көтерілу жылдамдығы, скважинадан өндіретін өнімнің өнімділігіне байланысты формула бойынша:

υH=qH/86400ρ=180/86400*0,785(1,2)2=0,00184м/с (2.5)

болып шығады.

Гравитациялық сепараторды есептегенде негізгі шарт болу керек, өйткені сұйықтың ішіндегі газ тезірек жоғары көтерілуі керек. Сондықтан да сұйықтан бөлінетін газдың жылдамдығын 1,2-ге көбейеді деп аламыз (а= 1,2)


υгжа=0,00184*1,2=0,002208м/c (2.6)

Стокс формуласы бойынша жоғарыдағы алған коэфициентпен

dг= √18 μH υг / (ρHг) g= √18*11*10-3 *0,002208/ (850-17,8)*9,81= 0,00231м

(2.7) мәнін таптық.




1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


©dereksiz.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет