Қазақстан Республикасының Бала құқықтары туралы конвенцияны іске асыруы туралы төртінші кезеңдік баяндама Кіріспе



жүктеу 2.17 Mb.
бет2/12
Дата23.02.2016
өлшемі2.17 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12

Қала және ауыл халқының жас құрылымы

(жыл басына, мың адам)

Жасы,

жыл


Қала халқы

Ауыл халқы

2007

2008

2009

2010

2011

2007

2008

2009

2010

2011

Барлығы

8 833,3

8265,9

8649,662

8 806,952

8961,336

6563,6

7305,6

7332,681

7397,665

7480,623

1 жасқа дейін

173,4

172,2

171,021

186,421

189,68

124,9

146,0

176,383

165,499

172,95

1-4

573,1

576,1

548,634

593,216

649,324

440,2

511,4

582,83

618,576

644,58

5-9

545,4

507,9

534,565

562,222

590,507

535,0

581,0

606,813

629,044

647,986

10-14

631

535,1

571,233

545,198

530,956

668,7

700,4

657,403

624,251

605,354

15-19

815,7

714,1

836,702

782,864

721,909

740,6

798,6

715,86

715,967

708,436

20-24

825,1

791,3

908,301

942,427

970,141

656,0

740,9

692,108

688,147

680,89

25-29

766,9

738,1

759,996

791,512

816,523

484,1

543,7

576,456

588,125

603,144

30-34

685,3

645,1

681,252

95,205

14,516

470,8

521,8

535,398

536,086

540,414

35-39

646,5

610,8

637,314

648,293

652,147

425,8

476,9

498,656

504,742

507,837

40-44

646,8

584,9

592,823

590,523

599,684

431,5

468,1

476,902

470,592

471,59

45-49

655,9

616,3

616,748

620,105

608,784

417,3

476,6

485,151

487,926

480,86

50-54

515,8

491,4

496,909

516,371

547,966

321,4

374,9

384,63

400,063

423,298

55-59

416,7

397,5

395,659

407,566

415,279

247,1

290,8

294,583

305,972

313,398

60-64

196,1

202,1

238,715

281,11

320,048

132,0

151,6

170,367

197,799

225,221

65 және одан жоғары

739,6

683

659,79

643,919

633,872

468,2

522,9

479,141

464,876

454,665

Қазақстан Республикасында негізгі халық (53,6 %) қалалық, 46 % - ауылдық жерлерде тұрады. Ауылдағы отбасылардың көп балалы болуы есебiнен 5 жастан 19 жасқа дейінгі балалардың көбі ауылдық жерлерде тұрады (ауылда – 1 961,776, қалада – 1 843,372).



Қазақстан Республикасындағы ұлттардың құрамы
Санақ деректері бойынша Қазақстанның этникалық құрамы 140 ұлт пен этностан құралған, оның ішінде қазақтар – 10 млн. адам (63%), орыстар – 3,8 млн. адам (24%), украиндар – 333 мың адам (2,1%), өзбектер – 457 мың адам (2,9%), ұйғырлар – 223 мың адам (1,4%), (1,4%), татарлар – 203 мың адам (1,3%), немістер – 178 мың адам. (1,1%) және т.б.

Халықтың табиғи қозғалысы
2007 жылдан бері халықтың табиғи өсуi айтарлықтай ұлғая бастады: 2007 жылғы 163,6 мыңнан 2010 жылы 221,9 мың адамға дейін.

Халықтың өсуінің негізгі көзі – 1000 адамға шаққандағы туу деңгейiнің жоғары (2007 жылы туғандар 20,8 және 2010 жылы туғандар 22,5) және өлім-жітім деңгейiнің салыстырмалы түрде төмен (1000 адамға шаққанда қайтыс болғандар 2007 жылы 10,2 және 2010 жылы 8,9) болуы, халықтың табиғи өсуi (1000 адамға) 2007 жылғы 10,6 адамнан 2010 жылы 13,6 адамға ұлғайды.




Жылдар


Туғандар

Қайтыс болғандар, мың адам

Табиғи өсу

Туған-дар

1000 адамға шаққанда

қатыс болғандар



Табиғи өсу

Барлық халық

2007

321,9

158,3

163,6

20,8

10,2

10,6

2008

356,6

152,7

203,9

22,7

9,7

13,0

2009

357,5

142,8

214,7

22,2

8,9

13,3

2010

367,7

145,8

221,9

22,5

8,9

13,6

Қала халқы

2007

174,3

92,4

81,9

21,3

11,3

10,0

2008

196,9

88,8

108,1

23,6

10,7

12,9

2009

197,6

82,5

115,1

22,6

9,4

13,2

2010

203,2

84,1

119,1

22,8

9,4

13,5

Ауыл халқы

2007

147,6

65,9

81,7

20,2

9,0

11,2

2008

159,7

63,9

95,8

21,7

8,7

13,0

2009

159,9

60,3

99,6

21,7

8,2

13,5

2010

164,5

61,7

102,8

22,1

8,3

13,8

Қазақстанда оң көші-қон сальдосы байқалып отыр (иммигранттар саны эмигранттардан артық). 2010 жылы иммигранттар саны 41 996, эмигранттар – 26 531 болды, соның нәтижесінде көші-қон сальдосы 15 465 адамды құрайды.



2007 – 2010 жылдардағы ана өлiмi
Бүгінгі күні Қазақстанда 4 млн. астам бала туатын жастағы әйелдер тұрады, бұл республика халқының жалпы санының 30 %-ын құрайды.

Ана өлiмi – жүктiлiк, босану және босанғаннан кейiнгi кезеңдегi асқынудан қайтыс болған әйелдердiң саны. Ана өлімінің көрсеткіштері тұрақсыздығымен сипатталады.

Қазақстанда ана өлімі, ең алдымен, негізгі үш себеппен: акушерлік қан кетумен, экстрагениталийлік аурулармен мен түсіктерден кейінгі асқынумен негізделген. Бұл жағдайлар өзара тығыз байланысты әрі әйелдер өлімінің себептері болып табылады.
(Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің деректері бойынша)




2007

2008

2009

2010

Барлық себептерден қайтыс болған аналар, барлығы

153

113

133

84




2007 – 2010 жылдардағы нәрестелер өлiмi
Нәрестелер өлiмі – тiрi туған 1000 балаға шаққанда 1 жасқа дейiн қайтыс болған балалардың саны.


Барлық себептер-ден қайтыс болғандардың барлығы

2007

2008

2009

2010

1 жасқа дейін қайтыс болған балалар саны, адам

1 жасқа дейін қайтыс болған балалар саны, адам, туған 10 000 балаға шаққан-да

1 жасқа дейін қайтыс болған балалар саны, адам

1 жасқа дейін қайтыс болған балалар саны, адам, туған 10 000 балаға шаққанда

1 жасқа дейін қайтыс болған саны, адам

1 жасқа дейін қайтыс болған балалар саны, адам, туған 10 000 балаға шаққанда

1 жасқа дейін қайтыс болған балалар саны, адам

1 жасқа дейін қайтыс болған балалар саны, адам, туған 10 000 балаға шаққан-да

4 646

14,6

7 322

20,8

6 516

18,2

6061

16,5

Нәрестелер өлiмінің көрсеткіштеріндегі осыншалық қомақты айырманың себебі тірі туу мен өлі туудың халықаралық өлшемдерінің енгізілуі болып табылады. Бұл ретте ұлдар арасындағы өлім қыздарға қарағанда жоғары, ал 5 жасқа дейінгі балалардың арасында нәрестелер өлімі ауылдық жерлерге қарағанда қалалық мекендерде 6,8 %-ға жоғары.



Дін
Республикадағы негізгі діни конфессиялар – ислам және христиандық, сондай-ақ иудаизм мен буддизм де бар.

2009 жылғы санақ қорытындылары бойынша халықтың 70 пайызы өзін мұсылман деп санайды. Оларға этникалық қазақтар, сондай-ақ этникалық өзбектер, ұйғырлар мен татарлар жатады.

Халықтың шамамен үштен бір бөлігі (26%) орыс православиялық шіркеуіне тиесілі.

(пайыз)




Бар-лық

халық


Оның ішінде төмендегілерді көрсеткендер:

Көрсе-туден бас тарт-қандар

ислам

хрис-тиан-дық

иу-даизм

буддизм

басқа

Дінге сенбей-тіндер

Екі жыныстағы

Барлық халық

100

70,2

26,3

0,0

0,1

0,0

2,8

0,5

Оның ішінде:

























Қазақтар

100

98,3

0,4

0,0

0,0

0,0

1,0

0,3

Орыстар

100

1,4

91,6

0,0

0,0

0,0

6,1

0,8

Өзбектер

100

99,1

0,4

0,0

0,0

0,0

0,4

0,2

Украиндер

100

0,9

90,7

0,0

0,0

0,0

7,3

0,9

Ұйғырлар

100

98,4

0,5

0,0

0,0

0,0

0,6

0,5

Татарлар

100

79,6

10,2

0,0

0,0

0,1

8,1

2,0

Немістер

100

1,6

81,6

0,0

0,0

0,1

14,0

2,7

Кәрістер

100

5,2

49,4

0,2

11,4

0,1

28,5

5,2

Түріктер

100

99,1

0,3

0,0

0,0

0,0

0,3

0,2

Азірбайжан-дар

100

94,8

2,5

0,0

0,0

0,0

1,9

0,8

Белорустар

100

0,8

90,2

0,0

0,0

0,0

7,8

1,1

Дүнгендер

100

98,9

0,4

0,0

0,0

0,0

0,3

0,3

Күрдтар

100

98,3

0,5

0,0

0,0

0,0

0,7

0,4

Тәжіктер

100

7,8

0,9

0,0

0,0

0,1

0,8

0,4

Поляктар

100

0,7

90,1

0,0

0,0

0,1

7,3

1,8

Шешендер

100

93,7

3,0

0,0

0,0

0,1

2,1

1,2

Қырғыздар

100

96,7

0,9

0,0

0,0

0,0

1,5

0,9

Басқа ұлттар

100

34,7

52,3

0,8

0,9

0,1

8,4

2,7


Үй шаруашылықтарының мөлшері
2009 жылғы Ұлттық халық санағының қорытындылары бойынша отбасының орташа мөлшері 3,5 адамды құрады. Неғұрлым кең таралған отбасы екі адамнан құралған – 30%, үш – 27%, төрт – 22%, бес және одан көп – 21%.

18 жасқа дейінгі балалардың 72 %-ы – ата-анасымен, 15 %-ы – тек анасымен, 6 %-ы – тек әкесімен, 6 %-ы – ата-анасыз тұрады.

2011 жылғы қаңтардағы халықтың жан басына шаққандағы

орташа ақшалай кірісін бағалау
Алдын ала деректер бойынша 2010 жылғы желтоқсанда халықтың жан басына шаққандағы номиналды орташа ақшалай кірісі 41122 теңгені құрап, 2009 жылғы тиісті кезеңмен салыстырғанда 17,0 %-ға ұлғайды. Нақты ақшалай кіріс 8,2 %-ға өсті.

2010 жылғы желтоқсандағы жан басына шаққандағы орташа ақшалай кірісінің мөлшері бойынша Атырау облысы, Алматы және Астана қалалары көш бастап отыр, мұнда аталған көрсеткіш орташа республикалық деңгейден 2,3 – 1,7 есе артық.

2010 жылғы желтоқсанда тұрғындар кірісінің шамасы орта есеппен республикалық деңгейдің 61,4 %-ын және 74,0 %-ын құраған Оңтүстік Қазақстан, Алматы және Жамбыл облыстары кірісі ең төменгі деңгейдегі өңірлердің қатарында байқалған. Сонымен қатар, Қостанай және Алматы облыстарында тұрғындардыың нақты ақшалай кірісінің неғұрлым жоғары өсу қарқыны байқалды.

2011 жылғы 1 қаңтарда өңірлер бойынша ең төменгі және ең жоғарғы коминалды ақшалай кіріс арасындағы қатынас 3,8 есені құрады (2010 жылғы қаңтарда – 3,9 есе). 



Қазақстан Республикасындағы кедейшілік деңгейінің серпіні

пайызбен

I т. I I т. I I I т. IV т. I т I I т. I I I т. IV т I т I I т. I I I т. IV т I т I I т. I I I т. IV т I т I I т. I I I т. IV т


2006 ж. 2007 ж. 2008 ж. 2009 ж. 2010 ж.

әр тоқсан бойынша кірісі күнкөріс деңгейінен төмен тұрғындардың үлесі



бір жылда орта есеппен кірісі күнкөріс деңгейінен төмен тұрғындардың үлесі

Халықтың тұрмыс деңгейінің индикаторлары




Индикаторлар

2007

2008

2009

2010

1

Кірісі күнкөріс деңгейінен төмен халықтың үлесі, %

12,7

12,1

8,2

6,5

қала

6,9

8,1

4,1

3,7

ауыл

18,1

15,9

12,1

10,1

2

Кірісі азық-түлік қоржынының құнынан төмен халықтың үлесі, %

1,4

1,2

0,6

0,4

қала

0,7

0,6

0,2

0,3

ауыл

2,1

1,7

0,9

0,6

3

Кедейлік тереңдігі, %

2,4

2,3

1,3

1,1

4

Кедейлік өткірлігі, %

0,8

0,7

0,3

0,3

5

Үй шаруашылықтарының халықтың жан басына шаққандағы орташа кірісі (тұтынуға пайдаланылған), теңге

16 935

20 037

21 348

26 152

қала

19 865

23 365

25 008

30 529

ауыл

13 687

16 271

17 136

20 985

66

Тұтынуға пайдаланылған кірістердің күнкөріс деңгейімен қатынасы, %

175,4

162,1

168,6

193 .9

77

Халықтың жан басына шаққандағы номиналды орташа ақшалай кірісі, теңге

25 226

32 984

34 828

40 473

78

Нақты ақшалай кіріс индексі, %

118,9

111,8

96,9

110,2

89

Халықтың жан басына шаққандағы орташа ақшалай шығысы, теңге

15 516

18 324

19 718

24 460

қала

19 172

22 569

24 220

29 754

ауыл

11 465

13 520

14 537

18 209

110

10% неғұрлым көп және 10% неғұрлым аз қамтамасыз етілген халықтың арақатынасы

7,2

6,2

5,3

5,7

111

Кірістің шоғырлану коэффициенті (Джини индексі)

0,309

0,288

0,267

0,278

112

Үй шаруашылығының орташа мөлшері, адам

3,4

3,3

3,4

3,5

қала

2,9

2,9

3,0

3,2

ауыл

3,9

3,9

4,0

4,2

Күнкөрістің деңгейі азық-түлік өнімдерінің 43 атауы бойынша айқындалды және ондағы азық-түлік қоржынының пайыздық арақатынасы 60%-ды құрайды.



Табысы төмен халықтың үлесі




кірісі күнкөріс деңгейінен төмен халықтың үлесі



кірісі азық-түлік жиынтығының құнынан төмен халықтың үлесі
Күнкөріс деңгейінен төмен тұратын тұрғындардың үлесі бірнеше жыл бойы қатарынан азаюға оң үрдіс алып, 2010 жылы 6,5%-ды құрады.


Қылмыс жасаған адамдар саны


(барлығы, адам)




2007

2008

2009

2010

Барлы-ғы

Оның ішінде кәме-летке толма-ғандар

Барлы-ғы

Оның ішінде кәме-летке толма-ғандар

Барлы-ғы

Оның ішінде кәме-летке толма-ғандар

Барлы-ғы

Оның ішінде кәмелет-ке толма-ғандар

Қазақстан Республикасы

79641

8344

78078

7519

78673

6651

84 411

6 070

Ақмола

4651

482

4563

446

5074

488

5 537

433

Ақтөбе

3783

298

3735

321

3442

269

3 820

198

Алматы

6289

652

6484

679

6610

488

6 359

466

Атырау

2370

203

2286

166

2267

151

2 474

132

Шығыс Қазақстан

10134

1319

9989

1078

10681

1112

10 498

943

Жамбыл

3387

379

3431

367

3689

368

3 614

316

Батыс Қазақстан

3419

476

3387

446

3083

328

3 716

337

Қарағанды

7176

771

7012

735

6974

664

7 459

744

Қостанай

5864

946

6015

764

5624

588

5 712

440

Қызылорда

3013

273

2671

181

2841

184

2 978

170

Маңғыстау

1934

219

2302

322

2051

216

2 163

232

Павлодар

5573

687

5051

580

5021

511

5 289

441

Солтүстік Қазақстан

3497

358

3147

256

3135

207

3 650

209

Оңтүстік Қазақстан

5409

536

5403

519

5711

513

6 116

477

Астана қ.

2091

148

2190

144

2421

135

2 474

110

Алматы қ.

5592

347

5320

337

5420

296

8 475

309

полотно 24



Адам құқығын қорғау және мадақтау үшін жалпы шектеулер

Адам құқығы саласындағы халықаралық нормаларды қабылдау
Қазақстан ратификациялаған халықаралық шарттар бала құқығын іске асыруға ықпал етеді. Қазақстан адам құқықтары саласындағы әмбебап халықаралық шарттардың көпшілігіне қатысады.

2005 жылы Қазақстан Нью-Йоркте 1950 жылғы 21 наурызда жасалған Адамдарды сатуға және үшінші тұлғалардың жезөкшелікті пайдалануына қарсы күрес туралы конвенция мен оған Қорытынды хаттаманы ратификациялады.

Мыналар 2008 жылы ратификацияланды:

2000 жылғы 13 желтоқсанда Палермо қаласында қол қойылған Біріккен Ұлттар Ұйымының Трансұлттық ұйымдасқан қылмысқа қарсы конвенциясы мен Біріккен Ұлттар Ұйымының Трансұлттық ұйымдасқан қылмысқа қарсы конвенциясын толықтыратын Адамдарды, әсіресе әйелдер мен балаларды сатудың алдын алу мен жолын кесу және ол үшін жазалау туралы хаттама (Нью-Йорк қаласы, 2000 жылғы 15 қараша).

1930 жылғы 28 маусымда Женева қаласында қол қойылған Халықаралық еңбек ұйымының № 29 Мәжбүрлі немесе міндетті еңбек туралы конвенциясы, 1957 жылы 25 маусымда Женева қаласында қол қойылған Халықаралық еңбек ұйымының №105 Мәжбүрлі еңбекті жою туралы конвенциясы, 1999 жылғы 17 маусымда Женева қаласында қол қойылған Халықаралық еңбек ұйымының № 182 Балалар еңбегінің ең жаман түрлеріне тыйым салу және жою жөніндегі шұғыл шаралар туралы конвенциясы ратификацияланды. Бұдан басқа, Қазақстан 1977 жылғы 8 маусымда Женева қаласында қол қойылған, құлдыққа және кез келген нысандағы құл саудасына тыйым салатын 1949 жылғы 12 тамыздағы Халықаралық қарулы қақтығыстардың құрбандарын қорғауға қатысты Женева конвенциясына қосымша хаттамаға (Хаттама II) қосылды.

2010 жылы 1993 жылғы 29 мамырда Гаага қаласында қол қойылған Балаларды қорғау және баланы шетелдiк асырап алуға қатысты ынтымақтастық туралы конвенция ратификацияланды.

Қазақстан Республикасы Конституциясының 4-бабына сәйкес аталған халықаралық шарттар ратификацияланғандықтан, олардың республика заңдарының алдында басым күші болады және халықаралық шарттан оны қолдану үшін заң шығару талап етілетіні туындайтын жағдайлардан басқа кездерде тікелей қолданылады.

Қазақстан Республикасының Президенті мен Қазақстан Республикасының Үкіметі Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарының орындалуын қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылдайды.

Қазақстан Республикасының орталық мемлекеттік органдары өз құзыреті шегінде халықаралық шарттардан туындайтын Қазақстан Республикасы міндеттемелерінің орындалуын және құқықтарының жүзеге асырылуын қамтамасыз етеді.

Ратификацияланған халықаралық нормаларды сот практикасында белсенді қолдануды қамтамасыз ету үшін Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты 2008 жылғы 10 шілдеде «Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарының нормаларын қолдану туралы» нормативтік қаулы қабылдады. Сөйтіп ол судьяларды Қазақстан Республикасында қолданылатын құқықтың құрамдас бөлігі болып табылатын республика қатысатын халықаралық шарттардың нормаларын басшылыққа алуға міндеттеді.



Ұлттық деңгейде адам құқықтарын қорғауды қамтамасыз ету жөніндегі жалпы құқықтық шектеулер
2007 жылғы қаңтарда жәке және заңды тұлғалардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерiн iске асыру және қорғау мақсатында олардың мемлекеттік органдарға өтiнiш беруі мен оларды қарау тәртібін белгілейтін «Заңды және жеке тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы» Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


©dereksiz.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет