143
Үміт cәулесі
орындарға тағайындаған. Мысалы, Әлиді қазылыққа,
Муазды ұстаздыққа, Халидті қолбасшылыққа лайық
көрген. Ал өзінен
басшылық сұрап келген Әбу
Зәррға көтере алмайтындығын білгендіктен он-
дай міндетті бермеген.
Адамдардың сипаттарының
әрқилы, тілдерінің, түстерінің сан алуан болуы Алла
тағаланың құдіреттілігінің айқын белгілерінен. Әбу
Бәкір (р.а.) өзінің мейірімділігімен, жұмсақтығымен
Ислам үмбетіне өзіндік пайдасын тигізді. Ал Омар (р.а.)
болса өзінің қаталдығымен дұшпандардың кесірінен
сақтандырып жәрдемдесті.
Мәселенің барлық түйіні адамның өз қабілеттерін
дұрыс танып-білуіне келіп тіреледі. Адам баласы өмірде
жақсы жетістікке жетуі үшін бойындағы қабілеттері
мен бейімділіктерін дөп басып анықтауы қажет. Сол
кезде ғана өзінің жақсы көретін ісін таңдап, үлкен
жетістіктерге жете алады. Адам ұдайы тәрбиеленіп,
жетіліп отыратын тіршілік иесі болғандықтан, өзін дамы-
тып отыруы тиіс. Мына нәрсе менің қолымнан келмейді
екен деп әр нәрсенің басын бір шалып, жалқаулық таны-
тып, өмірден күдер үзуге болмайды. Өзінің бейімділігін
тура анықтай алған
жағдайда болашақ кәсібін де
соған сай реттейді. Ақиқатында, әрбір адамға шама-
сы жететін істі атқаратындай өзіне тән қабілет-қарым
берілген. Психолог мамандар: «Өз-өзіңді таны да, не
істейтініңді анықта» деп ой қорытады. Осыған қатысты
Жүсіпбек Аймауытов «Неге арналсаң, соны істе» деп
орынды айтқан. Сол кезде ғана оның өзіне әрі өзгеге
пайдасы тиеді. Әйтпесе басшылыққа қабілеті жоқ адам
міндетті түрде елді аузыма қаратып, оларды дегеніме
көндіремін деп тыраштанса, масқара болудан басқа түк
таппайды. Негізінен қабілетсіз адам жоқ. Тіпті кейбір
144
Үміт cәулесі
мүгедек жандардың он екі мүшесі сауларға қарағанда
үлкен жетістіктерге жетіп жатқанын өмірде кездестіріп
жатқан жоқпыз ба? Мәселе жалқаулыққа салынбауда.
Жетістікке жету үшін алдыменен мақсат, содан соң оған
деген нақты сенім мен жігер қажет.
Негізінен кісінің бойында жақсылықпен қатар
жамандыққа бейім қасиеттер де берілген. Сол сезімдерді
орнымен пайдаланған кезде ғана кәмілдікке жете ала-
ды. Мәселен, адам баласы құмарлық сезімдерін адал
жолмен неке қидырып үйлену,
бала-шағалы болу
арқылы тәрбиелесе, жақсылыққа қол жеткізеді. Ал
жаман жолда пайдаланса, арсыздық пен ұятсыздыққа
жол беріп, масқаралыққа душар болады. Сол секілді
қырсықтық мінезді нәпсінің жетегінде кетпей, білім алу,
халыққа қызмет жолында қолданса, үлкен жетістікке
қол жеткізеді. Егер бұрыс бағытта қолданса, онда әдейі
Жаратушыны танығысы келмейтін зұлымдардың бірі
болып шыға келеді.
Доктор Джеймс Гордон Галилки: «Расында адамның
өзгедегіні қалауы деген нәрсе ежелден бері жалғасып
келе жатқан құбылыс. Өзінде жоқты қалау барлық адам
баласына тән жайт. Ал мүлде қаламау деген нәрсе жан
дүниені рухани жүдеуге алып барады. Осы екі нәрсе
адам үшін проблема болып табылады» деген.
Бір оқымысты: «Сенің жаратылысың басқа, ешкімге
ұқсамайсың, саған да ешкім ұқсамайды. Өйткені жа-
ратушы жаратылғандарды
бір-бірінен бөлек қылып
жаратқан. Алла «Ләйл» сүресінің 4-аятында:
«Негізінен
Достарыңызбен бөлісу: