Ислам тарИхИндәкИ ролу Мө`минләр анасы Ајишәнин



бет3/20
Дата17.07.2016
өлшемі0.65 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20

Ордунун һазырланмасы

Гадынларын орду башчылығы илә нә иши вар?

Әли ™


Ајишә Мәдинә јолунда ҹамаатын Әли ™-ла беј`әтин ешидәндә, һәзрәтлә мүхалифәтчилик етмәк гәрарына ҝәлди. О, Мәккәјә гајыдараг Әли ™-ла мүхалифәтә башлады. Ајишә ашкар сурәтдә ҹамааты һәзрәтлә мүхалифәтчилијә тәһрик вә тәвшвиг едирди. Мүхалиф дәстәләр бу мәсәләдән хәбәрдар оланда һәр тәрәфдән она тәрәф ҝәлир вә әтрафына топлашырдылар.

Тәлһә вә Зүбејр Әли ™-ын бәрабәрлик режими илә мүхалиф идиләр. Кечән фәслдә гејд етдијимиз кими Әли ™-ла беј`әти сындырыб, Мәккәдә Ајишәнин ордусуна гошулдулар.

Диҝәр тәрәфдән Бәни-үмәјјәнин ки, Әли ™-ла әдавәтләри вар иди, белә бир фүрсәт ахтарырдылар ки, Әли ™-ын әлејһинә гијам етсинләр. Онлар да Ајишәнин гијамындан хәбәрдар оланда Мәккәјә ҝәлиб, Мө`минләр анасына гошулдулар.

Һәмчинин Әли ™ тәрәфиндән ишдән чыхарылмыш Османын дөврүнүн иҹрабашчылары вә орду командирләри бејтулмалдан оғурладыглары бөјүк сәрвәтләри илә Ајишәнин ордусуна гошулдулар.

Тәбәри Зүһәридән белә нәгл едир: Тәлһә вә Зүбејр Османын гәтлиндән 4-ај сонра Мәккәјә ҝәлдиләр. “Әбдүллаһи ибни Амир” вә Јәли ибни Үмәјјә дә (Османын дөврүндә һакими иди вә Әли ™ тәрәфиндән вәзфәсиндә кәнарлашдырылмышды) бөјүк бир сәрвәтлә Мәккәјә ҝәлдиләр. Јәли ибни Үмәјјә ордунун тәшкили үчүн 400-мин динар Зүбејрә верди. О, Ајишәјә “Әскәр” адлы дәвәни (гијмәти 70, 80 динар, Мәс`уди исә онун гијмәтин 200 динар нәгл едир) бағышлады. Ајишә Ҹәмәл мүһарибәсиндә бу дәвәјә минмишди.

Ајишәнин кәҹавәсин һәмин дәвәнин белинә мөһкәм бағладылар вә Ајишәни онун ичәрисиндә отуртдулар. Бу јолла Мәккә шәһәриндә Әли ™-ын әлејһинә бөјүк бир орду һәрәкәт үчүн һазыр олду.


Ирага тәрәф

Ајишә Аллаһ сәһра ҝәзинтисин сәнә гадаға едиб.

Үммү Сәләмә


Тәбәри јазыр: Ајишә Әли илә мүхалиф олан дәстәләри Мәккәдә өз әтрафына топлајыб, бөјүк бир гошун дүзәлтди. Сонра орду командирләри илә мәшвәрәт етди:

Онларын бир дәсәтәси деди: – Бир баша Мәдинәјә ҝедәк вә әлимиздә олан бу гошунла Әли илә дөјүшәк.

Бәзләри дедиләр: – Бу зәиф гүввә вә аз адамлар Әли илә дөјүшә вә Исламын пајтахына һүҹум еде билмәрик. Биз ҝәрәк Шам шәһәринә (индики Дәмәшг шәһәри) ҝедәк вә Мүавијәдән көмәк алыб Әли илә дөјүшәк.

Бәзиләри исә белә мәсләһәт вердиләр. Биз ҝәрәк аввәл Ирага ҝедәк (јәни Бәсрә вә Куфә. Бу шәһәрләрдә Тәлһә вә Зүбејрин тәрәфдарлары чох иди) вә орада ҝүҹ топлајыб Мәдинәјә Әл илә дөјүшә ҝедәк.

Һамы бу нәзәри гәбул-етди вә Ајишә һәрәкәт командасы верди. Беләликлә Ајишә 700 дөјүшчү илә Мәккәдән Ирага тәрәф һәрәкәт етди.

Јолдада бә`зи дәстәләр онун одусуна гошулду. Нәһајәт онларын сајы 3000 чатды.1


Ајишә илә сөһбәт едир.


Ибни Тејфур јазыр:

Ајишә ордусу илә Бәшрәјә ҝетмәк истәдији ҝүнләрдә Үммү Сәләмә онунла ҝөрүшдү вә деди: –

Ајишә! Аллаһ-тәала сәнин үчүн мәһдудијјәт гәрар вермишдир. Онун әмриндән чыхма. Аллаһ Пејғәмбәр ¡-ин еһтирамына ҝөрә сәнинлә ҹамаат арасында һиҹаб вә пәрдә гәрар вермишди. Һәмин пәрдәни јыртмагла Пејғәмбәр ¡-ин һөрмәтин сындырма! Аллаһ евин ҝүшәсини сәнин үчүн мәсләһәт ҝөрүбдүр. Ону сәһра ҝәзинтисинә чевирмә!

Ајишә! Пејғәмбәр ¡ сәни јахшы танајырды. Әҝәр бу кими ишләрә гарышмаг сәнин үчүн мәсләһәт олсајды, һәзрәт мүтләг сәнә ҝөстәриш верәрди вә сәнинлә әһд-пејман бағлајарды. Һалбуки Пејғәмбәр ¡ ҝөстәриш вермәкдән әлавә бу кими ишләрә гарышмағы сәнә гадаға етмишдир.

Ајишә! Әҝәр Пејғәмбәр ¡ сәни бу јолда ҝөрсәјди, она неҹә ҹаваб верәрдин? Аллаһдан горх, Пејғәмбәр ™-дан һәја ет! Чүнки Аллаһ сәнин әмәлләрини ҝөрүр. Сәнин кичиҹик әмәлин дә Пејғәмбәр ¡-дән ҝизлин дејил.

Ајишә! Сәнин сечдијин јол о гәдәр писдир ки, әҝәр сәнин јериндә мән олсајдым вә мәнә ҹәннәтә ҝетмәк әмр олунсајды, Пејғәмбәр ™-ла үзләшмәкдән һәја едәрдим. Сәндә абыр-һәјаны әлдән вермә! Өләнә гәдәр евдән чөлә чыхма ки, Пејғәмбәр ¡ сәндән разы олсун.

Бәзи тарихчиләрин дедијинә ҝөрә әсасән Үммү Сәләмә ахырда бу сөзләри дә әлавә етди:

Ајишә! Әҝәр бу һагда Пејғәмбәр ¡-дән ешитдикләрими сәнә данышсам, нараһатлыга санҹылмыш илан кими өз-өзүнә гыврыларсан вә фәрјад едәрсән.

Ајишә деди: – Үммү Сәләмә! Бахмајараг ки, мән һәмишә сәнин нәсиһәтләрини гәбул-етмишәм, амма бу мәсәләдә јох. Чүнки мәни гаршыда чох ҝөзәл бир сәфәр ҝөзләјир. Мән бир-бири илә әдавәтли олан ики мүсәлман дәстәсинин арасында сүлһ јаратмаг истәјирәм.

Јолдакы һадисәләрдән мә`лумат.

Һов`әб итләри онун үстүнә һүрәҹәкләр.

Пејғәмбәр ¡


Ајишәнин Әли ™-ын мүхалифләриндән тәшкил олунмуш ордусу Ирага тәрәф һәрәкәт етди.

Бәшрә шәһәринә гәдәр бир сыра һадисәләр баш верди. Инди онлары нәгл едирик:

Пишнамазлыг һагда ихтилаф.

Тәбәри јазыр: Ајишәнин ордусу Мәккәдән һәрәкәт едәндә, Мәрван шәһәрдән гырагда намаз гылмаг үчүн азан деди. Сонра Тәлһә вә Зүбејрин јанына ҝәлиб деди: – Мән сизин һансынызы әмир билиб, ону ҹамаата пишнамаз кими танытдырым?! Тәлһә вә Зүбејр бир-биринин мүгабилиндә өз әгидә вә нәзәрләрин изһар едә билмәдикләриндән, онларын оғланлары 2 бу һагда нәзәр вердиләр вә һәрә өз атасын пишнамаз елан етди. Бу јолла онларын арасында ихтилаф дүшдү. Ајишә һадисәдән хәбәр тутду. О, билирди ки, бу јолла ордунун арасында ихтилаф дүшәҹәк. Она ҝөрә дә Мәрваны јанына чағырыб, деди: –

Мәрван! Нә етмәк истәјирсән? Нијә ордунун арасына ихтилаф вә тәфригә салырсан?

Ҝәрәк намазы Абдуллаһ ибни Зүбејр гыла.

Ајишәнин әмринә әсасән Абдуллаһ Бәсрәјә дахил олана гәдәр пишнамаз олду.

Мәаз ибни Абдуллаһ бу ихтилафын ҝөрәндән сонра деди: –

Аллаһа анд олсун! Әҝәр биз галиб ҝәлсәк хилафәт барәдә дә ихтилаф дүшәҹәк. Чүнки нә Зүбејр мәгамдан әл чәкиб, ону Тәлһәјә верәнди, нә дә Тәлһә.

Рәјасәт һагда ихтилаф.


Тәбәри јазыр: Ајишәнин ордусу “Зати Ург” мәнтәгәсинә јетишәндә Сәид ибни Ас3 Мәрван вә достлаына деди: – Әҝәр бизим Османын интигамына олмагдырса, бәс онда һара ҝедирсиниз? Инди гатилләр сизин араныздадыр. Онлары4 өлдүрүн вә вәтәнинизә гајыдын. Даһа Әли илә дөјүшмәк вә өзүнү өлүмә вермәк нејә лазымдыр?

Мәрван вә достлары дедиләр: – Биз ҝедирик ки, ҝүҹ топлајаг вә Османын гатилләрин өлдүрәк, Сәид ибни Ас Тәлһә вә Зүбејрлә ҝөрүшдү вә деди: – Мәнә дүзүнү дејин. Әҝәр биз бу дөјүшдә галиб ҝәлсәк хилафәти кимә тапшыраҹагсыныз?

Дедиләр: – Биздән һәр кими ҹамаат сечсә.

Сәид деди: – Доғрусу, әҝәр сиз Османын интигамыны алмаг үчүн гијам етмишинизсә, даһа јахшы олар ки, хилафәти дә онун өвладларына верәсиниз.

Дедиләр: – Мүнариҹин бөјүкләрин кәнара гојуб, тәҹрүбәсиз ҹаванлары иш башына ҝәтирәк?

Сәид деди: – Мән һеч вахт разы олмарам ки, хилафәти Әбди Мәнаф аиләсиндән алыб, башгаларына верим. О, бунлары деди вә ордан (дөјүш) гајытды.

“Абдуллаһ ибни Халид”(бәни үмәјјәдән иди) дә дөјүшдән гајытды. “Мүғејрәти ибни Шөбә (Шәфиг гәбиләсиндән иди) бу һадисәдән мүшаһидә едәндән сонра өз гәбиләсинин чағырды. Онлар да ҝәлдикләри јолдан гајытдылар. Ордунун галан шәхсләри јолларына давам етдиләр.




Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20


©dereksiz.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет